پایان پوشش زنده عملیات تبادل زندانیان بین ایران و آمریکا
پوشش زنده ما اینجا به پایان میرسد؛ ممنون که با ما همراه بودید.
هواپیمای حامل زندانیان پنج زندانی دو تابعیتی ایرانی- آمریکایی در قطر به زمین نشست اما تا کنون تنها نام سه نفر علنی شده. سیامک نمازی، عماد شرقی، مراد طاهباز سه نفری هستند که نامشان مشخص شده است. دو نفر از پنج زندانی ازاد شده که ایران خواهان آزادیشان بود نیز در قطر هستند.
پوشش زنده ما اینجا به پایان میرسد؛ ممنون که با ما همراه بودید.
این مطلب شامل محتوایی از Instagram است. قبل از بارگیری این محتوا از شما اجازه می گیریم، زیرا ممکن است این سایت ها از کوکی ها و یا سایر انواع فن آوری استفاده کنند. می توانید سیاست Instagram را درباره کوکی ها و سیاست مربوط به حفظ حریم خصوصی را پیش از موافقت بخوانید. برای دیدن این محتوا روی "موافقت و ادامه"کلیک کنید.
پایان پست Instagram
لیز دوسِت، خبرنگار بی بی سی، لحظه خروج زندانیان آزاد شده را ثبت کرده است:

منبع تصویر، Reuters
زندانیان آزاد شده دو تابعیتی پس از استقبال برای معاینات پزشکی به ساختمان فرودگاه منتقل شدند.
آنها قرار است به زودی راهی آمریکا شوند.
جو بایدن رئیس جمهوری آمریکا از قطر، کره جنوبی و عمان و سوئیس برای نقششان در تبادل زندانیان تشکر کرد. او همچنین به طور ویژه از امیر قطر نیز تشکر کرد.
کاخ سفید به محض آزادی این زندانیان بیانیهای صادر کرده است.
پیش از این ابراهیم رئیسی رئیس جمهوری ایران اخیرا در مصاحبه ان بی سی نیوز گفته بود «ما در راستای یک اقدام بشردوستانه تبادل این زندانیان را دنبال کردیم».
او گفته بود «این زندانیان در سلامت کامل هستند. آخرین گزارشها، سلامتی کامل آنها را گواهی میکند. اساسا شرایط نگهداری زندانی در اینجا از شرایطی که در آمریکا برای نگهداری زندانیان وجود دارد، بسیار مساعدتر است. طبق گزارشاتی که داریم، زندانیان در آمریکا در شرایط خوبی به سر نمیبرند، ولی اینجا شرایط زندانیان، شرایط مناسبی است و آخرین وضعیتشان هم سلامتی این افراد را گواهی میکند.»

منبع تصویر، UGC
سه زندانی دو تابعیتی در حالی که یکدیگر را در آغوش میکشیدند وارد ساختمان فرودگاه شدند.
سفیر آمریکا در قطر نیز در فرودگاه حاضر شده بود و به محض خروج زندانیان آنها را در آغوش کشید.
هویت دو تن از پنج نفر روشن نیست.
آزادی این زندانیان همزمان با سفر ابراهیم رئیسی نیویورک انجام میشود.
هواپیمای حامل زندانیان دو تابعیتی ایرانی- آمریکایی در قطر به زمین نشست.
از میان ۵ شهروندی ایرانی - آمریکایی که در تهران زندانی هستند تا پیش از این تنها نام ۳ نفر علنی شده و گفته میشود دو شهروند دیگر تمایلی به رسانهای شدن نامشان ندارند. سیامک نمازی، عماد شرقی، مراد طاهباز سه نفری هستند که نامشان مشخص شده است.

منبع تصویر، Reuters
بر پایه اطلاعات پرواز در سایتهای ردیابی هواپیمای قطری حامل زندانیان دو تابعیتی ایرانی- آمریکایی از حریم ایران خارج شد.
جو بایدن، رئیسجمهور ایالات متحده، پنج ایرانی آزاد شده را عفو خواهد کرد.
یک مقام آمریکایی هم گفته جو بایدن تحریمهای جدیدی را علیه وزارت اطلاعات و محمود احمدینژاد، رئیسجمهور سابق ایران اعمال خواهد کرد.
این تحریمها به دلیل فریبکاری در مورد ناپدید شدن باب لوینسون مامور سابق افبیآی در ایران اعمال خواهد شد.
گفته میشود باب لوینسون در ایران ناپدید شد.

خبرنگاران رسانههای بینالمللی برای پوشش عملیات انتقال و مبادله زندانیان در فرودگاه بینالمللی دوحه جمع شدند.
قطر میانجی تفاهم بین ایران و آمریکا بود و زندانیان آمریکایی نیز با هواپیمای شرکت هواپیمایی قطر به این کشور منتقل میشوند.
صنم وکیل، مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا در اندیشکده «چتم هاوس» به بیبیسی گفته است که استفاده از کلمه «گروگان» برای توصیف این زندانیان که در ایران حبس بودهاند، «مناسب است.»
خانم وکیل گفته است: «جمهوری اسلامی یک گروگانگیر است... این تجارتی است که [دولت ایران] بیش از دو دهه است که انجام میدهد... آنها همچنین شهروندان خود را با روند ناعادلانه قضایی و نقض حقوق بشر گروگان میگیرند. به درستی که یک رژیم گروگانگیر در تهران سر کار است».
خانم وکیل به بیبیسی گفته است که از دیدگاه واشنگتن، این توافق نشان میدهد که دولت بایدن به قول خود [برای آزادی شهروندان آمریکایی] پایبند بوده است.
«این یک اقدام اعتمادساز است و قدمی که دولت ایالات متحده ماههاست روی آن کار کرده است. آقای بایدن قول داد که آمریکاییهای بازداشت شده به ناحق را به خانه بازگرداند، و این اوست که به این وعده عمل میکند.»
ویدیویی از لحظه خروج زندانیهای مبادلهشدۀ آمریکایی از ایران منتشر شده است.
اتفاقی که سرانجام محقق شد. زندانیان ایرانی آمریکایی آزاد شدند و در آستانه ورود به دوحه هستند، ایران به شش میلیارد دارایی خود دست یافته و بعد از ماهها تنش سیاسی سرانجام اتفاقی قابل توجه در حال رخ دادن است.
آیا این اتفاق میتواند آغازی برای شکستن بنبست و تعلیقی باشد که مذاکرات ایران و غرب از اواخر تابستان پیش تجربه میکنند؟
در یک هفته گذشته، در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای بررسی فعالیت هستهای ایران، تنش و اختلاف نظر نسبت به دورههای پیش در یک سال گذشته، زیاد و کمسابقه بود. بیانیه پشت بیانیه از ایران خواسته شد به تعهدات هستهایاش در چارچوب برجام وهمچنین پادمان احترام بگذارد و با آژانس همکاری کند.
با این همه تصمیم سه کشور اروپایی برای تبدیل تحریمهای سازمان ملل علیه ایران به تحریمهایی بر مبنای قوانین داخلیشان، به منظور امتداد این تحریمها، ایران را خشمگین کرد.
ترویکای اروپایی، شامال بریتانیا، فرانسه و آلمان ناراضی از همکاری تسلیحاتی ایران و روسیه و حضور پهپادهای ایران در جنگ اوکراین، تلاش دارند ایران نتواند از بند غروب برجام در اکتبر آینده و رفع بخشی از تحریمها علیه برنامه موشکیاش بهره ببرد.
اما به رغم واکنش تهران و اخراج بازرسان اروپایی آژانس یا لغو مجوز آنها، آیا روابط تهران و غرب در حال تیره و تار شدن است؟
به نظر چنین نمیآید. آزادی کمابیش مطابق برنامه زندانیان ایرانی-آمریکایی و دسترسی ایران به داراییهایش، هرچند با بعضی شروط، نشانه است از این که به رغم اختلافها دو طرف مصمم هستند، در مسیری برای حل اختلافها حرکت کنند.
ابراهیم رئیسی دقیقا در همین روز برای شرکت در نشست سالانه سازمان ملل به نیویورک رفته است.
بسیار بعید است دیداری در سطوح بالا میان مقامات ایرانی و آمریکایی صورت بگیرد اما فضا میتواند، شرایط را برای از سرگیری مذاکراتی، چه به منظور احیای برجام و چه به منظور دستیابی به هر توافق و تفاهم جایگزینی تا پیش از پایان سال جاری میلادی در همین سه چهار ماه آینده مهیا کند.
به نظر هیچ کدام طرفها، به رغم صدای مخالفان، آلترناتیوی برای خروج از مذاکره ندارند و همین راه دشوار و البته بسیار طولانی آزادی زندانیهای ایرانی و آمریکایی را به عنوان مقدمه بازگشت به ریل گفتگو مهیا کرد.

منبع تصویر، flight24
پرواز شماره QTR7313 قطرایرویز تهران را به مقصد دوحه پایتخت قطر ترک کرده است. گمان میرود سرنشینان این هواپیما پنج زندانی هستند که آمریکا در جریان تبادل زندانیان خواستار آزادی آنان شده بودند.
بیبیسی نمیتواند مستقلا تایید کند که این زندانیان ایرانی- آمریکایی در این پروازند.
همزمان یک مقام ارشد کاخ سفید به شبکه الجزیره گفت دو تن از خانواده این پنج زندانی در پرواز حضور دارند.
گفته شده سفیر قطر در ایران نیز در این پرواز است.
سایت ردیابی فلایت ترکر نشان میدهد که یک هواپیمای قطری در فرودگاه مهرآباد فرود آمده بود. هواپیماهای مسافربری قطرایرویز تنها به فرودگاه امام خمینی پرواز مسافربری دارند.
یک منبع آگاه به رویترز گفت هواپیمای قطری حامل پنج زندانیانی دوتابعیتی ایرانی- آمریکایی، تهران را ترک کرد.
این منبع آگاه به رویترز گفته سفیر قطر نیز زندانیان دوتابعیتی را همراهی میکند.
همزمان رسانههای دولتی ایران اعلام کرد که مهرداد معین انصاری و رضا سرهنگ پور دو تن از پنج زندانی که ایران خواستار آزادیشان شده بود به دوحه رسیدند.

منبع تصویر، nournews
نورنیوز، پایگاه خبری نزدیک به شورای عالی امنیت ملی، در گزارشی با انتشار عکس دو زندانی ایرانی نوشت «دو نفر از پنج زندانی ازاد شده ایرانی به نام های مهرداد معین انصاری و رضا سرهنگ پور که در جریان مبادله زندانیان ایرانی و آمریکایی آزاد شدند و قصد سفر به ایران داشتند، بر اساس برنامه از پیش تعیین شده وارد دوحه پایتخت قطر شدند».
در راستای تبادل زندانیان بین ایران و آمریکا، بانک مرکزی ایران اعلام کرده است که ۵ میلیارد و ۵۷۳ میلیون یورو به حساب ۶ بانک ایرانی در دو بانک الاهلی و الدخان قطر واریز شد.
پنج میلیارد و ۵۷۳ میلیون یورو (یا شش میلیارد دلار) به هیچ وجه رقم کمی نیست. تقریبا دو سوم درآمد ایران از صادرات نفت در کل سال ۱۳۷۷ است؛ زمانی که نه نفت ایران تحریم بود و نه بانک مرکزی و نظام بانکیاش.
ولی اگر این مبلغ را با ارزش صادرات پارسال ایران مقایسه کنیم، ابهتش را تا حدی از دست میدهد. طبق گزارش بانک مرکزی، ایران پارسال روی هم ۹۷ میلیارد دلار کالا (شامل ۵۵ میلیارد دلار صادرات نفتی و ۴۲ میلیارد دلار اقلام غیرنفتی) صادر کرد. به عبارت دیگر، این شش میلیارد دلار کمتر از ارزش صادرات یک ماه ایران است.
ولی کلمه کلیدی در اینجا «ارزش» است. چرا که ارزش صادرات به معنی مبلغ دریافتی نیست و تحریمهای آمریکا باعث شده پول صادرات یا به دست دولت نرسد یا با تأخیر و دردسر به این درآمدها دسترسی پیدا کند.
به همین خاطر این شش میلیارد دلار که منبعش مشخص است و با وجود شرایط تعیینشده، برای هزینه کردنش نیازی به واسطهیابی و دور زدن تحریم ندارد، ارزشی دوچندان پیدا میکند.

منبع تصویر، UGC
۱۲ سپتامبر، خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از علی کریمی مقام، سخنگوی دفتر نمایندگی دائمی ایران در سازمان ملل متحد، گزارش کرد کاوه افراسیابی، مهرداد انصاری، امین حسنزاده، رضا سرهنگپور و کامبیز عطارکاشانی افرادی هستند که کاخ سفید در برابر آزادی ۵ شهروند خود به ایران تحویل خواهد داد.
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، امروز (دوشنبه ۱۸ سپتامبر-۲۷ شهریور) تایید کرده است که از بین این زندانیان دو نفر از آنها به ایران باز میگردند، دو نفر در آمریکا میمانند و یک نفر به کشور دیگری میرود.
بانک مرکزی ایران اعلام کرد ۵ میلیارد و ۵۷۳ میلیون یورو به حساب ۶ بانک ایرانی در دو بانک الاهلی و الدخان قطر واریز شد.
اگرچه ایران میگوید آزادسازی پولهای مسدود شده ایران در کره جنوبی ارتباط مستقیمی با تفاهم تبادل زندانیان با آمریکا ندارد و تبادل زندانیان با نیت «انساندوستانه» انجام شده است.