شماری از چهرههای
سیاسی و جهادی دولت پیشین افغانستان در تبعید در یک نشست مجازی در ۱۲مین سالگرد
کشته شدن برهان الدین ربانی، رئيس جمهور پیشین در مورد او و وضعیت فعلی کشور صحبت
کردند.
عبدالرب رسول سیاف،
از چهرههای جهادی در مورد برهان الدین ربانی گفت در دوره اول که طالبان آمد، استاد
ربانی «دوسیه مشروعیت حکومت را پنج سال زیر بغل خود گرفته و در هیچ جای نگذاشت که
دوسیه مشروعیت حکومت از زیر بغلش بیافتد».
او افزود «وقتی به
کابل [دسامبر ۲۰۰۱] برگشتیم ما از یک مشروعیت دفاع میکردیم»، در غیر آن در جمع
«بغاوتگران» قرار میگرفتند.
آقای ربانی بنا به
توافقنامه بن (۲۰۰۱) ریاست حکومت اسلامی را به حامد کرزی بهعنوان رئيس دولت موقت
واگذار کرد. او در سال ۲۰۱۱، براثر انفجار انتحاری یک فرستاده پیام صلح طالبان
کشته شد و طالبان مسئولیت آنرا برعهده گرفت.
در این زمینه نیز
آقای سیاف گفت عمل انتحاری یا استشهادی «حرام» است و «با تغییر نام حلال شده نمیتواند».
در حالی حکومت طالبان یک کندک/واحد انتحاری نیز در ارتش خود ایجاد کرده است.
آقای سیاف تاکید
کرد در هیچ آیت و حدیثی و نظر علمای دینی، «حتی در یک جای دیده نمیشود که عمل
خودکش و انتحاری را استشهادی نامیده باشند» و «اسلام از انتحاری برائت دارد و ملت
شریف افغانستان نیز از انتحاری برائت دارد و این یک برچسب نادرستی است که بر پیشانی
امت و ملت ما زده شده است.»
آقای سیاف همچنین
تاکید کرد که آموزش و کسب علم برای زنان «فرض (واجب)» است چراکه بدون آموزش «یاد
گرفتن و ادا کردن فرایض» ممکن نیست.
محمد محقق از چهرههای سیاسی نیز گفت در «دوسیه» دولت پیشین «ما را هم شریک میکنند» در حالی در حکومت «نبودیم و روزی که سقوط کرد هم در افغانستان نبودیم وگرنه کی به سادگی یلا میکردیم».
آقای محقق یکی از مشاوران ارشد رئيس جمهور بود و همراه با شماری از چهرههای سیاسی در صبح روز یکشنبه، ۱۵ اوت به سفارت پاکستان در کابل رفتند و به اسلام آباد پرواز کردند. بعدازظهر آن روز اشرف غنی از کابل گریخت و دولت پیشین سقوط کرد.
او در مورد مقاومت علیه طالبان نیز گفت: «در دوره اول احمدشاه مسعودی در پنجشیر بود که ما در کنارش به مقاومت پرداختیم». و حالا «هرکسی که کلاه پکول بر سر گذاشت که احمدشاه مسعود نمیشود».
احمد مسعود رهبر «جبهه مقاومت ملی» نیز گفت «طالبان حاضر به گفتگو، مصالحه» نیست.
او تاکید کرد که زندگی و مبارزه استاد ربانی و احمدشاه مسعود «سرمشق» آنهاست که با «چنگ زدن» به آن میتوانند از این دوره دشوار عبور کنند.
عطامحمد نور، والی پیشین بلخ و از چهرههای سیاسی در تبعید در سخنانی گفت در حکومت طالبان «حذف سیاسی، حذف قومی و حذف مذهبی و زبانی به صورت سیستماتیک جریان دارد». و «کوچ اجباری و تغییر جمعیتی در کشور از سر گرفته شده است».