ادامه اعتراضها در پیرانشهر
ویدیویی که روز دوشنبه - ۲۵ مهر - از پیرانشهر مخابره شده معترضان را در خیابان نشان میدهد که آتش روشن کردهاند.
شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
در حالیکه مسئولان حکومتی از «عادی شدن» اوضاع در اوین حرف میزنند، بنا بر گزارشها جو این زندان بشدت امنیتی است. تماس تلفنی زندانیان محدود و «گارد مسلح از نهادی دیگر» مستقر و حفاظت را به عهده گرفته است. قوه قضاییه کشته شدن هشت نفر را تایید کرده اما هنوز روشن نیست در این زندان شنبهشب چه اتفاقی افتاده است. اما در خارج از دیوارهای زندان اوین، اعتراضها روز دوشنبه هم در شهرها، دانشگاهها و همچنین خارج از ایران ادامه یافت. اتحادیه اروپا تحریمهای جدیدی برای «سرکوبگران» در نظر گرفته و سازمان ملل خواستار تحقیق شفاف درباره وقایع زندان اوین شده است.
ویدیویی که روز دوشنبه - ۲۵ مهر - از پیرانشهر مخابره شده معترضان را در خیابان نشان میدهد که آتش روشن کردهاند.
اورلاندو بلوم، بازیگر معروف هالیوود، بار دیگر در اینستاگرام خود از اعتراضات سراسری ایران حمایت کرد.
او چند استوری درباره اعتراضات ایران منتشر کرد. در یکی از آنها دانشجویان دانشگاه شریعتی شعار میدهند:علف هرزه تویی، زن آزاده منم. او در یکی دیگر از استوریهایش نوشت که «این دیگر اعتراض نیست و یک انقلاب است. »اورلاندو بلوم بریتانیایی پیشتر هم ویدیویی به اشتراک گذاتشه بود که در آن بازیگران معروف جهان از اعتراضات ایران حمایت میکردند. اورلاندو بلوم ۴۷ ساله با بازی در ارباب حلقهها و تروا به شهرت رسید. او در اینستاگرام بیش از ۶ میلیون فالوئر دارد.
کیم دلورزن، نویسنده سوئیسی روز ۲۵ مهر - ۱۷ اکتبر - برنده جایزه کتاب حوزه زبان آلمانی سال ۲۰۲۲ شد و جایزه خود را تقدیم به زنان ایران کرد.
او در مراسمی که همزمان با افتتاح نمایشگاه بینالمللی کتاب فرانکفورت در آلمان برگزار میشد به هنگام دریافت جایزه گفت: «هیات داوران این جایزه را نه به من که آشکارا به زنان ایران اهدا کرده است؛ چرا که هیات داوران متنی را برگزیده که در ستایش عشق و علیه نفرت است و در ستایش مبارزات همه کسانی که برای جسم و جنسیت خود سرکوب میشوند».
کیم دلورزن، نویسنده رمان «کتاب خون» (Blutbuch) همچنین روز دوشنبه - ۲۵ مهر - با تراشیدن موهای خود در برابر حاضران، با اعتراضات زنان ایران اعلام همبستگی کرد.
روز دوشنبه بیش از ۴۰ نهاد بینالمللی مدافع حقوقبشر خواستار تشکیل جلسه اضطراری شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد و تحقیق سریع درباره سرکوب معترضان در ایران شدند.
در بیانیهای که از سوی این نهادها از جمله سازمان عفو بینالملل و دیدبان حقوق بشر منتشر شده با ابراز نگرانی عمیق از عملکرد «ماشین سرکوب حکومت علیه معترضان» آمده است: «دادههای جمعآوریشده نشان میدهد بیش از ۲۰۰ نفر از جمله ۲۳ کودک در جریان این اعتراضات کشته و صدها نفر دیگر نیز مجروح شدهاند. بر اساس این بیانیه شواهد و مدارکی که از سوی برخی نهادهای امضاکننده جمعآوری شده نشان میدهد نیروهای امنیتی حکومت ایران به شکلی «سازمان یافته، عامدانه و غیرقانونی» با مهمات جنگی و گلولههای ساچمهای به سوی معترضان و رهگذران از جمله کودکان تیراندازی میکنند».
ویدیوهایی که به دست بیبیسی فارسی رسیده است یا در شبکههای اجتماعی منتشر شده است نشان میدهد که دوشنبه شب ۲۵ مهرماه معترضان به خیابانها در شهر آبدانان در استان ایلام آمدهاند. مجسمه نماد بسیجی این شهر در میدان ولیعصر در این ویدیوها در آتش دیده میشود.
یک شاهد عینی به بیبیسی فارسی گفت از ساعت «۶ عصر تجمعات در این شهر شکل گرفت تا ساعت ۸ تا ۱۱ شب معترضان کنترل تمام خیابان ها را به دست گرفتند پس از آن ماموران یگان ویژه معترضان را با شلیک گاز اشکآور و تفنگ ساچمهای به سمت معترضان آنها را متفرق کرد.»
در ویدیویی که در شبکههای اجتماعی در ۲۵ مهرماه منتشر شده است، شخصی چند کوکتل مولوتوف به ساختمان حوزه علمیه فولادشهر، اصفهان پرتاب میکند.
در تصویر زبانه کشیدن آتش دست کم در ورودی این ساختمان دیده میشود. از شروع اعتراضها ویدیوهای بسیاری از آتش زدن پایگاههای بسیج و مراکز مذهبی در ایران منتشر شده است.
علی دایی، اسطوره فوتبال ایران و جهان، در تازهترین واکنش به برخورد با دانشآموزان در اردبیل و مرگ اسرا پناهی، بیانیهای در صفحه شخصی خود در اینستاگرام منتشر کرده و در آن کاظم موسوی، نماینده اردبیل را مورد انتقاد قرار داده و از او پرسیده: «شما نماینده مردم اردبیلاید یا سخنگوی دولت؟»
آقای دایی بیانیه خود را چنین آغاز کرده: «در کدامین ورزشگاهی که شما ساختهاید من به اینجا رسیده و دیده شدهام که باید پاسخگوی شما باشم... با توجه به صحبتهای عموی اسرا پناهی در صدا و سیما که عامل مرگ را بیماری مادرزادی و نارسائی قلب عنوان می نماید (اینجانب قبول ندارم) که در بیمارستان فاطمی اردبیل اتفاق افتاده است پس خودکشی دختر نازنین شهرم صحت ندارد و شما راست نمیگویید».
«آقای موسوی شما نماینده مردم اردبیل در مجلس هستید یا سخنگوی دولت؟ اگر از مشکلات و کمبودهای شهر و مردم اردبیل خبر داشتید، چرا خاموش بودید و خاموش ماندهاید؟ چرا در مجلس و دولت صدای مردم شهرتان نبودید که اگر بودید کار به اینجا ختم نمی شد».
کاپیتان و سرمربی سابق تیم ملی فوتبال ایران در پایان گفته: «از این پس به یک اجماع برسید بعد آن خبر را منتشر نمایید. تاریخ ثابت کرده،می کند و خواهد کرد چه کسانی دروغگو هستند. من خودم را اسطوره نمی دانم و بارها گفته ام من از جنس همین مردمم».
حمایتهای علی دایی و علی کریمی، دو اسطوره فوتبال ایران، از اعتراضات سراسری به جان باختن مهسا امینی، در یک ماه گذشته بارها به موضعگیری حامیان حکومت و شبکه های صدا و سیمای جمهوری اسلامی علیه آنها منجر شده است.
برخی از تندروهای حامی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، خواستار برخورد قضایی و بازداشت ورزشکاران و چهرههای هنری-فرهنگی معترض شدهاند و همزمان برخی ادامه اعتراضات خیابانی و نگرانی حکومت از گسترش آنها را مانعی برای تندروی در برابر این نامهای آشنا دانستهاند.
اعتراضات در ایران وارد دومین ماه شد، امروز، دوشنبه ۲۵ مهر، هم چون یک ماه گذشته در چند نقطه تهران و چند شهر معترضان به خیابانها آمدند. همچنین تجمعاتی در چند دانشگاه و تصاویری از شعار دادن دانشآموزان در چند شهر منتشر شده است.
این اعتراضات در پی مرگ مهسا امینی، دختر اهل سقز کردستان در زمان بازداشت در دست گشت ارشاد در تهران آغاز شده است.
معترضان در ۳۰ روز گذشته بدون وقفه در شهرهای مختلف ایران به خیابانها آمدند که از این لحاظ، اعتراضات ۱۴۰۱ را میتوان مداومترین اعتراضها در مخالفت با جمهوری اسلامی طی ۴۳ سال گذشته دانست.
حکومت در ایران با کند کردن شدید دسترسی به اینترنت امکان ارسال تصاویر و ارتباط با شاهدان عینی این اعتراضات را تا حدود زیادی محدود کرده است اما تعدد تصاویر مخابره شده در یک ماه گذشته از وسعت و گسترده بیسابقه اعتراضات در سراسر ایران حکایت دارد.
بنابر گزارش منابع حقوق بشری دست کم ۲۰۰ معترض تاکنون در جریان این اعتراضان کشته شدهاند که در میان آنها کودک و نوجوان بسیار است.
تعداد زیادی از ماموران امنیتی و نیروهای انتظامی هم در جریان اعتراضات کشته و زخمی شدهاند اما آمار دقیقی هنوز منتشر نشده است.
آمار بازداشتیها هم به چندین هزار نفر میرسد هر چند نهادهای حکومتی در ایران علاوه بر عدم انتشار آمار، اجازه دسترسی آزاد خبرنگاران به محل نگهداری بازداشتیها را نمیدهند.
با همه اینها، اعتراضاتی که با خشم عمومی نسبت به جان باختن مهسا امینی در بازداشتگاه گشت ارشاد آغاز شده بود اکنون بعد از یک ماه به جریان مستمری بدل شده که بسیاری آن را «انقلاب» مینامند و نتیجه آن را هر چه باشد برای حکومت جمهوری اسلامی ورهبر آن، آیتالله علی خامنهای ورود به یک «نقطه بیبازگشت» ارزیابی میکنند.
یک منبع آگاه به بیبیسی فارسی گفته که «اعضای تیم ایران کره جنوبی را به مقصد ایران ترک کردهاند و الناز رکابی هم همراه سایر اعضای تیم ایران بوده است.»
طبق برنامه قرار بود که تیم ایران روز چهارشنبه به کشور برگردد.
پیشتر یک منبع آگاه به بیبیسی گفته بود که گذرنامه و تلفن همراه خانم رکابی از او گرفته شده است.
بیخبری از وضعیت این ملیپوش معترض، نگرانیها از «بازداشت و برخورد شدید» با او پس از بازگشت به ایران را افزایش داده است.
الناز رکابی، روز یکشنبه (۲۴ مهر) به رتبه چهارم آسیا رسید. او بدون روسری مسابقه داد و تصاویر رقابت او به صورت گسترده در شبکههای اجتماعی منتشر شد.
فرمانده پلیس ایران گفته این نیرو آمادگی دارد تجهیزات مورد استفاده خود را در اختیار سایر کشورها بگذارد.
حسین اشتری، فرمانده پلیس ایران که در یک ماه گذشته به علت سرکوب خشن معترضان به جان باختن مهسا امینی، با انتقادهای شدید داخلی و خارجی روبرو بوده است، گفته این نیرو امادگی صادرات تجهیزات مورد استفاده خود به سایر کشورها را دارد.
در ایران نیروی پلیس بر خلاف بسیاری از کشورها، بخشی از شهرداریها نیست و کلانترها و روسای آن هم با رای مستقیم شهروندان انتخاب نمیشوند. فرمانده پلیس مستقیما با رای رهبر جمهوری اسلامی منصوب میشود و یکی از ارکان نهادهای نظامی این کشور محسوب میشود.
روز دوشنبه، ۲۵ مهر، ویدیویی در شبکههای اجتماعی منتشر شد که در آن سه دختر دبستانی در حالی که با گام های تند و مصمم به جلو می روند شعار زن، زندگی، آزادی سر می دهند و مقنعههای خود را به نشانه اعتراض در هوا میچرخانند.
این ویدیو کوتاه که امروز همزمان با ادامه نگرانیها از وقایع پنهان مانده در پشت دیوارهای زندان اوین منتشر شده خیلی زود با استقبال کاربران شبکه های اجتماعی روبرو شده و بسیاری آن را برای معترضان و مخالفان حکومت «امیدبخش و الهامبخش» توصیف کردهاند.
محمدعلی کامفیروزی، وکیل دادگستری در توییتر از تلاش خود برای پیگیری پرونده موکلانش؛ نیلوفرحامدی، الهه محمدی و مائده دلبری خبر داده و نوشته روز دوشنبه بعد از حدود ۴ ساعت معطلی در پشت درهای اوین، به او اجازه ورود به دادسرای اوین داده نشده است.
ویدیویی که حساب کاربری ۱۵۰۰ روز دوشنبه در توییتر منتشر کرده از انداختن تصویر بزرگی از مهسا امینی روی برجی در اکباتان حکایت دارد.
این تصویر که به نظر می رسد با استفاده از پروجکتور ویدیویی روی برج تابانده شده، نماد اصلی اعتراضات سراسری ایران در یک ماه گذشته بوده است و بیانگر شعاری است که آنها بعد از جان باختن مهسا امینی در بازداشتگاه گشت ارشاد سر دادند؛ این که «اسم تو رمز میشود».
براساس تصاویری که در شبکههای اجتماعی منتشر شده به نظر میرسد شهرک اکباتان در تهران یک شب ناآرام را پشت سر گذاشته است.
در یکی از این ویدیوها معترضان در شهرک اکباتان شعار میدهند: «بیغیرتا نشستن، هشتادیا تو حبسن».
در ویدیوی دیگری صدای شلیک و انفجار شنیده میشود و یک شاهد عینی میگوید ماموران برای ساکت کردن معترضانی که شعار میدهند گاز اشک آور به سوی خانهها شلیک میکنند.
استفان دوژاریک، سخنگوی سازمان ملل متحد خواستار تحقیق شفاف درباره آتش سوزی و انفجارها در زندان اوین شد. آقای دوژاریک گفته است «شرایط در این زندان بسیار نگران کننده است و ما هم البته اطلاعات کاملی در مورد آنچه رخ داده نداریم. باید تحقیق شود. یک تحقیق شفاف تا بدانیم چه اتفاقی افتاده است. کسانی که د ربازداشت هستند بر اساس قوانین بین المللی حقوق بشر، یک مجموعه حقوق دارند که باید رعایت شود.»
بهمن کلباسی خبرنگار بیبیسی از آقای دوژاریک درباره واکنش جدیتر دبیرکل سازمان ملل متحد پرسید و سخنگوی سازمان ملل متحد گفت:
من موافق نیستم که دبیر کل واکنش کافی نداشته. همین پنجشنبه گذشته ما خیلی مشخص نگرانی دبیرکل را درباره افزایش تعداد کشتهشدگان درایران ابراز کردیم واینکه مقامهای ایران با معترضان که مشخص است خواستههای مشروعی دارند گفتگو کنند بخصوص درباره حقوق زنان.
هنوز ابعاد آنچه که شنبه شب در زندان اوین اتفاق افتاده روشن نیست و روایت رسمی با تصاویر منتشر شده و «صداهای تیراندازی و انفجارهایی» که شنیده شده و روایت شاهدان در اطراف زندان اوین تناقضاتی دارد.در حالیکه تعداد زیادی از زندانیان سیاسی سرشناس در تماسهایی کوتاه با خانوادههای خود از سلامت خود خبر دادند اما همچنان درباره سرنوشت زندانیان به ویژه زندانیان بند ۷ اوین که به گفته مقامات رسمی حادثه از آنجا شروع شده، ابهامات و نگرانیهایی وجود دارد.مقامهای حکومت هم روایتهای ضد و نقیضی ارائه دادهاند.در همین رابطه یک زندانی به بی بی سی گفت که بند هفت زندان اوین از چند روز قبل ناآرام بود و از صبح چندین بار آژیر زدند. به گفته او پیش از ظهر روز جمعه «نگهبانان با عجله به بند چهار آمدند و کپسولهای آتشنشانی را از اندرزگاه بردند.» این شاهد میگوید که اقدام مسئولان زندان در شرایطی است که در آن زمان هنوز خبری از آتشسوزی نبود.او در عین حال تاکید کرد که زندانیان بند هفت را به کارگاه خیاطی نمیبرند و ادعای خبرگزاریهای رسمی حکومت درباره آتشسوزی در داخل این کارگاه توسط زندانیان این بند را رد کرد.امروز دوشنبه (بیست و پنج مهر) و در تازه ترین واکنش غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضائیه ایران آتشسوزی در زندان اوین را «جنایتی» خوانده که «به دست عوامل دشمن» اتفاق افتاده است و خواهان شناسایی عوامل این حادثه شد.بعضی از روزنامههای امروز چاپ تهران از جمله روزنامه همشهری و روزنامه کیهان فقط در صفحه حوادث و آن هم به بازنشر روایت رسمی دیروز قوه قضائیه از این اتفاقات بسنده کردند.
یک منبع آگاه به بیبیسی گفته که دوستان الناز رکابی، زن سنگنوردی که دیروز در مسابقات قهرمانی آسیا در کره جنوبی بدون حجاب شرکت کرد، از دیشب نتوانستهاند با او تماس بگیرند.بیبیسی در تماس با هتل گاردن سئول، هتلی که محل اقامت تیم ایران بود، مطلع شد که اعضای تیم از صبح امروز (دوشنبه ۲۵ مهر) به وقت محلی از هتل خارج شدهاند.طبق برنامه قرار بود که تیم ایران روز چهارشنبه به کشور برگردد.یک منبع آگاه به بیبیسی گفت که گذرنامه و تلفن همراه خانم رکابی از او گرفته شده است.الناز رکابی، روز یکشنبه (۲۴ مهر) به رتبه چهارم آسیا رسید. او بدون روسری مسابقه داد و تصاویر رقابت او به صورت گسترده درشبکههای اجتماعی منتشر شد.
اعتراضهای دانشآموزان در شهرهای مختلف ایران ادامه دارند. اعتراضهای امروز دانشآموزان در مشهد، اصفهان و سنندج را تماشا کنید:
شورای صنفی دانشجویان ایران درباره جان و امنیت دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران هشدار داده است.این شورا در کانال تلگرام خود نوشت: «بنا به گزارشات واصله تا بدین لحظه، تعدادی از دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران و برخی از اساتید در دانشگاه توسط نیروهای امنیتی مورد ضرب و شتم قرار گرفتهاند.»
گفته شده تعدادی از دانشجویان بازداشت و برخی دیگر از دانشجویان و اساتید در اتاقهای دانشکده و حراست محبوس و گوشی همراه عدهای نیز ضبط شده است.
شورای صنفی دانشجویان ایران میگوید به دلیل قطع اینترنت، اطلاعات دقیقی از وقایع این دانشکده در دسترس نیست و بخشی از گزارشها را دانشجویان دانشکده مدیریت و دانشگاه تربیت مدرس ارسال کردهاند که مشرف به دانشکده علوم اجتماعی است.