پایان پوشش زنده
پوشش زنده ما درباره تحولات مرتبط با ایران در همین جا به پایان میرسد.
تا دقایقی دیگر با ادامه پوشش این تحولات برخواهیم گشت.
دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در میانه تنشهای فزاینده با ایران، یک رشته معاملات تسلیحاتی چند میلیارد دلاری با اسرائیل و عربستان سعودی را تصویب کرده است. در همین حال، فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، ضمن اشاره به تصمیم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در برگزاری یک مانور دو روزه دریایی در تنگه هرمز، از سپاه خواسته است این مانور را به نحوی انجام دهد که ایمن و حرفهای باشد و آزادی تردد دریایی بینالمللی را به مخاطره نیندازد. پیشتر، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا گفت: «ما الان داریم تعداد زیادی کشتی به طرف ایران میفرستیم. امیدواریم که به توافق برسیم. اگر هم به توافق برسیم، که ممکن است، خب، باید دید چه میشود.»
پوشش زنده ما درباره تحولات مرتبط با ایران در همین جا به پایان میرسد.
تا دقایقی دیگر با ادامه پوشش این تحولات برخواهیم گشت.

«از نزدیکهای غروب صدای ممتد رگبار شروع شد و تا نیمههای شب ادامه داشت. انگار میدان جنگ بود، تمام نمیشد. صبح که بیرون رفتم همهجا رد خون بود، پیادهرو، خیابان، کوچهها، دیوارها… همهجا رنگ خون گرفته بود…»
این روایت یک شاهد عینی در گفتوگو با بیبیسی از محله دره دریژ کرمانشاه از وقایع پنجشنبه ۱۸ دیماه ۱۴۰۴ است. محلهای که تنها کمی قبل از قطعی اینترنت، چندین ویدیو از معترضانی که با گلوله نیروهای امنیتی غرق در خون نقش زمین شده بودند، منتشر شد.
اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، از لحاظ میزان و نوع سرکوب و خشونت به کار گرفته شده از سوی نیروهای امنیتی بی سابقه است. اگرچه هنوز آمار دقیق کشتهشدگان مشخص نیست، اما سطح بالای خشونت و استفاده از انواع سلاحهای کشنده علیه معترضان، خبر از هزاران کشته در سراسر ایران دارد.
ادامه مطلب فرزاد صیفیکاران را اینجا بخوانید.

منبع تصویر، Israel Hayom
با بالا گرفتن نشانههای تنش نظامی میان آمریکا و ایران، و تکرار هشدارهای دونالد ترامپ درباره «رو به پایان بودن زمان» برای رسیدن به توافق، روایت رسانهها در اسرائیل، روسیه و ایران از یک نقطه مشترک آغاز میشود: اینکه گزینه نظامی بیش از گذشته جدی شده است. با این حال، رسانههای مختلف بر ابعاد متفاوتی از ماجرا تمرکز کردهاند و تصویر و تفسیر خود را از احتمال درگیری ترسیم میکنند.
در اسرائیل، تمرکز برخی رسانهها بر احتمال حملهای گسترده، هدف گرفتن راس حاکمیت ایران و پیامدهای امنیتی آن است.
تحلیلها در روسیه، این تنش را در چارچوبی وسیعتر میبینند: از محاسبات آمریکا در خاورمیانه تا پیوند آن با جنگ اوکراین، بازار انرژی و موازنه قدرت جهانی.
ادامه مطلب را در اینجا بخوانید

منبع تصویر، Getty Images
دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در میانه تنشهای فزاینده با ایران، یک رشته معاملات تسلیحاتی چند میلیارد دلاری با اسرائیل و عربستان سعودی را تصویب کرده است.
دولت آمریکا با فروش بیش از شش و نیم میلیارد دلار سلاح به اسرائیل موافقت کرده و یک فروش تسلیحاتی به ارزش ۹ میلیارد دلار به عربستان سعودی را هم تصویب کرده است.
در حالی که تنشها در منطقه خاور میانه شدت گرفته، آمریکا نیروهایش را در آبهای نزدیک ایران مستقر کرده و احتمال حمله نظامی ایالات متحده به ایران مطرح است، وزارت خارجه آمریکا جمعه شب این دو معامله تسلیحاتی را اعلام کرد.
به گفته وزارت خارجه آمریکا، نزدیک به چهار میلیارد دلار از تسلیحاتی که قرار است به اسرائیل فروخته شود، برای ۳۰ فروند هلیکوپتر تهاجمی آپاچی است.
در بیانیه وزارت خارجه آمریکا آمده است که این کشور به امنیت اسرائیل متعهد است و کمک به اسرائیل در توسعه و حفظ توان دفاع از خود، حیاتی است.
وزارت دفاع آمریکا، پنتاگون، گفته است فروش تسلیحات به عربستان که وزارت خارجه آمریکا تصویب کرده، شامل بیش از هفتصد موشک پاتریوت و تجهیزات مرتبط به آن است.
هانا نویمان، نماینده آلمان در پارلمان اروپا در حساب خود در شبکه اجتماعی ایکس از ربوده شدن فرزند فریبا بلوچ، فعال سیاسی بلوچ از سوی نیروهای امنیتی ایران و شکنجه شدید او در ایرانشهر خبر داده است.
هانا نویمان نوشته است که برخورد نیروهای امنیتی ایران با محمدعامر دادآفرین، پسر ۲۱ ساله خانم بلوچ مدت کوتاهی پس از حضور این مدافع حقوق بشر در پارلمان اروپا صورت گرفته است.
حالوش که اخبار سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد، نیز در شبکه ایکس نوشته است که پسر فریبا بلوچ روز پنجشنبه، ۹ بهمن به مدت حدود ۱۲ ساعت در ایرانشهر بازداشت شد و« تحت ضربوشتم، شکنجه جسمی و روانی و بازجویی همراه با تهدید و سناریوسازی امنیتی قرار گرفت.»
محمدعامر دادآفرین در خرداد سال ۱۴۰۲ هم در ایرانشهر همراه با دایی خود، محمد ملازهی بازداشت شده بود و به مدت ۴۲ روز در زندان مرکزی زاهدان در حبس بود.

منبع تصویر، Getty Images
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بعد از دستگیری رئیس جمهوری ونزوئلا و انتقال او به نیویورک، به شوخی و جدی خود را رئیس جمهور ونزوئلا هم خواند.
از آن زمان بعضی از مخالفان حکومت جمهوری اسلامی ایران امیدوار شدهاند که آقای ترامپ در ایران هم دست به کاری مشابه بزند.
اما آیا آمریکا تصمیم به انجام چنین کاری گرفته است؟ و آیا، آن طور که گروههایی از مخالفان حکومت ایران میخواهند، دولت آقای ترامپ برای عوض کردن حکومت در ایران به آنها کمک خواهد کرد؟
ادامه مطلب سام فرزانه، خبرنگار ما در واشنگتن را اینجا بخوانید.

منبع تصویر، Getty Images
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، ضمن اشاره به تصمیم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در برگزاری یک مانور دو روزه دریایی در تنگه هرمز، از سپاه خواسته است این مانور را به نحوی انجام دهد که ایمن و حرفهای باشد و آزادی تردد دریایی بینالمللی را به مخاطره نیندازد.
مانور دریایی سپاه قرار است یکشنبه آغاز شود.
سنتکام اضافه کرده است که تنگه هرمز یک آبراه بینالمللی و یک کریدور تجاری حیاتی است و رونق اقتصادی منطقه وابسته به آن است.
به گفته سنتکام، روزانه حدود صد کشتی تجاری از این باریکه دریایی عبور میکنند.
سنتکام در اطلاعیه خود اضافه کرده است: «نیروهای آمریکا حق ایران در انجام عملیات حرفهای در حریم هوایی و آبی بینالمللی را به رسمیت میشناسند. هر گونه رفتار نا ایمن و غیرحرفهای در نزدیکی نیروهای آمریکایی، شرکای منطقهای یا کشتیهای تجاری خطر برخورد، تشدید تنش و بیثباتی را افزایش میدهد.»
فرماندهی مرکزی آمریکا در ادامه گفته است: «سنتکام از ایمنی کارکنان نظامی آمریکا، و کشتیها و هواپیماهای این کشور درمنطقه خلیج فارس اطمینان حاصل خواهد کرد. ما اقدامات غیرایمن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از جمله پرواز بر فراز کشتیهای نظامی آمریکا که مشغول عملیات پروازی هستند را تحمل نمیکنیم. ما همچنین پرواز از ارتفاع پایین یا پرواز مسلحانه بر فراز تجهیزات نظامی آمریکا را در زمانی که مقاصد این اقدامات نامشخص است، و نیز نزدیک شدن قایقهای تندرو به مسیرهای برخورد با کشتیهای آمریکایی یا سلاحهایی را که به سمت نیروهای آمریکا هدف گرفته شدهاند، تاب نخواهیم آورد.»
فرماندهی مرکزی آمریکا در پایان اطلاعیه خود آورده است: « ارتش ایالات متحده دارای نیروهایی است که بهترین آموزش را در جهان دیدهاند و مرگبارترین نیرو هستند و ما در بالاترین سطح حرفهای به عملیات خود ادامه میدهیم و به قواعد بینالملل پایبند هستیم. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هم باید همینطور باشد.»

منبع تصویر، social media
خانواده شیما قوشه، وکیل حقوق بشر بازداشت شده گفتهاند که در بیخبری کامل از وضعیت او هستند.
به گزارش هرانا خانم قوشه در روز جمعه ۲۶ دی ماه توسط نیروهای امنیتی در منزلش در تهران بازداشت شده بود.
خانواده شیما قوشه گفتهاند که او تنها یک تماس تلفنی کوتاه با برادرش داشته و پس از آن در بیخبری کامل از وضعیت وی هستند.
در هفتههای اخیر و همزمان با موج تازه سرکوب پس از اعتراضات سراسری، گزارشهای متعددی از بازداشت و احضار وکلای حقوقبشری منتشر شده است.
عفو بینالملل میگوید نگران شکنجه و آزار بازداشتشدگان اعتراضات اخیر ایران است.
این نهاد حقوق بشری گفته است که هزاران نفری که در ارتباط با اعتراضات سراسری در ایران خودسرانه بازداشت شدهاند، در معرض خطر شکنجه و سایر بدرفتاریها، از جمله «خشونت جنسی و همچنین محاکمههای بهشدت ناعادلانه قرار دارند که ممکن است به صدور احکام حبسهای طولانیمدت و اعدام منجر شود. از وضعیت بسیاری از معترضان هم خبری در دست نیست.»
عفو بینالملل همچنین گفته است: ««نگرانیها درباره بازداشتشدگان اعتراضات، که از ۲۸ دسامبر شروع شد، بیشتر شده است. زیرا که رئیس قوه قضائیه به دادستانها دستور داده است که بیتخفیف و اغماض عمل کنند و مقامهای ارشد، اعتراض را معادل جرایم مستوجب اعدام دانستهاند.»

منبع تصویر، Dr. Amene Soleimani Instagram
دکتر آمنه سلیمانی، پزشک ساکن اردبیل پس از رسیدگی به وضعیت چند تن از مجروحان اعتراضهای دی ماه از سوی نیروهای امنیتی بازداشت شده است.
یکی از آشنایان دکتر سلیمانی به بیبیسی فارسی گفت نیروهای امنیتی او را تحت فشار گذاشتهاند تا نام مجروحانی را که درمان کرده، بدهد.
خانم سلیمانی بیش از یک هفته قبل در مطبش بازداشت شد.
حسن روحانی، رئیس جمهور پیشین ایران در واکنش به اعتراضات اخیر گفته است که «باید با یک اصلاح بزرگ به مردم پاسخ بدهیم.»
آقای روحانی در دیدار جمعی از اعضای دولت خود گفته است که «مردم باید احساس کنند ما پیام آنها را گرفتهایم. هدف باید رضایت مردم باشد. باید با یک اصلاح بزرگ به مردم پاسخ بدهیم.»
رئیس جمهور پیشین ایران گفته است:«با وحدت و اتحاد و یکپارچگی میتوانیم در برابر قدرت بیگانه بایستیم.»
کاظم جلالی، سفیرایران در روسیه از سفر علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی به مسکو و دیدار و گفتگوی او با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه خبر داده است.
کرملین هم اعلام کرد که رئیس جمهور روسیه روز جمعه (۱۰ بهمن/۳۰ ژانوبه) با علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، که در بحبوحه تنشها با ایالات متحده، در سفری از پیش اعلام نشده به مسکو سفر کرده بود، دیدار کرد.
روزبه سجادی حسینی، دستیار کارگردان، بازداشت شده است.
یک منبع موثق به بیبیسی فارسی گفت که دیشب «ماموران اطلاعات نیروی انتظامی به خانه آقای سجادی حسینی یورش بردند و او را بازداشت کرند.»
به گفته این منبع آقای سجادی حسینی به زندان فشافویه برده شده است.
روزبه پسر فرید سجادی حسینی، سینماگر، است که در فیلم فروشنده، ساخته اصغر فرهادی، هم نقشآفرینی کرده است.

منبع تصویر، IRNA
عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان، مرکز استان سیستان و بلوچستان ایران، میگوید خطر وقوع جنگ مهمترین تهدید است ولی بزرگترین چالش حکومت «نارضایتی گسترده مردم» است.
او در ادامه گفت که مشروعیت جمهوری اسلامی از رای مردم گرفته شده بود و حالا هم «باید از ملت پرسید که چه میخواهد.»
آقای اسماعیلزهی با انتقاد از سرکوب خونین معترضان در ایران گفت که رهبر جمهوری اسلامی «با واسطه رای مردم روی کار آمده» و نباید در مقابل آنها ایستاد و «مردم را زد.»
او گفت: «در طول این سالها بر حسب وظیفه فریاد زدم که حرف مردم را بشنوید و با مردم گفتوگو کنید و به خواستههای مردم توجه کنید؛ اگر خواستههای مردم ناحق هستند آنان را قانع کنید و اگر برحق هستند به آن خواستهها رسیدگی کنید، اما متاسفانه به خواستههای مردم توجه نشد … در خیزش اخیر که همۀ مردم ایران و جهان میدانند، تلفات بسیار سنگینی متوجه مردم شد.»
نماز جمعه اهل سنت زاهدان در سالهای اخیر بارها شاهد اعتراض مردم بوده و هفته گذشته هم پس از نماز، شرکتکنندگان با برگزاری راهپیمایی شعارهایی مثل «خامنهای قاتله، حکومتش باطله» سردادند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، امروز (جمعه ۱۰ بهمن/ ۳۰ ژانویه) در اظهارنظر تازهاش در مورد ایران گفت: «ما الان داریم تعداد زیادی کشتی به طرف ایران میفرستیم. امیدواریم که به توافق برسیم. اگر هم به توافق برسیم، که ممکن است، خب، باید دید چه میشود.»
آقای ترامپ همچنین گفت: «آنها قرار بود ۸۳۷ نفر را اعدام کنند. من به آنها گفتم اگر این کار را بکنید، هزینهاش را جوری میپردازید که هیچکس تا حالا نپرداخته است، بعد عقبنشینی کردند. میدانم هم که افراد زیادی کشته شدهاند. حالا باید دید چه اتفاقی میافتد… آنها مایلند که به یک توافق برسند.»
کاخ سفید در جواب به سوال بیبیسی فارسی در مورد این حرفهای آقای ترامپ گفت: «در حال حاضر چیزی فراتر از اظهارات رئیسجمهور برای همرسانی نداریم.»
آقای ترامپ در مورد اینکه به مقامات ایران ضربالاجلی برای رسیدن به توافق داده است یا نه، گفت: «این را فقط خودشان دقیقا خبر دارند.»
از رئیسجمهور آمریکا پرسیدند بین طرحش برای حمله به ایران و آنچه در ونزوئلا انجام شد شباهتی هست. آقای ترامپ گفت: «نمیخواهم در مورد مسائل نظامی در موضوع ایران حرفی بزنم. به جز اینکه [بگویم ] ناوگان بسیار قدرتمندی آنجا داریم.»
پیشتر گزارش دادیم که عباس عراقچی برای دیدار با مقامهای ترکیه به استانبول سفر کرده است.
او در یک کنفرانس خبری مشترک با هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه از «تروریستی» اعلام شدن سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا انتقاد کرد و گفت این اتحادیه «یک نهاد رو به افول است و نقش خود را در روابط بینالملل از دست داده است.»
آقای عراقچی گفت «جز اینکه برای اشتباهات راهبردی و اشتباهات محاسباتی سنگین تاسف بخورم، حرف دیگری نمیتوانم بزنم» و از اتحادیه اروپا خواست «به جای اقدامات احساسی، به عقلانیت بازگردد.»
خبرگزاری مهر به نقل از اداره اطلاعات استان زنجان گزارش داد که «۸۵ نفر از لیدرها و عوامل اصلی» ناآرامیهای اخیر در این استان بازداشت شدهاند.
مهر نوشت که این بازداشتها «با کمک گزارشهای مردمی» انجام شده و آنها «نقش محوری در سازماندهی و اجرای اقدامات خشونتآمیز» داشتهاند.
این افراد با اتهاماتی مثل «حمله به اماکن دولتی، نظامی و انتظامی، تخریب و آتشزدن بیش از بیست بانک و مسجد» روبهرو هستند.
مهر نوشت ماموران «سلاح جنگی و شکاری، فشنگ، سلاح سرد و مشروبات الکلی» ضبط شده است.
در اعتراضاتی که از هفتم دی ۱۴۰۴ شروع شد عده زیادی از شهروندان دستگیر شدند.
موج بازداشتها پس از ۱۸ و ۱۹ دیماه بهشدت افزایش یافت. به علت محدودیتها در ایران، آمار دقیقی در این زمینه وجود ندارد اما نهادهای حقوق بشری تخمین میزنند که شمار بازداشتیها به دهها هزار برسد.
وزارت دارایی آمریکا تحریمهای تازه علیه هفت مقام و دستکم یک نهاد جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده است.
این اقدام در ادامه تلاش واشنگتن برای فشار بر مقامات ایران و نهادهای مرتبط با فعالیتهای «تروریستی» و سرکوب در این کشور صورت گرفته است.
دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا، اوفک، امروز جمعه (۱۰ بهمن/۳۰ ژانویه) اعلام کرد که هدف این تحریمها مقامهای ایران مسئول سرکوب و شماری از فرماندهان سپاه پاسداران است.
اسکندر مومنی، وزیر کشور ایران و بابک زنجانی از محکومان پروندههای اختلاس و فساد کلان مالی از جمله تحریمشدهها هستند.
دفتر کنترل داراییهای خارجی برای نخستین بار، دو صرافی دیجیتال مرتبط با بابک زنجانی را به دلیل پردازش حجم زیادی از وجوه مرتبط با سپاه پاسداران تحریم کرده است.
مجید خادمی، رئیس سازمان اطلاعات سپاه، مهدی حاجیان، فرمانده نیروی انتظامی کرمانشاه، حسین زارع کمالی، فرمانده سپاه در همدان، حمید دامغانی، فرمانده سپاه در گیلان و قربان محمد ولیزاده، فرمانده سپاه تهران هم تحریم شدهاند.
اسکات بسنت، وزیر دارایی آمریکا در بیانیهاش اعلام کرد که«رژیم ایران به جای سرمایهگذاری برای رفاه مردم، باقیمانده درآمدهای نفتی کشور را صرف توسعه سلاح هستهای، موشکها و حمایت از گروههای نیابتی تروریست در سراسر جهان کرده است.»
او گفت که «وزارت دارایی آمریکا به هدف قرار دادن شبکهها و افراد مرتبط به آنها ادامه خواهد داد و جلو تلاشهای حکومت را برای استفاده از داراییهای دیجیتال جهت فرار از تحریمها و تأمین مالی عملیات سایبری مجرمانه خواهد گرفت.»
وزارت خارجه ایالات متحده میگوید «ایرانیان مورد اخاذی قرار میگیرند و مجبورند تنها برای چند ساعت دسترسی به اینترنت از طریق ویپیان، میلیونها تومان بپردازند.»
حساب وزارت خارجه آمریکا به فارسی در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است: «در شرایط بحرانی که خانوادههای بیشماری بهدلیل ناکارآمدیهای اقتصادی رژیم جمهوری اسلامی در تامین اجارهخانه و تهیه مواد غذایی ناتوان ماندهاند، مقامات با بیشرمی از رنج مردم سوءاستفاده کرده و از آن سود میبرند.»
به گفته وزارت خارجه آمریکا «اینترنت برای میلیونها نفر یک شریان حیاتی است، اما محدودیتها و سودجویی رژیم جمهوری اسلامی آن را به کالایی لوکس تبدیل کرده که تنها عدهای اندک توان دسترسی به آن را دارند. ایرانیان نباید مجبور باشند بین تهیه مایحتاج زندگی و ارتباط با جهان یکی را انتخاب کنند. اینترنت را باز کنید.»
خانواده محمدرضا بهمنی، معترضی که در اصفهان کشته شد، پس از مرگ مغزی او در بیمارستان، اعضای بدنش را به هفت نفر اهدا کردند.
محمدرضا بهمنی که شغل آزاد داشت، در تاریخ ۱۹ دی در ۲۴ متری اصفهان مورد شلیک گلوله قرار گرفت و به گفته منبع مطلع، به دلیل شدت خونریزی، پس از چند روز بستری در بیمارستان، دچار مرگ مغزی شد و جان باخت.
این منبع نزدیک به خانواده تاکید کرد که «کادر درمان بیمارستان و آیسییو برای درمانش همه تلاششان را کردند و کم نگذاشتند.»
تصاویری از لحظات پس از تیر خوردن محمدرضا بهمنی به دست بیبیسی رسیده که نشان میدهد افراد حاضر در صحنه سعی دارند او را از محل دورکنند.
این منبع گفت که محمدرضا بهمنی در حال اعتراض مسالمتآمیز بود که کشته شد: «هیچ عمل خشونتآمیزی مرتکب نشده بود. این معترضان رفته بودند این پیام را برسانند که به وضع اسفبار گرانی و مملکت معترضاند و میخواستند از حقشان دفاع کنند.»
او در پایان صحبتهایش گفت: «آنها یک شیرمرد را کشتند.امیدوارم همه ما مثل محمدرضا بهمنی ایستاده بمیریم.»