با عبور از نیمه شب در دمشق، پوشش زنده ما از تحولات سوریه و خاورمیانه در روز چهارشنبه - ۲۱ آذر - هم در اینجا به پایان میرسد. از این که با همراه بودید سپاسگزاریم. به زودی خلاصه تحولات مهم امروز سوریه را در صدر اخبار صفحه اول وبسایت ما ملاحظه خواهید کرد.
آنچه گذشت؛ مقبره حافظ اسد در روستای زادگاهش به آتش کشیده شد
شورشیان در سوریه مقبره حافظ اسد، پدر بشار اسد را که به مدت ۲۹ سال تا زمان مرگش در سال ۲۰۰۰ بر آن کشور حکومت کرد را به آتش کشیدند. تصاویر ماهوارهای حاکی از آن است که سه ناو جنگی روسیه طرطوس را ترک کردهاند. آیتالله خامنهای در اولین سخنرانی خود پس از سقوط حکومت بشار اسد گفت اتفاقات سوریه با وجود نقش «یک کشور همسایه» در اتاق فرمان آمریکا و اسرائیل طراحی شده است. پیشتر، شورشیان سوری اعلام کردند که این نیروها کنترل کامل شهر دیرالزور در شرق سوریه را به دست آورده و فرودگاه نظامی آن تحت کنترل درآوردهاند. این شهر نفتخیز پس از عقبنشینی نیروهای کرد مورد حمایت آمریکا تصرف شده است.
خلاصه
- مقبره حافظ اسد در روستای زادگاهش به آتش کشیده شد
- تذکر حجاب به نفیسه کوهنورد از سوی عضو هیئت تحریر شام
- رهبر جمهوری اسلامی، آمریکا و اسرائیل را با مشارکت یک «کشور همسایه» عامل سقوط بشار اسد معرفی کرد.
پوشش زنده
دبیرکل سازمان ملل: جهان شاهد تغییر شکل خاورمیانه است
منبع تصویر، Getty Images
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، گفته است که جهان شاهد تغییر شکل خاورمیانه است.
او که در آفریقای جنوبی صحبت میکرد، گفت که پس از سرنگونی بشار اسد، نشانههایی از امید در سوریه، با پایان آنچه که او دیکتاتوری نامید، وجود دارد.
آقای گوترش متعهد شد که سازمان ملل از انتقال آرام قدرت که در آن حقوق اقلیتها رعایت شود، حمایت کند.
او همچنین از «تراژدی بزرگ» مردم فلسطین که به گفته او حق تعیین سرنوشت آنها باید مورد عنایت قرار گیرد، صحبت کرد.
رویترز: جولانی نیروهای امنیتی حکومت گذشته سوریه را منحل میکند
ابومحمد جولانی، رهبر شورشیان سوریه به رویترز گفت که نیروهای امنیتی بشار اسد را منحل خواهد کرد.
فرماندهی نظامی وابسته به گروه او، که به هیئت تحریر شام موسوم است، قبلاً گفته بود که سربازان را عفو خواهد کرد.
جولانی در اطلاعیهای که با رویترز به اشتراک گذاشته شده، گفته است که او همچنین «نیروهای امنیتی رژیم گذشته را منحل میکند و زندان بدنام را می بندد.»
بر اساس این بیانیه، دولت انتقالی کنونی قرار است تا ماه مارس ۲۰۲۵ به فعالیت خود ادامه دهد.
یونان تصمیم درباره درخواستهای پناهندگی سوریها را به حالت تعلیق درآورد
منبع تصویر، Getty Images
دولت یونان پس از سقوط بشار اسد، تمامی تصمیمات مربوط به درخواستهای پناهندگی سوریها را به حالت تعلیق درآورده است.
نیکولائوس پاناژیوتوپولوس، وزیر مهاجرت یونان در گفتگو با یک رادیوی محلی میگوید که توقف موقت این پروندهها تا ارزیابی دادههای جدید ادامه خواهد داشت.
یونان دروازه ورود صدها هزار پناهجوی سوری به اروپاست.
اوایل این هفته، دولت بریتانیا بهمراه چند کشور دیگر اروپایی نیز اعلام کردند که تصمیمات مربوط به درخواست پناهندگی سوریها را متوقف میکنند.
تصاویری از به آتش کشیدن شدن مقبره پدر بشار اسد
پیشتر گزارش دادیم که شورشیان سوری مقبره حافظ اسد، پدر بشار اسد را به آتش کشیدند. بعضی از این تصاویر را در زیر ببینید:
منبع تصویر، Getty Images
منبع تصویر، Getty Images
منبع تصویر، Getty Images
منبع تصویر، Getty Images
نگاهی به آنچه امروز در سوریه گذشت
منبع تصویر، Getty Images
اگر تازه به ما پیوستهاید، در اینجا تحولات کلیدی امروز در سوریه آمده است:
- شورشیان در سوریه مقبره حافظ اسد، پدر بشار اسد را که به مدت ۲۹ سال تا زمان مرگش در سال ۲۰۰۰ بر آن کشور حکومت کرد را به آتش کشیدند.
- ایران، آمریکا و اسرائیل را عامل سقوط بشار اسد معرفی کرد. آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، امروز در یک سخنرانی به نقش یک «کشور همسایه» هم بدون آنکه از ترکیه نامی ببرد اشاره کرد.
- بنابر اعلام دیدهبان حقوق بشر سوریه، اسرائیل همچنان به هدف قرار دادن زرادخانه ارتش سوریه ادامه داده است؛ این نهاد میگوید که از روز یکشنبه بیش از ۳۵۰ حمله هوایی اسرائیل به استانهای سوریه گزارش شده است.
- دولت اسرائیل گفت کسانی که اکنون بخشهای وسیعی از سوریه را کنترل میکنند نباید ابزاری برای تهدید اسرائیل داشته باشند.
- نخست وزیر دولت انتقالی سوریه گفت که مردم اکنون میتوانند «از ثبات و آرامش لذت ببرند.»
- نفیسه کوهنورد، خبرنگار ارشد بیبیسی فارسی که در دمشق است توسط یکی از اعضای هیئت تحریر شام تذکر حجاب گرفت.
چشمانداز رهبر ایران از سرنوشت «محور مقاومت» پس از سقوط دمشق, امید منتظری، بیبیسی
آیتالله خامنهای در نخستین سخنرانی خود پس از سقوط بشار اسد گفت هدفش از این سخنرانی، پاسخ به پرسشهای مطرح در افکار عمومی و همچنین رفع ابهامات مطرح است.
او در این سخنرانی پنجاه دقیقهای، بدون مقدمههای استعاری و دینی مرسوم، بیدرنگ به چند سوال مشخص پرداخت: چرا ایران در دفاع از حکومت بشار به سوریه رفت؟ و چرا این بار از او دفاع نکرد؟ و سرآخر، آینده «محور مقاومت» چه خواهد شد؟
پس از ورود نظامی ایران به جنگ سوریه هویت نسل جدیدی از نظامیان و شبهنظامیان ایرانی یا هوادار حکومت ایران با وقایع این جنگ گره خورده بود، همان طور که چند دهه قبل هویت نسلی از نظامیان ایرانی در جنگ هشت ساله با عراق ریشه داشت.
آیتالله خامنهای در سخنرانی امروز خود حتی یک بار هم نام بشار اسد را نیاورد.
او درباره عدم مداخله ایران در جریان سقوط دمشق گفت «حضور ما در سوریه و عراق به معنی اعزام لشکرهایی از ارتش و سپاه برای جنگیدن به جای ارتش آنها نبود» و افزود اگر ارتش آن کشور ضعف نشان داد از این بسیجیها کاری برنمیآید.
او در عین حال، در تفاوتی معنادار با ادبیات صداوسیما در روزهای گذشته، شورشیان اسلامگرای تندرو را نه معارض و افراد مسلح بلکه «تروریست یا مسلح» خواند.
آیتالله خامنهای با ترسیم خطوط تازه «محور مقاومت» گفت «بدون شک مناطق تصرفشده سوریه بهدست جوانان غیور سوری آزاد خواهد شد.»
روشن نیست اشاره آقای خامنهای به مناطق در کنترل کشورهای خارجی است یا گروههایی که او «تروریست و مسلح» خواند.
ادبیات آقای خامنهای این بار احتیاط دیگر مقامهای ایران درباره سیاستمداران تازه به صحنه آمده سوریه را نداشت. او زبانی تندتر به کار گرفت، چنانچه در سوی دیگر، محمد جولانی بارها در مصاحبهها و سخنرانیهایش به ایران تاخته بود.
خبرگزاری فرانسه: فرانسه از اسرائیل خواست تا نیروهایش را از منطقه حائل سوریه خارج کند
منبع تصویر، EPA
فرانسه میگوید اسرائیل باید به حضور نظامی خود در بلندیهای جولان پایان دهد.
طی روزهای گذشته، گزارش دادهایم که چگونه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به نیروهای خود دستور داد تا با استقرار خود در یک منطقه حائل از مرزهای این کشور با سوریه محافظت کنند.
سخنگوی وزارت خارجه فرانسه امروز در بیانیهای گفت: «هرگونه استقرار نظامی در منطقه جدایی بین اسرائیل و سوریه نقض توافقنامه سال ۱۹۷۴ است.»
در این بیانیه همچنین آمده است: «فرانسه از اسرائیل میخواهد که از منطقه(حائل) خارج شود و به حاکمیت و تمامیت ارضی سوریه احترام بگذارد.»
آنالنا بائربوک، وزیر خارجه آلمان هم موضع مشابهی درباره دستیابی به یک انتقال مسالمت آمیز در سوریه اتخاذ کرد و خاطرنشان کرده است: «(اسرائیل) نباید با اقدامات خود این روند را به خطر بیندازد.»
در یک نگاه؛ تازهترین اهداف حملات اسرائیل در سوریه
پیشتر گزارش کردیم که که جنگندههای اسرائیل حملات هوایی گستردهای در سوریه انجام و تأسیسات ارتش سوریه را هدف قرار دادهاند. نقشه زیر بر اساس تازهترین اطلاعات موجود در مورد این اهداف تهیه شده است:
یک زن مسیحی: سوریه بی قانون است... من نگران هستم که اینجا گیر بیفتم, گابریلا پومروی، خبرنگار بیبیسی
یک زن مسیحی که در منطقه ساحلی سوریه زندگی میکند، به من میگوید که قصد دارد آنجا را ترک کند زیرا فکر می کند کشور «ناامن» است.
او چمدانهایش را بسته و منتظر بازگشایی فرودگاه است. او به دلایل امنیتی خواست ناشناس بماند و از طریق واتساپ به جای تلفن ارتباط برقرار کند.
این زن در یک محله مسیحی زندگی میکند، جایی که حال و هوای خیابانها «ترکیبی از جشنها و تنش و ترس» است.
این زن مسیحی میگوید دوستش که سعی داشت از راه زمینی از طریق لبنان خارج شود، از عبور از مرز منع شد.
او میگوید: «تنها امید ما برای خروج، باز شدن فرودگاهها است. سوریه بیقانون است. در هر لحظه ممکن است کسی به دیگری شلیک کند. ما در خانه میمانیم چون احساس ناامنی می کنیم.»
او میافزاید مطمئن نیست که آیا باید به اظهارات ابومحمد جولانی، رهبر هیئت تحریر شام مبنی بر اینکه مسیحیان در امان خواهند بود اعتماد کند یا نه.
او می پرسد: آیا آنها معتقد به نابودی مسیحیان هستند؟ «من بسیار مضطرب هستم که اینجا گیر بیفتم و هیچ راهی ندارم.»
این زن مسیحی میگوید که در دوران ریاست جمهوری اسد به عنوان یک مسیحی احساس امنیت میکرد.
تذکر حجاب به خبرنگار بیبیسی از سوی عضو هیئت تحریر شام, نفیسه کوهنورد، خبرنگار ارشد خاورمیانه بیبیسی فارسی، دمشق
در مسیر رفتن به میدان اموی، که میدان اصلی شهر دمشق است، با یکی از اعضای مسلح هیئت تحریر شام به نام ابوهمام و پسرعمویش محمد، مواجه میشوم [...] او از من میپرسد که آیا مسیحی هستم - من لبخندی میزنم و میکوشم از گفتگو درباره دین پرهیز کنم.
او ادامه میدهد: «میتوانم یک توصیه برادرانه به شما بکنم؟ روسری داری؟»
می گویم بله همراه خودم دارم.
او میگوید: «فکر میکنم اگر بهعنوان یک زن مسلمان آن را سرت کنی، زیباتر میشوی.»
به احترام او و بنا به ملاحظات امنیتی، روسریام را در میآورم و آنطور که در ایران روسری سر میکردم، قسمتی از موهایم را میپوشانم.
همام میافزاید: «اگر آن را جلوتر بیاورید و همه مویتان را بپوشانید خیلی بهتر خواهد شد.»
برای من به عنوان یک زن ایرانی البته این «توصیه» آشناست.
ادامه گزارش نفیسه کوهنورد از دمشق را اینجا بخوانید:
نخست وزیر جدید سوریه همه پناهندگان سوری را به «بازگشت» فراخواند
محمد بشیر، نخست وزیر موقت جدید در سوریه، همه سوریهایی را که از رژیم اسد گریختهاند و در کشورهای دیگر پناهنده شدهاند، به بازگشت به سوریه فراخواند.
او در مصاحبهای با روزنامه ایتالیایی کوریرهدلاسرا گفت هیئت تحریر شام دستگاههای اداری یک «دولت فربه و آلوده به فساد» را تحویل گرفته است.
آقای بشیر تاکید کرد که تنها تا ماه مارس ۲۰۲۵، یعنی حدود سه ماه دیگر، در قدرت خواهد بود.
او گفت وضعیت مالی سوریه «بسیار بد» است و هیچ ذخایر ارزی خارجی وجود ندارد.
نخست وزیر موقت سوریه گفت اولویت نخست بازگرداندن ثبات و امنیت به سوریه و سپس بازگرداندن میلیونها سوری به کشور است.
مقبره حافظ اسد در روستای زادگاهش به آتش کشیده شد
منبع تصویر، Getty Images
شورشیان در سوریه وارد مقبره حافظ اسد، رئیسجمهور پیشین و پدر بشار اسد شده و حداقل یک تابوت را از آن بیرون کشیده و به آتش کشیدند.
حافظ اسد در سال ۱۹۷۱ قدرت را در دست گرفت و در سال ۲۰۰۰ درگذشت. جسد او در روستای اجدادی و مقبره خانوادگی او در قرداحه در استان لاذقیه به خاک سپرده شد.
تصاویری که خبرگزاری فرانسه منتشر کرده بخشهایی از مقبره تخریب شده را در آتش نشان میدهد.
شورشیان مسلح همچنین بر روی قبر سوخته حافظ اسد در روستای اجدادی این خانواده عکس یادگاری گرفتهاند.
منبع تصویر، Getty Images
منبع تصویر، Getty Images
سه ناو جنگی پایگاه دریایی روسیه در طرطوس سوریه را ترک کردند
منبع تصویر، Reuters
تصاویر ماهوارهای از سوریه نشان میدهد سه ناو جنگی و دو نفتکش پایگاههای دریایی روسیه در ساحل شهر بندری طرطوس را ترک کردهاند. این ناوها و نفتکشها تا یک هفته پیش در این پایگاه مستقر بودند.
ناوهای جنگی سهشنبه در فاصله چند کیلومتری ساحل قرار داشتند.
در همین حال، تصاویر نشان میدهد هواپیماها و هلیکوپترهای روسیه همچنان در پایگاه هوایی حمیمیم در نزدیکی لاذقیه حضور دارند.
روسیه میگوید با مقامهایی که اکنون قدرت را در سوریه به دست گرفتهاند درباره این پایگاهها در تماس است.
روسیه از نزدیکترین متحدان بشار اسد به شمار میرفت.
هشدار دادستانی کل ایران درباره «شرایط حساس داخلی و منطقهای» و برخورد با «مخدوش کردن امنیت روانی»
دادستانی کل ایران اعلام کرده است «با کسانی که به امنیت روانی مردم خدشه وارد میکنند، برخورد مقتضی صورت میگیرد و این روند با رصد ویژه ادامه خواهد داشت.»
در این اطلاعیه که امروز ۲۱ آذر در شماری از رسانهها منتشر شده، آمده است: «دادستانی کل کشور با در نظر گرفتن شرایط حساس داخلی و منطقهای از فعالان رسانهای و مجازی کشور میخواهد از پرداختن به موضوعاتی که امنیت روانی جامعه را مخدوش میکند و موجب ترساندن مردم نسبت به شرایط میشود، پرهیز کنند.»
دادستانی این اطلاعیه را پس از آن منتشر کرده که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران در سخنان امروزش گفت که «عدهای همتشان این است که دل مردم را خالی کنند؛ طوری وقایع را تصویر میکنند که مردم را بترسانند. در داخل نباید کسی این کار را بکند؛ این جرم است.»
غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضائیه هم دو روز پیش دستور داد که «دادستان کل و دادستانهای سراسر کشور باید با همکاری و هماهنگی دستگاههای امنیتی، اطلاعاتی و انتظامی، بصورت مستمر و مداوم افرادی که امنیت روانی مردم را خدشه دار میکنند را رصد کنند و حتیالامکان جهات پیشگیرانه را اتخاذ نمایند و چنانچه بدخواهان درصدد انجام اقداماتی باشند، مقابله متناسب را به عمل آورند.»
سقوط بشار اسد در سوریه پس از ضرباتی که حزبالله لبنان و سپاه پاسداران از اسرائیل خوردهاند باعث شده است که انتقادها از سیاست خارجی حکومت ایران بالا بگیرد.
قطر میگوید قصد بازگشایی سفارت خود در دمشق را دارد
در حالی که نخستوزیر جدید سوریه خواستار ثبات و آرامش در منطقه شده است، قطر اعلام کرده که قصد دارد به زودی سفارت خود در دمشق را بازگشایی کند.
این اقدام بیش از یک دهه پس از حمله حامیان بشار اسد به سفارت قطر در دمشق صورت میگیرد.
دکتر ماجد الانصاری، مشاور نخستوزیر و سخنگوی رسمی وزارت امور خارجه قطر گفت که این کشور «به زودی پس از تکمیل هماهنگیهای لازم، سفارت خود را در جمهوری عربی سوریه بازگشایی خواهد کرد». دکتر الانصاری در بیانیهای به خبرگزاری قطر (قنا)، گفت: «این اقدام برای تقویت روابط تاریخی و برادرانه نزدیک بین دو کشور و دو ملت برادر انجام میشود.»
این سخنگو همچنین گفت که معتقد است که مردم سوریه «به دنبال ساختن کشور خود بر پایههای عدالت، صلح، ثبات و رفاه هستند.»
در یک نگاه؛ اسرائیل به کدام نقاط سوریه حمله کرده است؟
پیشتر گزارش شد که جنگندههای اسرائیل صدها حمله هوایی در سراسر سوریه انجام و تأسیسات ارتش سوریه را هدف قرار دادهاند.
یدهبان حقوق بشر سوریه مستقر در بریتانیا میگوید که از زمان سقوط رژیم اسد در روز یکشنبه، بیش از ۳۰۰ حمله اسرائیل از جمله به پایتخت، دمشق، حلب و حما را ثبت کرده است.
گزارشها حاکی از آن است که بسیاری از تاسیسات مورد حمله به طور کامل تخریب شدهاند.
اسرائیل میگوید اقداماتش برای جلوگیری از افتادن تسلیحات «به دست افراط گرایان» در زمانی است که سوریه در حال گذار به دوران پس از بشار اسد است.
قربانیان حمله شیمیایی سوریه خواستار باز شدن پرونده تحقیقات در این مورد هستند
منبع تصویر، AAMIR PEERZADA/BBC
این اولین بار است که توفیق دیام می تواند آزادانه درباره اتفاقی صحبت کند که برای خانوادهاش در سال ۲۰۱۸ در دوما در حومه شرقی دمشق رخ داد، او برای همین احساساتی شده است.
او می گوید: «اگر قبلاً صحبت میکردم، نیروهای بشار اسد زبانم را میبریدند. گلویم را میبریدند. ما اجازه نداشتیم در مورد آن صحبت کنیم.»
همسر توفیق و چهار فرزند هشت تا ۱۲ ساله او به نامهای جودی، محمد، علی و قمر در حمله شیمیایی در ۷ آوریل ۲۰۱۸ کشته شدند.
سازمان منع تسلیحات شیمیایی (OPCW) که یک ناظر جهانی است، سال گذشته در گزارشی اعلام کرد که بر این باور است که یک هلیکوپتر نیروی هوایی سوریه کمی بعد از ساعت هفت عصر همان روز از پایگاه هوایی دومیر خارج شد و دو سیلندر زرد رنگ را پرتاب کرد.
به گفته او این سیلندرها به دو آپارتمان برخورد کرد و گاز کلر با غلظت بالا آزاد شد. توفیق گفت که خانوادهاش بیرون در مقابل طبقه همکف خانهشان بودند که بمبها اصابت کردند.
«من صدای انفجار را شنیدم و مردم در خیابان ها فریاد زدند 'شیمیایی، شیمیایی'. من دوان دوان بیرون آمدم. بوی بدی می آمد. دیدم کف زرد از دهان مردم بیرون میآید. بچههایم نمیتوانستند نفس بکشند، داشتند خفه می شدند. من مردم را دیدم که در خیابان دراز کشیده بودند.»
سازمان منع سلاحهای شیمیایی میگوید دست کم ۴۳ نفر کشته شده اند. توفیق میگوید این حمله بیش از ۱۰۰ کشته بر جای گذاشت.
خامنهای درباره سقوط بشار اسد: آمریکا و اسرائیل با جنگنده اف۳۵ راههای ارسال کمک و نفرات را بسته بودند
منبع تصویر، khamenei
آیتالله خامنهای امروز در سخنرانی امروز آمریکا را به مداخله در سقوط بشار اسد متهم کرد و گفت: «در روزهای آخر، آمریکا و اسرائیل تمام مسیرهایی را که برای کمکرسانی و ارسال امکانات و نفرات برای مردم سوریه لازم بود، مسدود کردند. مسیرهایی که برای انتقال، نفرات، نیروها یا کمکرسانی بود را مسدود کردند. هواپیماهای اف۳۵ آنها آمدند بالای آسمان. اگرچه یک خلبان ما شجاعت کرد و رفت نشست. اما نیاز به کارهای بیشتری بود که جلوی آن را گرفتند.»
او گفت: «اگر شما پشت این قضایا نیستید، اگر شما نیستید که به نام فلان گروه تروریستی با سوریه میجنگید، چرا دخالت میکنید؟»
او درباره دخالت آمریکا و اسرائیل در مسائل سوریه گفت تا کنون اسرائیل ۳۰۰ نقطه و آمریکا ۷۵ نقطه از جمله زیرساختها را بمباران کردهاند.
اسرائیل تایید کرده است که برای جلوگیری از دستیابی گروههای تندرو، تمامی تجهیزات و تسلیحات ارتش سوریه را پس از سقوط بشار اسد بمباران و نابود کرده است.
تلویزیون دولتی ایران با تاخیر نسخه کامل سخنرانی آیتالله خامنهای را پخش کرد.
خامنهای: حضور ایران در سوریه مستشاری و برای محافظت از عتبات و امنیت خودمان بود
آقای خامنهای حضور نظامی ایران در سوریه و عراق را «مستشاری» توصیف کرد و گفت هدف از این حضور محافظت از اماکن مقدس شیعیان و همین طور امنیت ایران بوده است.
او گفت: «داعش به معنای این بود که عراق را ناامن کند، سوریه را ناامن کند، منطقه را ناامن کند، بعد به نقطهی اصلی و هدف نهایی یعنی جمهوری اسلامی ایران بیاید، جمهوری اسلامی ایران را ناامن کند.»
رهبر ایران همچنین تاکید کرد که «حضور نظامی در سوریه و عراق هم به معنای این نبود که ما لشکرهایمان را برداریم ببریم آنجا به جای ارتش آن کشور. کاری که نیروهای ما میتوانستند انجام بدهند و انجام دادند کار مستشاری بود مستشاری یعنی چه؟ یعنی تشکیل قرارگاههای مهم مرکزی و اصلی، تعیین راهبردها و تعیین تاکتیکها و در مواقع ضروری ورود در میدان جنگ.»