16:22 گرينويچ - چهارشنبه 18 ژانويه 2006 - 28 دی 1384
هوشمند هنرکار
منتقد فيلم
در آستانه بيست و سومين جشنواره فيلم فجر، و اولين آزمون سياستهای مجموعه فرهنگی دولت جديد، بار ديگر لزوم بازنگری و رفع ابهام در قوانين نظارت و ارزشيابی آثار هنری از طرف برخی مسئولان و دست اندرکاران حوزه فرهنگ ايران مطرح شده است.
چندی پيش نيز مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی که ناظر بر محدوده های جديد فيلمسازی است، به عنوان آخرين برگه از قوانين مدون نظارت در سينمای ايران، عرضه شده است. مناسب ديديم که در اين زمان، کاوشی شود در پرونده غبارگرفته مميزی فيلم.
به نظر می رسد هنر و انديشه، هميشه و همه جا با مميزی و نظارت محشور بوده است. بسياری آن را لازم و ضروری می دانند و برخی آن را يکسره باطل می انگارند. با اين همه اغلب به دليل دست و پا گير بودن قواعد، به شکل جاری آن معترضند و دنبال مفری از اين تنگنا می گردند.
سال های اول انقلاب، دوران گذار است. فيلمسازان رها شده از محدوده های نظام شاهی ابتدا هيجان زده می نمايند، اما در عمل رو در رو با روزگار نوين و ضابطه های تازه، متحير و گرفتار برزخ می شوند.
سريعاً محدوده ها با اتکا به نظام مذهبی تازه پا دگرگون می شود، چنان که شتاب اين تغييرات چنان است که فيلمسازان را يارای همراهی آن نيست. اين است که شصت درصد از ۵۰ فيلم ساخته شده در سال های اول پس از انقلاب برای هميشه توقيف می شوند.
هر چند می توان به اهداف مميزی حالت متعالی و حتی مقدس داد، اما عموما منع و حذف در عرصه های فرهنگی اهداف عينی و مشخصی را دنبال می کند. با اين وجود بسياری از دست اندرکاران حوزه هنر در سراسر دنيا خود معتقد به لزوم قوانين ناظر و مهارکننده آثار هنری هستند و نبود چنين قوانينی را موجب انحطاط و زيان های مادی و معنوی می دانند.
پرونده مميزی فيلم، به تبع محتوای خود، ناگفته ها و زوايای پنهان فراوانی دارد. بسا اين ناگفته ها بر کاغذی يا تصويری ثبت و ضبط نشده و تنها در حافظه آدمها جاری باشد، و از اين رو بسيار ناپايدار و ميراست.
سايت فارسی بی بی سی شش گفتگوی ويژه با چهار فيلمساز و دو نفر از مسئولان حوزه سينمای ايران، در موضوع پرونده مميزی فيلم در ايران ترتيب داده که باب گفتگو با ديگر فيلمسازان و دست اندرکاران در اين زمينه همچنان گشوده است.
شما هم اگر نظری درباره مميزی فيلم در ايران داريد، می توانيد پيام خود را از طريق لينک زير با خط فارسی در 150 کلمه برای صفحه صدای شما سايت فارسی بی بی سی بفرستيد. ديدگاه شما در روزهای آينده در همين صفحه چاپ خواهد شد.