23:18 گرينويچ - چهارشنبه 05 آوريل 2006
خشایار مهیم
دفتر بخش فارسی بی بی سی، واشنگتن
کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه آمریکا، در توضيح قرارداد همکاری هسته ای با هند گفته است که اين موافقتنامه به مسابقه تسلیحاتی در آسیا دامن نخواهد زد.
خانم رایس که به طور جداگانه در جلسات مجلس نمایندگان و سنای آمریکا به سوالات درباره این قرارداد پاسخ می داد، از نمایندگان خواست تا با تصویب کمک به فناوری هسته ای غیر نظامی هند، از وابستگی این کشور به منابع سوخت فسیلی ایران بکاهند.
بسياری در کنگره، از جمله جمهوريخواهان سرشناس، می گويند که اين معامله اتمی در حکم دادن امتيازی به هند است عليرغم اينکه هند به توسعه بمب اتمی پرداخته است.
بر اساس قرارداد همکاری های اتمی آمریکا و هند که در سفر ماه گذشته جورج بوش به دهلی نو امضا شد، هند به فناوری هسته ای غيرنظامی ساخت آمريکا دسترسی پیدا می کند و در مقابل برخی از تاسيسات اتمی خود را به روی بازرسی های بين المللی می گشاید.
اين موافقتنامه ابتدا بايد به تصويب کنگره برسد.
منتقدان این قرارداد می گويند در حالی که آمريکا ايران را به خاطر برنامه هسته ای اين کشور زير فشار گذشته است، همکاری اتمی با کشوری که معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای را امضا نکرده است، سوال برانگيز است.
آنها همچنان نگران هستند که کمک آمریکا به برنامه هسته ای غیر نظامی هند، به این کشور امکان دهد تا منابع بیشتری را بر روی برنامه اتمی نظامی خود متمرکز کند.
اما خانم رایس در سخنان خود با اشاره به مواضع هند در عرصه های بین المللی، این انتقادها را رد کرد: "وقتی در سپتامبر سال گذشته نوبت به رای گیری درباره ارجاع ایران به شورای امنیت شد، به رغم مخالفت اعضای جنبش غیر متعهدها، هند ما را همراهی کرد. این موضع بیانگر مسؤولیت پذیری هندی ها در برخورد با تهدیدهای کشورهایی مانند ایران است."
نیکلاس برنز، معاون سیاسی وزیر امور خارجه آمریکا پیش از این گفته بود کمک فنی کشورش به برنامه هسته ای غیر نظامی هند هیچ نقشی در تصمیم دهلی نو برای همراهی با ایالات متحده علیه برنامه اتمی ایران نداشته است.
در این حال، کارشناسان می گويند تبعيض در اعمال نظام جهانی کنترل تسليحات هسته ای باعث می شود تا با پيش کشيده شدن موضوع آپارتايد هسته ای، اعتبار معاهده منع گسترش تسلیحات هسته ای صدمه ببیند.
به گفته آنان قرارداد آمریکا با هند به کشورهایی مانند ایران و کره شمالی نشان می دهد که مقاومت در برابر خواسته های ایالات متحده باعث می شود تا این کشور به مرور زمان در مواضع خود انعطاف نشان دهد.
اما خانم رایس با این نظر مخالف است.
وی گفت: "هند یک دموکراسی و جامعه ای شفاف است. ایران حامی اصلی تروریسم در جهان و جامعه ای بسته است. ایران امضا کننده معاهده منع گسترش تسلیحات هسته ای است ولی تعهدات خودش را نقض کرده است. هند این معاهده را امضا نکرده است ولی دارد به سمتی پیش می رود که به صورت داوطلبانه تعهداتی مشابه را بر عهده بگیرد. شرایط این دو کشور با هم متفاوت است."
وزیر امور خارجه آمریکا همچنین در پاسخ به سؤالات نمایندگان کنگره درباره آموزش نیروی دریایی ایران توسط هند، حضور ناوهای ایرانی در بندرهای هند را صرفا بازدید تشریفاتی دانشجویان افسری ایران دانست ولی تاکید کرد که نگرانی دولتش را به گوش مسؤولان هندی رسانده است.