پایان پوشش زنده
پوشش زنده تحولات مرتبط با ایران در همین جا به پایان میرسد. بعد از مکث کوتاهی با تازهترین خبرها برخواهیم گشت.
در تازهترین سند استراتژی دفاع ملی پنتاگون، بار دیگر در مورد امکان بازسازی توان نظامی متعارف ایران و احتمال «تلاش مجدد» برای دستیابی به سلاح هستهای به ویژه در صورت عدم مشارکت معنادار هشدار داده شده است. همچنین تاکید شده است که در جریان جنگ ۱۲ روزه، جایگاه منطقهای ایران بهطور قابل توجهی تضعیف شده است. این در حالی است که پیشتر وزیر خارجه ترکیه، گفت که نشانههایی وجود دارد که اسرائیل هنوز به دنبال فرصتی برای حمله به ایران است. هاکان فیدان هشدار داد که چنین اقدامی میتواند منطقه را بیثباتتر کند.
پوشش زنده تحولات مرتبط با ایران در همین جا به پایان میرسد. بعد از مکث کوتاهی با تازهترین خبرها برخواهیم گشت.
در تازهترین سند استراتژی دفاع ملی پنتاگون (۲۰۲۶)، بار دیگر در مورد امکان بازسازی توان نظامی متعارف ایران و احتمال تلاش مجدد برای دستیابی به سلاح هستهای به ویژه در صورت عدم مشارکت معنادار هشدار داده شده است.
در متن این استراتژی در بخش مربوط به ایران تاکید میشود که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، همواره بر عدم دستیابی جمهوری اسلامی ایران به سلاح هستهای تاکید کرده است و اجرای عملیات «چکش نیمهشب» بهعنوان نشانهای از تحقق عملی این سیاست معرفی شده است.
این عملیات، که از نظر وسعت، پیچیدگی و پیامدهای راهبردی بیسابقه توصیف میشود، بنا بر آنچه در متن استراتژی وزارت دفاع آمریکا آمده است: «منجر به نابودی برنامه هستهای ایران شده است و همزمان، نیروهای ایالات متحده با ارائه حمایتهای حیاتی از اسرائیل در جریان جنگ ۱۲ روزه، زمینهساز موفقیتهای عملیاتی و راهبردی کمسابقهای شدند که جایگاه منطقهای ایران را بهطور قابل توجهی تضعیف کرده است.»
همچنین در متن استراتژی پنتاگون تاکید شده است که «محور مقاومت» وابسته به ایران نیز متحمل خسارات سنگینی شده است؛ بهگونهای که عملیاتهای اسرائیل، حزبالله و حماس را بهشدت تضعیف کرد و ایالات متحده نیز با اجرای عملیات «بازدارنده هدفمند» یا «Rough Rider»، ضمن کاهش توان تهاجمی حوثیهای یمن، آنها را به توقف حملات علیه کشتیهای آمریکایی وادار کرد و آزادی ناوبری دریایی برای این کشور احیا شد.
با وجود این تحولات، متن استراتژی جدید دفاعی آمریکا در مورد احتمال احیای زیرساختها و ظرفیتهای عملیاتی گروههای نیابتی ایران هشدار میدهد.
در متن این استراتژی از جمله ایران «مسئول کشتهشدن شهروندان آمریکایی» معرفی شده است و همچنان تهدیدی علیه موجودیت اسرائیل محسوب میشود که با ایجاد بحرانهای منطقهای، امنیت نیروهای آمریکایی و ثبات و توسعه پایدار خاورمیانه را با خطر مواجه کرده است.
در بخش پایانی این استراتژی همچنین، اسرائیل بهعنوان متحدی توانمند برای آمریکا معرفی میشود که قادر است با حمایت محدود اما موثر ایالات متحده از خود دفاع کند.
«همچنین کشورهای حوزه خلیج فارس بهطور فزایندهای آمادگی دارند نقش فعالتری در دفاع از خود ایفا کرده و از طریق تجهیز به سامانههای نظامی آمریکایی و تقویت همکاریهای امنیتی منطقهای، در جهت افزایش بازدارندگی، همگرایی دفاعی و ارتقای ثبات منطقهای گام بردارند.»
این ویدیو از وضعیت کنونی بافت بازار رشت منتشر شده که بنابر گزارشها در شامگاه ۱۸ دی دچار آتشسوزی گسترده شد.
به گفته مقامهای رشت حدود ۲۸۰ تا ۳۰۰ مغازه در محدودهای بزرگ از بازار قدیم رشت در آتش سوخت.
درباره علت آغاز آتشسوزی روایت رسمی با روایتهای شاهدان عینی که بیبیسی توانسته با آنها تماس بگیرد متناقض است و هر یک دیگری را عامل آن میداند.
به گزارش رویترز، یک مقام ارشد ایرانی در آستانه ورود گروه ضربت ناو هواپیمابر آبراهام لینکن و سایر تجهیزات آمریکا به خاورمیانه گفته است که ایران با «یک جنگ تمام عیار» برخورد خواهد کرد.
بنابر این گزارش، این مقام ارشد ایرانی که نخواسته نامش فاش شود روز جمعه ابراز امیدواری کرده است که «این تقویت نظامی» برای رویارویی واقعی در نظر گرفته نشده باشد.
این مقام ارشد همچنین گفته است که «به همین دلیل ایران در آمادهباش کامل قرار دارد.» اما به گزارش رویترز از مشخص کردن چگونگی پاسخ احتمالی کشورش خودداری کرده است.
پیشتر به نقل از شبکه خبری فاکسنیوز گزارش کردیم که ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن طی چند روز آینده در حوزه فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، قرار خواهد گرفت و «این بدان معناست که هنوز در محدوده برد حمله به ایران قرار ندارد.»
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا هم اخیرا گفت که «یک قدرت بزرگ» به سمت ایران در حرکت است. اما او «ترجیح» میدهد که هیچ اتفاقی نیفتد. آقای ترامپ در عین حال تاکید کرد که «اما آنها را بسیار از نزدیک زیر نظر داریم.»
رویترز میگوید که ارتش آمریکا در گذشته به صورت دورهای در مواقع تشدید تنشها، نیروهای بیشتری را به خاورمیانه اعزام کرده است، اقداماتی که اغلب دفاعی بودهاند. با این حال، ارتش ایالات متحده سال گذشته پیش از حملات ژوئن خود علیه برنامه هستهای ایران، افزایش قابل توجهی در نیروهای خود انجام داد.
حدود دو هفته از قطع کامل اینترنت در ایران، تصاویری از حضور پرشمار معترضان در لاهیجان در استان گیلان برای بیبیسی ارسال شده است که فرستنده میگوید که مربوط به شامگاه ۱۸ دی در این شهر در شمال ایران است. در این ویدیو صدای لحظه آتش گشودن و رگبار تیراندازی شنیده میشود و معترضانی نگران که تلاش میکنند از صحنه تیراندازی دور شوند.محل تجمع معترضان در این ویدیو را در نزدیکی باغ ملی (پارک بعثت) لاهیجان شناسایی کردهایم.

منبع تصویر، shamaizadeh
حسن شماعیزاده، آهنگساز و خواننده مشهور ایرانی، میگوید که زهره شماعیزاده، از بستگان نزدیک او، در اعتراضات سراسری ایران کشته شده است.
آقای شماعیزاده در شبکه اجتماعی ایکس با انتشار این عکس نوشت: «زهره بر اثر گلوله جنگی در راه آزادی جان باخت. ای کسانی که حیدر حیدر میکنید و به اسم خدا و در راه خدا انسانها را میکشید، خداوند شما وکیل و وصی، نمیخواهد. خودش قدرت آن را دارد، اگر بخواهد کسی را بکشد.»
گزارشها حاکی است که زهره شماعیزاده روز ۱۹ دی در اصفهان بر اثر شلیک مستقیم جانش را از دست داد. اما نهادهای امنیتی «تلاش کردند» که علت مرگ او را «ایست قلبی» اعلام کنند.

منبع تصویر، European Pressphoto Agency
شبکه خبری فاکس نیوز آمریکا به نقل از یک منبع دولتی گزارش داد که ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن هنوز از اقیانوس هند عبور نکرده است و در حوزه فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، قرار ندارد.
«این بدان معناست که این ناو هواپیمابر هنوز در خلیج عمان و در محدوده برد حمله به ایران قرار ندارد.»
در این گزارش آمده است که بر اساس اطلاعاتی که در دسترس همه هست، این ناو هواپیمابر، بر اساس مسافت و سرعتاش، حدود یک هفته، طول خواهد کشید تا در مکان در نظر گرفته شدهاش مستقر شود.
در حال حاضر دستکم سه ناو دیگر در حوزه فرماندهی سنتکام فعالند؛ ناو هواپیمابر «روزولت» در دریای سرخ، ناوشکن موشکانداز میچر در خلیج عمان و ناوشکن مکفال در خلیج فارس.
حرکت این ناو به طرف خاورمیانه، پس از سرکوب مرگبار اعتراضات سراسری ایران و تهدیدهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، علیه رهبر ایران، به اقدام نظامی در صورت متوقف نکردن خشونتها شروع شد.
آقای ترامپ دیشب در سفر بازگشت از اجلاس اقتصادی داووس سوئیس در هواپیما به خبرنگاران گفت: «ایران را زیر نظر میگیریم...یک ناوگان بزرگ در حال حرکت به آن طرف است...یک قدرت بزرگ به سمت ایران در حرکت است. ترجیح میدهم هیچ اتفاقی نیفتد، اما آنها را بسیار از نزدیک زیر نظر داریم.»
در حدود دو هفته از قطع اینترنت در ایران، ویدیویی از اعتراضات سراسری در آمل، استان مازندران به دست بیبیسی فارسی رسیده است.
در تصاویر، گروهی از معترضان در حال به آتش کشیدن پرچم جمهوری اسلامی ایران دیده میشوند و شعارهایی از جمله «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده» و «جاوید شاه» سر داده میشود.
در شرایط قطع اینترنت و درز قطرهچکانی اطلاعات و تصاویر به رسانههای آزاد، تعیین تاریخ دقیق ویدیوهای دریافتی دشوار است اما عمده تجمعات پرشمار در شهرهای بزرگ در ۱۸ و ۱۹ دی برگزار شد که با کشتار معترضان سرکوب شد.
چند شرکت هواپیمایی اعلام کردهاند پروازهای روز شنبه،۲۴ ژانویه، خود را به مقصد کشورهای خاورمیانه لغو کردهاند. ایر فرانس، لوفت هانزا، ایر کانادا و کیالام هلند میگویند دستکم تا روز یکشنبه به اسرائیل، عربستان و امارات پرواز ندارند.
به گزارش رسانهها، این پروازها در بحبوحه تنشها با ایران و احتمال درگیری نظامی بین ایران و آمریکا لغو شده است.
شبکه تلویزیونی اسرائیلی آی۲۴ نیوز هم در گزارشی بر اساس «اطلاعات پرواز منتشر شده در وبسایتهای فرودگاهها» نوشت که شرکتهای رویال داچ ایرلاینز و سوئیس هم تصمیمی مشابه گرفتهاند.
وزارت دفاع اسرائیل عصر جمعه در شبکه ایکس خطاب به مردم این کشور اعلام کرد تغییری در شرایط ایجاد نشده و دستور خاصی از طرف فرماندهی امنیت اسرائیل در این زمینه صادر نشده است.
در همین حال سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری ایران با «رد شایعات در فضای مجازی»، تاکیدکرد که «نه فضای کشور بسته شده و نه آسمان ایران به اصطلاح کلییر شده است.»
هفته گذشته خبرگزاری فرانسه به نقل ازسخنگوی شرکت هواپیمایی لوفتهانزا آلمان گزارش داد که این شرکت تا تاریخ ۲۹ مارس/ نهم فروردین ماه ۱۴۰۵ پروازی از شهر تهران یا به مقصد آن نخواهد داشت.
این سخنگو روز دوشنبه ۲۹ دی ماه همچنین گفت که اتریش ایرلاین هم، که بخشی از گروه پروازی لوفتهانزا است، دستکم تا ۱۶ فوریه/ ۲۷ بهمن ماه امسال به تهران پرواز نخواهد داشت.

منبع تصویر، Anadolu via Getty
وزیر خارجه ترکیه، میگوید نشانههایی وجود دارد که اسرائیل هنوز به دنبال فرصتی برای حمله به ایران است.
هاکان فیدان هشدار داد که چنین اقدامی منطقه را بیثباتتر میکند.
او روز جمعه،۲۳ ژانویه، (۳ بهمن)، در یک مصاحبه تلویزیونی گفت: «امیدوارم آنها [مقامات اسرائیل] به راهی متفاوتی بروند. اما واقعیت این است که اسرائیل، به دنبال فرصت برای حمله به ایران است.»
پیشتر آقای فیدان درباره رویکرد آنکارا در قبال تحولات ایران گفته بود که ترکیه به ثبات و امنیت منطقهای اهمیت میدهد و با مداخله نظامی در ایران مخالف است.
او در مورد اعتراضات سراسری ایران هم گفته بود: «هر آنچه در ایران رخ دهد ما را تحت تاثیر قرار میدهد. به همین دلیل این تحولات را از نزدیک دنبال میکنیم.»
رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، هم دوشنبه گذشته گفت: «همسایه ما ایران، پس از حمله اسرائیل حالا با آزمونی جدید از ناآرامیهای اجتماعی روبهروست. ایمان دارم که برادران ایرانیمان از این دوران پر از تله هم عبور خواهند کرد.»
وزیر خارجه ترکیه پیشتر گفته بود حل مشکلات ایران با «بازیگران اصلی بینالمللی» به نفع ترکیه خواهد بود.
گفتگو با محمد گلسرخی، برادر سعید، معترضی که پس از زخمی شدن از بیمارستان فرار کرد که به دست نیروهای امنیتی نیفتد، اما نیروهای امنیتی او را بازداشت کردند و بعد در کوچه جلوی در خانه به سر او از پشت شلیک کردند.
سعید گلسرخی در نهایت در آغوش مادرش جان باخت.
محمد گلسرخی در حال حاضر نگران جان برادر دیگرش نوید است که بازداشت شده است.
خبرگزاری رویترز به نقل از چهار منبع گزارش داده است که آمریکا برای مقابله با نفوذ ایران در عراق فشار بر سیاستمداران این کشور را تشدید کرده است.
بر اساس این گزارش آمریکا مقامات عراق را تهدید کرده است که اگر شبهنظامیان طرفدار ایران در دولت جدید حضور داشته باشند، تحریمهایی را علیه بغداد وضع خواهد کرد، از جمله علیه صنعت نفت.
سه مقام عراق و یک منبع آگاه به رویترز گفتهاند که جاشوا هریس، کاردار سفارت آمریکا در بغداد، در دو ماه گذشته این هشدار را با واسطه به مقامهای عراق و رهبران بانفوذ شیعه منتقل کرده است.
به گزارش رویترز این منابع خواستهاند نامشان برده نشود. آقای هریس و سفارت آمریکا در بغداد هم به درخواست خبرگزاری رویترز برای اظهارنظر جواب ندادهاند.
رسانههای حکومتی ایران میگویند ۱۴۸ نفر از سردستههای تظاهرات خونین اخیر در استان همدان دستگیر شدهاند.
دو خبرگزاری فارس و دانشجو اتهام این افراد را «ساخت و توزیع نارنجک دستی» و ارتباط با «اسرائیل و شبکه ایران اینترنشنال» اعلام کردهاند.
اداره کل اطلاعات استان همدان همچنین از بازداشت «سه تیم چهار نفره تخریب اموال عمومی» و دو شهروند خارجی خبر داده است.
آمریکا روز جمعه، ۲۳ ژانویه، (۳ بهمن) اعلام کرد «ناوگان سایه» ایران را تحریم میکند؛ اشاره به کشتیهایی که ایران برای دور زدن تحریمها و صدور نفت از آنها استفاده میکند.
وزارت دارایی آمریکا اعلام کرد که ۹ کشتی و مالکان یا شرکتهای مدیریتکننده آنها را هدف تحریمها قرار داده است.
به گفته مقامهای آمریکا این کشتیها در مجموع «صدها میلیون دلار نفت و فرآوردههای نفتی ایران را به بازارهای خارجی منتقل کردهاند.»
وزارت دارایی آمریکا گفته ایران درآمدش از فروش این محصولات را برای تأمین مالی «گروههای نیابتی تروریستی منطقهای، برنامههای تسلیحاتی و نهادهای امنیتی» استفاده میشود.
اهداف اعلامشده وزارت دارایی آمریکا در روز جمعه شامل شرکتهایی مستقر در امارات، هند و عمان بود.
اسکات بسنت، وزیر دارایی آمریکا، در بیانیهای گفت: «تحریمهای امروز بخش مهمی از شیوهای را هدف قرار داده که ایران از طریق آن منابع مالی مورد استفاده برای سرکوب مردم خود را تامین میکند.»
او افزود: «وزارت دارایی به ردیابی دهها میلیون دلاری ادامه خواهد داد که این رژیم سرقت کرده و ناامیدانه تلاش میکند آنها را به بانکهایی در خارج منتقل کند.»
تامی پیگوت، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، هم گفته است که این اقدام همچنین با هدف محدود کردن بیشتر «توان ایران برای تأمین مالی سرکوب مردم ایران و رفتارهای مخرب بینالمللی» انجام میشود.

منبع تصویر، Fatemeh Bahrami/Anadolu via Getty Images
وزیر خارجه ایران میگوید ۶۹۰ نفر از ۳۱۱۷ نفری که بر اساس آمار حکومتی در تظاهرات اخیر کشته شدهاند، تروریست بودهاند. عباس عراقچی در پیامش در شبکه ایکس، مدعی شده است که ۲۴۲۷ نفر از قربانیان هم ماموران امنیتی و شهروندان بودهاند.
او در حالی این موضوع را مطرح کرده که بر اساس تصاویری که از ایران منتشر شده، شلیک مستقیم گلولههای جنگی و ساچمه به جمعیت معترض دیده میشود. افراد لباسشخصی در کنار ماموران با خشونت زنان و نوجوانان را کتک میزنند و بازداشت میکنند.
ادعای حضور این تعداد تروریست در اعتراضات خونین اخیر در حالی مطرح شد که مای ساتو، گزارشگر حقوق بشر سازمان ملل متحد در امور ایران در جلسه امروز این شورا در ژنو هشدار داد که حرفهای خطرناک مقامات ایران که معترضان مسالمتآمیز را «تروریست»، «آشوبگر» یا «مزدور» لقب میدهند، «توجیه سرکوبهای وحشیانه است.»
آقای عراقچی در فهرستی در پیامش به زبان انگلیسی، آورده است که ۳۰۵ آمبولانس و اتوبوس، ۲۴ پمپ بنزین، ۷۰۰ بقالی، ۳۰۰ خانه شخصی، ۷۵۰ شعبه بانک، ۴۱۴ ساختمان دولتی، ۷۴۹ اداره پلیس، ۱۲۰ پایگاه بسیج، ۲۰۰ مدرسه، ۳۵۰ مسجد، ۱۵ کتابخانه، دو کلیسای ارامنه، ۲۵۳ ایستگاه اتوبوس، ۶۰۰ باجه خودپرداز بانکها و ۸۰۰ خودرو شخصی تخریب شدند.
وزیر خارجه ایران همچنین بخشی از سخنرانی معاون رئیس جمهور آمریکا را منتشر کرد که در آن، جی دی ونس تهدید میکند: «اگر به یک کلیسا حمله کنید یا به یک افسر فدرال حمله کنید، ما تمام تلاشمان را میکنیم تا شما را به زندان بیندازیم.»
پیام اخوان، دادستان پیشین جنایات جنگی سازمان ملل متحد، در گفتوگو با ما در حاشیه نشست ویژه شورای حقوق بشر درباره ایران، گفت: «متاسفانه نمیتوان صرفا با فشار سازمان ملل بر افکار عمومی جلوی کشتار و سرکوب در ایران را گرفت ولی تا جایی که میشود باید صدای مردم را منعکس کرد.»
او که از پایهگذاران «مرکز اسناد حقوق بشر ایران» است، میگوید: به نقطه عطفی رسیدهایم که شورای حقیقتیاب سازمان ملل در حال حاضر میخواهد برای محاکمههای آینده به گردآوری اسناد و شواهد بپردازد. ذکر این در قطعنامه شورای حقوق بشر سازمان ملل بیسابقه است.
آقای اخوان میگوید: برای بازداشت و محاکمه مجرمان نقض حقوق بشر در ایران، «در نهایت باید در داخل ایران تغییراتی صورت بگیرد ولی سازمان ملل و جامعه بینالملل در این مورد میتوانند نقش مهمی برای حمایت از مردم ایران و مخصوصا خانوادههای دادخواه ایفا کنند.»
در نشست ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد درباره وضعیت ایران، قطعنامه پیشنهادی با ۲۵ رای موافق تصویب شد.
هفت کشور چین، کوبا، هند، اندونزی، عراق، پاکستان، و ویتنام به این قطعنامه رای منفی دادند.
رای ۱۴ کشور هم ممتنع بود.
با تصویب این قطعنامه، ماموریت گزارشگر ویژه حقوق بشر ایران به مدت یک سال و ماموریت کمیته حقیقتیاب سازمان ملل در امور ایران برای دو سال تمدید شد.
محمود امیری مقدم، مسئول سازمان حقوق بشر ایران مستقر در نروژ، در جلسه شورای حقوق بشر ایران در ژنو گفت در سال ۲۰۲۵ ایران دست کم ۱۵۰۰ نفر را اعدام کرد که بیشترین اعدام در یک دهه گذشته بوده است.
آقای امیری مقدم گفت هدف از این اعدامها ایجاد ترس و وحشت بوده است که این شیوه نتوانسته نتیجه بدهد و به رغم این اعدامها، مردم ایران بار دیگر به خیابانها رفتند.
به گفته محمود امیری مقدم، مسئولان ایران اینترنت را قطع کردند و با استفاده از سلاحهای مرگبار مردم را به گلوله بستند.
او گفت: فعالان حقوق بشر در سازمان ما آمادهاند تا تحقیقاتی در این مورد انجام دهند. ما خواستار تحقیقات مستقل در این مورد هستیم.
سعید دهقان که در ایران وکیل دادگستری بود و اکنون در خارج ایران در زمینه حقوق بشر فعالیت میکند، میگوید صرف محکومکردن نقض حقوق بشر در ایران «کافی نیست ولی اینکه در قطعنامه مطرح برای نشست امروز در شورای حقوق بشر، مقدمات مستندسازی شواهد جدید از قتلعام مطرح میشود، احتمالا میتواند مقدمه تحقیقات کیفری بینالمللی شود.»
آقای دهقان در گفتوگو با فرنوش امیرشاهی، خبرنگار اعزامی ما به نشست ویژه شورای حقوق بشر، گفت: در این نشست همه دارند از نقض عدالت در ایران میگویند، اینکه کشتار گسترده بوده، اینکه قوای قهریه حکومتی مردم را کشته است. بعدش چه؟ باید عدالت اجرا شود. عدالت چهطور اجرا میشود؟ باید مقدمات عدالت کیفری بینالمللی فراهم شود. لازم هم نیست کشورهایی که رای میدهند در شورای امنیت سازمان ملل عضو باشند. مثلا کانادا عضو شورای امنیت نیست ولی میتواند چنین درخواستی را مطرح کند، چه در مجمع عمومی و چه در شورای امنیت سازمان ملل، باید این سازوکار عدالت کیفری بینالمللی فعال شود.
این حقوقدان میگوید: پیشتر، قبل از این که دیوان کیفری بینالمللی داشته باشیم، مثلا مجمع عمومی سازمان ملل یک دادگاه ویژه تصویب کرد برای یوگسلاوی. جنایتی که ظرف چند روز در یوگسلاوی رخ داد، الان ظرف دو روز دو برابر آن، شاید هم سه برابر آن، در ایران انجام شده است.
این کنشگر حقوق بشر میگوید اینکه لحن کشورها در این نشست «تندتر» از پیش شده است و «کشورهای بیشتری به موضع آلمان و ایسلند پیوستند، بر خلاف موضعشان پس از سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱ [پس از کشتهشدن مهسا ژینا امینی]، اینکه بیش از یکسوم کشورها حمایت کردهاند»، تحول مثبتی است «ولی کافی نیست؛ اما شرط لازم است برای ارجاع به دیوان کیفری بینالمللی.»