09:36 گرينويچ - جمعه 12 ژانويه 2007 - 22 دی 1385

ايران و اسرائيل - تهديد تا چه اندازه واقعی و نزديک است؟

هفته نامه اکونوميست چاپ لندن در شماره 13 ژانويه گزارشی را به تحليل روابط ايران و اسرائيل و ارزيابی اسرائيليان از تهديد جمهوری اسلامی عليه موجوديت آن کشور اختصاص داده است.

اين گزارش که با عنوان "تهديد تا چه اندازه واقعی يا نزديک است - اسرائيليان نظرات متفاوتی در باره خطر ايران دارند" انتشار يافته با اظهارات اوی ديچتر، وزير امنيت داخلی اسرائيل آغاز می شود که گفته است "اسرائيل برای نخستين از زمان استقلال خود به مواجهه با تهديدی حياتی نزديک می شود."

اکونوميست می افزايد که گرچه مقامات اسرائيلی غالبا تاريخ کشور خود را به شکل زنجيره ای از تهديدات عليه موجوديت آن ترسيم می کنند، اما چشم انداز دستيابی ايران به اسلحه اتمی همراه با دعوت محمود احمدی نژاد، رييس جمهوری، برای محو اسرائيل از نقشه به شکلی بی سابقه باعث نگرانی آنان شده است.

به نوشته اکونوميست، اکثر آگاهان اسرائيل گزارش هفته گذشته هفته نامه بريتانيايی ساندی تايمز را با ترديد تلقی می کنند که از قول يک منبع نظامی اسرائيلی، که نام وی ذکر نشد، گزارش کرده بود که اسرائيل خلبانانی را برای اجرای عمليات حمله اتمی به سه مرکز هسته ای ايران آماده می کند.

اکونوميست در عين حال اظهار می دارد که شايد انتشار اين گزارش ناشی از تصميمی عمدی برای تهديد ايران بوده باشد هرچند بعيد به نظر می رسد که دولت اسرائيل، که در مورد توانايی اتمی خود سياست "ابهام" را در پيش گرفته، اجازه پراکندن چنين شايعه ای را به يکی از نظاميان خود داده باشد در حاليکه چند هفته قبل از آن، اهود اولمرت، نخست وزير، به دليل تاييد ضمنی چنين توانايی به شدت مورد انتقاد قرار گرفته بود.

نويسنده گزارش اکونوميست در ادامه می افزايد که مقامات امنيتی اسرائيل تاکيد داشته اند که اگر اسرائيل، همانند حمله به تاسيسات اتمی عراق در سال 1981، در نظر داشته باشد به تنهايی عليه
ايران وارد عمل شود امکان موفقيت چندانی نخواهد داشت زيرا ممکن است ايران مراکز هسته ای ديگری نيز داشته باشد که شناسايی نشده و يا از آنها به شدت حفاظت می شود.

اکونوميست می نويسد که ايران تا کنون مقاديری هگزافلوريد اورانيوم را که قابل تبديل به اورانيوم قابل استفاده در سوخت نيروگاهی يا ساخت بمب اتمی است در اختياردارد و احتمالا آن را در اعماق زمين مخفی کرده است و حتی اگر مرکز اصلی غنی سازی در نطنز هم منهدم شود، اين کشور می تواند مراکز ديگری را ايجاد کند - يا حتی پيشتر چنين کرده باشد.

همچنين، به گفته نويسنده اين مقاله، برای موفقيت اسرائيل در چنين عملياتی، لازم است که امکان مقاومت نيروی هوايی ايران از طريق انهدام تجهيزات موشکی و حتی دريايی اين کشور از ميان برود و برای چنين منظوری، اسرائيل به حمايت آمريکا نياز دارد در حاليکه ايالات متحده احتمالا به اندازه کافی سرگرم مسايل عراق است.

هدفهای رهبران ايران

اکونوميست می نويسد که مقامات اسرائيلی بر اين عقيده اند که احتمالا ايران با کوچک جلوه دادن مشکلات فنی غنی سازی اورانيوم در نظر دارد جهانيان را قانع کند که به مهارت های لازم در اين زمينه دست يافته است و در نتيجه، گذشت زمان فرصت برای حمله ای موفقيت آميز عليه برنامه های هسته ای اين کشور را کاهش می دهد.

در مورد ديدگاه مردم اسرائيل، اکونوميست می نويسد که به خاطر هشدارهای هراس انگيز مقامات اسرائيلی - از جمله شعار مورد علاقه رهبر حزب ليکود که دولت کنونی ايران را با حکومت يهودی ستيز آلمان در سال 1938 و آغاز اقدامات آن عليه يهوديان مقايسه کرده است - نظر سنجی روزنامه اسرائيلی معاريو در ماه گذشته نشان داد که دو سوم از يهوديان اسرائيل فکر می کنند که ايران برای نابودی کشورشان بمب اتمی به کار خواهد برد.

در مقابل، به نوشته اکونوميست، نشستی که اخيرا توسط موسسه ترومن، وابسته به دانشگاه يهودی در بيت المقدس برگزار شد نشان داد که کارشناسان اسرائيلی تصويری معتدل تر را از وضعيت ترسيم می کنند و در حاليکه همگی توافق دارند که دستيابی ايران به بمب اتمی خطرناک است، عقيده دارند که چنين بمبی به زودی به کار نخواهد رفت.

اکونوميست می نويسد که مثلا پژوهشگران سرشناسی مانند الداد پاردو، از موسسه ترومن، و افرايم کام، سرهنگ سابق ضد اطلاعات ارتش اسرائيل، اشتراک نظر دارند که نخستين حوزه مورد توجه ايران، خليج فارس و حوزه اطراف آن است و نه اسرائيل.

به گفته آقای کام، ايران شرايط پيرامونی خود را بسيار خطرناک تلقی می کند: در يک طرف عراق در آستانه انفجار است، در طرف ديگر قاچاقچيان مواد مخدر در افغانستان که در سال های اخير سه هزار مامور ايرانی را کشته اند از مرز نفوذ می کنند و همزمان، آمريکاييان در هر دو کشور به جست و خيز مشغول اند.

اکونوميست از قول اين کارشناس اسرائيلی می نويسد که هدف فعلی ايران از تلاش برای دستيابی به اسلحه اتمی بيشتر جنبه دفاعی دارد تا تهاجمی اما ممکن است پس از موفقيت در اين تلاش، اين هدف نيز تغيير کند.

به نوشته اکونوميست، در واقع در مورد استنباط ايران از مفهوم "دفاعی" بحث است زيرا اقدام آمريکاييان در از ميان بردن دو دشمن اصلی ايران در منطقه - يعنی صدام حسين و رژيم طالبان - باعث شده است ايرانيان آنچه را که آقای پاردو مذهب جديدی می نامد دنبال کنند که نه شيعی است و نه سنی، بلکه فرقه جديدی از "انتظاريون" است.

اکونوميست اظهار می دارد که پيروان اين فرقه انتظاريون، از جمله محمود احمدی نژاد، رييس جمهوری، به ظهور قريب الوقوع امام دوازدهم شيعيان اعتقاد دارند، فناوری پيشرفته (يعنی اسلحه هسته ای) را می ستايند و مايلند قبل از دست به گريبان شدن با جهان غرب، شامل اسرائيل، ايران رهبر يک رژيم واحد اسلامی در منطقه شود.