شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
واکنشها به نتیجه همهپرسی در ترکیه
ترکیه میان آنها که برای پیروزی در همهپرسی به جشن نشستهاند و آنها که خواستار بازشماری آراء هستند دو شقه شده است.
رجب طیب اردوغان رییس جمهوری ترکیه با این پیروزی قدرت خود را افزایش جدی داده است.
آنچه در پی میآید واکنش چهرههای سیاسی اصلی درباره این همهپرسی است.
رییس جمهوری
رجب طیب اردوغان در یک سخنرانی در استانبول خود را پیروز همهپرسی خواند و گفت تغییر قانون اساسی یک تغییر ساده یا معمولی نخواهد بود.
به گفته او این اولین بار است که رای مردم به تغییری مهم در قانون اساسی منجر میشود.
آقای اردوغان گفته است در گذشته پارلمان ترکیه درباره تغییرات قانون اساسی تصمیم میگرفت و برای اولین بار اراده مردم ترکیه از طریق این همه پرسی تجلی یافته است.
به گفته او رایدهندگان خارج از ترکیه نقش مهمی در این پیروزی ایفا کردهاند.
رییس جمهوری ترکیه از کشورها و نهادهای مختلف خواسته به نتیجه این همهپرسی احترام بگذارند.
نخست وزیر
بنعلی ییلدریم که پابهپای آقای اردوغان در کارزار تبلیغاتی برای این همهپرسی شرکت داشته میگوید این همهپرسی یک بار دیگر میزان بلوغ و توسعه دموکراسی در ترکیه را به دنیا نشان داده است.
به گفته او همه مردم ترکیه شهروند درجه یک و برابرند.
آقای ییلدریم که دربرابر حامیان خود از بالکنی در مقر حزب عدالت و توسعه در آنکارا صحبت میکرد گفت: مردم ما تصمیمشان را گرفتهاند و به تغییر ساختار سیاسی از پارلمانی به ریاست جمهوری آری گفتند. این مردم هرگز در برابر تهدید تسلیم نمیشود، با هیچ دخالت خارجی کنار نمیآید و متولی نمیپذیرد.
مخالفان
حزب جمهوریخواه خلق، حزب اصلی مخالف دولت خواستار بازشماری آراء شده است.
بولنت تزجان معاون این حزب موارد "نقض" رویه انتخاباتی را محکوم کرد و گفت ما دعوی حقوقی خود را پیگیری میکنیم. اگر تخلفات تصحیح نشوند بحث جدی درباره مشروعیت دولت درپیش خواهد بود.
حزب دموکراتیک خلقها که حامی کردهاست و دو رهبرش در دوران آقای اردوغان زندانی شدهاند گفته نتیجه همهپرسی تا زمانی که نتیجه بازشماری نهایی نشود مشروع نخواهد بود.
عثمان بایدمیر سخنگوی این حزب به خبرنگاران گفت دبیرکلهای ما زندانیاند و همهپرسی در شرایط اضطراری برگزار شده است. اقدامهای سرکوبگرانه دیگر نیز بر مشروعیت این آراء سایه انداختهاند.
راست افراطی
حزب حرکت ملی که حزب ملیگرای راست ترکیه است در پی این همهپرسی دچار اختلاف نظر داخلی شده و یکی از اعضای طغیانگر خود را که از حامیان رای "نه" بوده اخراج کرد.
دولت باغچهلی رییس این حزب که حامی اصلی رای آری این حزب در همهپرسی بوده نتیجه را "دستاوردی موفق و غیرقابل انکار" خوانده است.
مارال اکشنر عضو اخراج شده این حزب نتیجه همهپرسی را به چالش کشیدهاست.
واکنشهای دیگر
آلمان کمی پیش از این همهپرسی درباره تغییرات پیشنهادی برای قانون اساسی با ترکیه دچار اختلاف نظر شد.
این کشور اجازه برگزاری گردهماییهای تبلیغاتی طیب اردوغان را در خاک آلمان صادر نکرد.
زیگمر گبریل، وزیر امور خارجه آلمان کمی پیش از شروع همهپرسی گفت" 1.4 میلیون ترک در آلمان واجد شرایط شرکت در رایگیری هستند و بهتر است که با آرامش و عقلانیت راه را به پیش برویم."
شورای اروپا، یک نهاد حقوق بشری اروپایی که ترکیه نیز در آن عضویت دارد در بیانیهای گفته است مقامهای دولت باید با توجه به نزدیکی نتایج گامهای بعدی را با دقت بردارند.
براساس این بیانیه حفظ استقلال قوه قضاییه هم راستا با اصول قانونی که در کنوانسیون حقوق بشر اروپا آمده اهمیت بسیاری دارد.
این نهاد بخشی از اتحادیه اروپا محسوب نمیشود.
کمیسیون اتحادیه اروپا نیز از دولت ترکیه خواسته در پی نزدیکی بیش از حد نتایج همهپرسی و به دلیل تبعات عمیق و گسترده این تغییرات قانون اساسی به دنبال اجماع ملی حداکثری در اجرای تغییرات قانون اساسی خود باشد.