09:31 گرينويچ - يکشنبه 16 مه 2004
کاوه اميدوار
شرکت متروی تهران برای ساخت يک خط جديد مترو قرار دادی را با يک شرکت چينی امضا کرده که غرب تهران را به شرق وصل می کند.
طرح ايجاد خط چهار مترو، که هزينه آن 700 ميليون دلار برآورد شده و قرار است طی چهار سال و نيم به بهره برداری برسد، از شهرک اکباتان در غرب تهران شروع شده و بعد از گذر از ميدان آزادی، ميدان انقلاب، ميدان فردوسی و ميدان شهدا از طريق خيابان پيروزی به ميدان کلاهدوز در شرق تهران متصل می شود.
اين قرارداد را مدير عامل متروی تهران، به عنوان کارفرما، و شرکت نورينکوی چين به عنوان پيمانکار در تهران امضا کرده اند.
شرکت نورينکوی چين همکار قديمی متروی تهران است و تجهيزات خط متروی تهران - کرج - مهرشهر به وسيله اين شرکت تامين شده است.
اين طرح از طريق فاينانس تامين اعتبار شده و پيمانکار کليه هزينه های طرح شامل احداث مسير، ايستگاه ها، تجهيزات را از طريق تسهيلات بلند مدت تقبل خواهد کرد.
برای تامين واگن های خط چهار مترو، يک شرکت واگن سازی در تهران احداث خواهد شد.
متروی تهران ۱۲۰ هزار متر مربع زمين در اختيار شرکت چينی قرار می دهد و شرکت چينی ۱۰ ميليون دلار برای راه اندازی شرکت واگن سازی سرمايه گذاری خواهد کرد.
در مناقصه ساخت خط سه و چهار مترو ۱۷ شرکت داخلی و خارجی حضور داشتند که هشت شرکت در دور اول به جهت ارايه شرايط نامناسب و قيمت بالا از دور رقابت ها کنار گذاشته شدند.
مذاکرات بين نه شرکت از سال گذشته ادامه داشته و در نهايت ساخت خط چهار مترو به شرکت چينی واگذار شد اما برنده مناقصه خط سه هنوز اعلام نشده است.
خط سه مترو به طول ۳۶ کيلومتر از جنوبی ترين نقطه تهران شروع شده و بعد از گذر از اسلامشهر، ميدان راه آهن، خيابان ولی عصر، خيابان شهيد بهشتی(عباس آباد)، مجيديه تا مينی سيتی در شمال شرق تهران ادامه می يابد.
هزينه خط سه مترو بيش از يک ميليارد و ۱۰۰ ميليون دلار برآورد می شود.
پروژه ۳۰ ساله
مطالعه ساخت مترو در تهران در سال ۱۳۵۴ آغاز شد و بعد از انقلاب اسلامی، برخی مقامات ايرانی مترو را تاسيساتی تجملی عنوان کرده و کار ساخت مترو متوقف شد.
با افزايش آلودگی و وخامت وضع ترافيک تهران، طرح ايجاد مترو دوباره در سال ۱۳۶۶ مورد توجه قرار گرفت و يک سال بعد کار ساخت آن آغاز شد.
ده سال بعد در سال ۱۳۷۷ اولين خط مترو از ميدان امام خمينی (توپخانه) تا ميدان صادقيه در شرق تهران و از آنجا تا کرج به بهره برداری رسيد و مدتی بعد نيز مسير ميرداماد تا توپخانه و توپخانه تا شهرری افتتاح شد.
محمود احمدی نژاد، شهردار تهران، خط چهار مترو را در کاهش بار ترافيک موثر دانسته و از شرکت چينی خواسته است در مدت زمانی کمتر از چهار سال و نيم آن را به پايان برساند.
مسيرهای داخل شهر تهران زيرزمينی و خارج شهر در مسير کرج روی زمين ساخته شده است.
برای ساخت متروی تهران تاکنون ۲۹۰ ميليارد تومان به صورت ريالی و ۵۰۰ ميليون دلار به صورت ارزی هزينه شده است.
همکار اصلی متروی تهران، شرکت های چينی هستند و مسوولان ايرانی شرايط بهتر و قيمت ارزان تر آنها نسبت به شرکتهای غربی را علت همکاری با آنها عنوان می کنند.
دو سال پيش نيز شرکت مترو قراردادی با شرکت چينی سيتيک امضا کرد.
اين قرار داد شامل بخشی از طرح توسعه خط يک متروی تهران به طول ۸ کيلومتر است که خيابان ميرداماد را به ميدان تجريش وصل می کند و قرار است تا سال ۱۳۸۷ به پايان برسد.
ايران در نظر دارد در سه برنامه پنج ساله بيش از ۲۰۰ کيلومتر مترو در تهران بسازد و محسن هاشمی مدير عامل مترو گفته است "برای ساخت مترو در تهران به ۲ميليارد دلار بودجه (سالانه ۱۰۰ ميليون دلار) نياز داريم و ساخت آن ۲۰ سال طول خواهد کشيد."
تاکنون در تهران ۶۵ کيلومتر خط مترو ساخته شده است و روزانه حدود ۷۰۰ هزار نفر از آن استفاده می کنند.
هم اکنون علاوه بر شهر تهران، پروژه های مطالعاتی و اجرايی ساخت مترو در شهرهای مشهد، تبريز، شيراز، اصفهان و اهواز نيز در دست انجام است.