آغاز لیگ برتر؛ آزادی ویران، تختی ناآماده و کمک داور ویدئویی پا در هوا

لیگ برتر فصل بیست و چهارم، پنج‌شنبه ۲۵ مرداد با دیدار پرسپولیس و ذوب‌آهن آغاز خواهد شد. دیداری که طبق تصمیم سازمان لیگ برتر نه در ورزشگاه آزادی و نه در ورزشگاه تختی که در یک ورزشگاه و شهر بی‌طرف برگزار می‌شود؛ ورزشگاه خمینی اراک.

همین خبر کوتاه، احتمالا نشانه‌ای است از آن‌چه در انتظار هواداران فوتبال است. با وجود این‌که طی یک دهه گذشته، کمتر شاهد برگزاری یک دوره لیگ برتر، بدون حواشی، اتهامات، اعتراضات و نشانه‌های وجود سیاست در ورزش بوده‌ایم، اما به نظر می‌رسد که در این دوره، لیگ برتر ایران تجربیاتی متفاوت را پشت سر خواهد گذاشت.

در این گزارش، به چالش‌های پیش روی ۱۶ تیم لیگ برتری، هواداران‌شان و بازیکنان و مربیان آن‌ها نگاه خواهیم کرد.

پرونده فساد و فدراسیونی که کمیته‌ها و داورانش درگیر دستگاه قضایی هستند

دانیال مرادی ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۳ به عنوان سرپرست موقت کمیته داوران فدراسیون فوتبال منصوب شد. در همان روز محمدرضا کشوری فرد،عهده دار وظایف کمیته مسابقات سازمان لیگ شد.

این انتصابات، به دلیل برکنار شدن برخی مدیران ارشد فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ در جریان پرونده «فساد مالی باشگاه مس رفسنجان» صورت گرفت. مهم‌ترین آن‌ها خداداد افشاریان رئیس پیشین کمیته داوران و سهیل مهدی رئیس کمیته مسابقات سازمان لیگ بودند.

هر دو مدیر بازداشت شدند. پس از آن در دوم مرداد ۱۴۰۳، رسانه‌های ایران از احضار مهدی محمدنبی، نایب‌رییس اول فدراسیون فوتبال به دادسرای کرمان برای پاسخگویی در مورد پرونده فساد باشگاه مس رفسنجان خبر دادند. در همین روز، میرشاد ماجدی، دیگر عضو هیات‌رییسه فدراسیون فوتبال، نیز به این دادسرا احضار شده بود. هشتم مرداد نیز منصور قنبرزاده نایب رئیس دوم فدراسیون فوتبال برای پاسخگویی به اتهامات وارده به دادسرای کرمان احضار شد.

مجموعه‌ای بزرگ از ارشدترین مدیران فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ برتر حرفه‌ای ایران برای پاسخگویی به سئوالاتی پیرامون فساد در فوتبال احضار، بازجویی و در برخی موارد بازداشت شده‌اند. با این حال، هنوز هیچ‌گونه اطلاع‌رسانی دقیقی در مورد فساد احتمالی این مدیران نه از سوی دستگاه قضایی و نه از سوی فدراسیون فوتبال صورت نگرفته است.

کمیته داوران با اتهاماتی جدی از سوی برخی هواداران و باشگاه‌های فوتبال مواجه می‌شوند و این شائبه وجود دارد که چرا برای یکی از مهم‌ترین کمیته‌های فدراسیون فوتبال که عملکردش به صورت مستقیم روی نتایج تیم‌های لیگ‌های ایران تاثیرگذار خواهد بود، «رئیس» منصوب نمی‌شود.

ورزشگاه آزادی نداریم، استقلال و پرسپولیس در «ورزشگاه پیرتر»

داوود رفعتی، دبیر ستاد آماده‌سازی ورزشگاه‌های لیگ برتر، ۳۱ تیر ۱۴۰۳ به صورت رسمی خبر از منتفی شدن بازی‌های استقلال و پرسپولیس در ورزشگاه آزادی در لیگ بیست و چهارم داد.

پیش از این رئیس و نایب رئیس فدراسیون فوتبال، مدعی شده بودند که احتمالا تعدادی از بازی‌های کم تماشاگر استقلال و پرسپولیس در ورزشگاه تختی برگزار شود و دیدارهایی که پیش‌بینی حضور بیش از ۳۰ هزار تماشاگر برای آن‌ها شده، به ورزشگاه آزادی برگردند.

داوود رفعتی اما «آب پاکی» را روی دست فوتبال ایران ریخت و گفت که تا پایان فصل فقط ورزشگاه تختی میزبان دیدارهای دو قطب فوتبال ایران خواهد بود.

آماده نبودن سکوهای ورزشگاه تختی، ناهموار بودن زمین چمن این ورزشگاه و دسترسی‌های نچندان مناسب به این ورزشگاه شرق‌نشین پایتخت، از جمله ایرادهایی بود که رسانه‌ها و برخی هواداران به این تصمیم وارد کردند.

این مقام در فدراسیون فوتبال همچنین گفته که ورزشگاه آزادی در این فصل فقط میزبان داربی، بازی‌های استقلال و پرسپولیس مقابل سپاهان و تراکتور و البته لیگ نخبگان آسیا خواهد بود.

دو باشگاه استقلال و پرسپولیس، برخلاف هواداران‌شان، اعتراض خاصی به این تصمیم غیرمنتطره نکردند.

یکی از مهم‌ترین سئوالات این است که هر دو ورزشگاه آزادی و تختی بیش از نیم قرن پیش و در دوره حکومت پهلوی ساخته شده و چرا کلان شهر تهران، در تمام این سال‌ها، شاهد ساخت و بهره‌برداری از یک ورزشگاه مدرن نبوده است.

کمک داور ویدئویی؛ معضل یا شوخی تلخ با فوتبال ایران؟

مهدی تاج یازدهم تیر ۱۴۰۳ در جمع خبرنگاران گفته بود که لیگ برتر فوتبال ایران در فصل آینده قطعا با وجود «کمک داور ویدیویی» (VAR) برگزار خواهد شد.

پیش از این احسان اصولی، عضو هیات رئیسه و سخنگوی فدراسیون فوتبال، نیز تاکید کرده بود که ورزشگاه‌های بدون کمک داور ویدئویی اجازه میزبانی از لیگ برتر را نخواهند داشت.

خبرگزاری تسنیم هم‌زمان با صحبت‌های مهدی تاج، گزارشی از ورزشگاه‌های ایران منتشر کرد و مدعی شد که فقط ورزشگاه‌های آزادی تهران، نقش جهان اصفهان، فولاد آره‌نا اهواز، یادگار امام تبریز، ورزشگاه خمینی اراک و ورزشگاه قاسم سلیمانی سیرجان امکان مجهز شدن به سیستم کمک داور ویدیویی را دارند.

این یعنی تیم‌های ذوب‌آهن اصفهان، ملوان بندر انزلی، شمس آذر قزوین، مس رفسنجان، نساجی مازندران، هوادار، استقلال خوزستان، خیبر خرم‌آباد و چادرملو اردکان باید بازی‌های خانگی را در ورزشگاه‌های دیگر برگزار کنند.

نمونه این اتفاق در هفته نخست لیگ برتر افتاده است؛ بازی پرسپولیس مقابل ذوب‌آهن که باید در تهران برگزار می‌شد، به دلیل مجهز نشدن ورزشگاه تختی به سیستم کمک داور ویدیویی، به ورزشگاه خمینی اراک انتقال یافت.

حالا در آستانه آغاز رقابت‌های لیگ برتر در فصل بیست و چهارم، گزارش شده که تنها ورزشگاه‌های آزادی، نقش جهان و خمینی اراک به این سیستم مجهز شده‌اند. همچنین خبرهایی مبنی بر تلاش برای راه‌اندازی سیستم کمک داور ویدئویی در تبریز و اهواز نیز به گوش می‌رسد.

در صورتی که فدراسیون فوتبال نخواهد رقابت‌های لیگ برتر را در ورزشگاه آزادی برگزار کند و همه بازی‌ها با سیستم کمک داور ویدیویی نیز برگزار شوند، تمام تیم‌ها باید در صف انتظار برای بازی در دو ورزشگاه نقش جهان و خمینی اراک قرار بگیرند.

تیم‌هایی که زیاد هزینه می‌کنند و هزینه‌هایی که ضمانت نمی‌دهند

استقلال، پرسپولیس، سپاهان و تراکتور، به رسم فصل‌های گذشته، با خریدهای سنگین و جذب مهره‌هایی نام‌دار وارد رقابت‌ها می‌شوند.

اما برخی تغییرات در بعضی از باشگاه‌ها عجیب به نظر می‌رسد. باشگاه هوادار که در فصل گذشته موفق شد در آخرین هفته، در لیگ برتر باقی بماند، در فصل نقل و انتقالات ۱۸ بازیکن جدید جذب کرد. مرور اسامی این بازیکنان نشان می‌دهد که باشگاه هوادار با این حجم از جابجایی، به دنبال جوانگرایی هم نبوده است.

گل‌گهر سیرجان که تعدادی از بازیکنان نام‌دار خود را در فصل نقل و انتقالات از دست داد، با ۱۲ بازیکن جدید قرارداد بست. خیبر خرم‌آباد که از لیگ یک به لیگ برتر صعود کرده با ۱۳ بازیکن جدید وارد رقابت‌ها می‌شود و استقلال خوزستان نیز با ۱۵ بازیکن جدید، قطعا چهره‌ای متفاوت از فصل گذشته خواهد داشت.

سئوال مهم اینجاست که این باشگاه‌ها دقیقا از چنین هزینه‌هایی به دنبال چه هدفی در پایان فصل هستند؟

آیا لیگ باز هم در سالگرد مهسا امینی تعطیل می‌شود؟

در اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱ رقابت‌های فوتبال ایران برای جلوگیری از فریادهای اعتراضی در ورزشگاه‌ها، ماه‌ها بدون حضور تماشاگران برگزار می‌شد. پس از آن فدراسیون فوتبال با دستور نهادهای امنیتی، رقابت‌های لیگ برتر در فصل گذشته را به دلیل همزمانی با سالگرد کشته شدن مهسا امینی توسط نیروهای گشت ارشاد، تعطیل کرد.

حالا این سئوال مطرح می‌شود که آیا قرار است در آستانه دومین سالگرد قتل مهسا امینی، بار دیگر لیگ برتر فوتبال ایران تعطیل یا ورود تماشاگران به ورزشگاه‌ها ممنوع شود؟

احتمال این‌که فدراسیون فوتبال، تصمیم به تعطیل کردن لیگ برتر برای برگزاری اردوهای آماده‌سازی تیم ملی در آستانه دو دیدار انتخابی جام جهانی ۲۰۲۶ بگیرد وجود دارد. اما این دو دیدار، همزمان با درگذشت مهسا امینی نخواهند بود.

ایران در نخستین دیدار ۱۵ شهریور میزبان قرقیزستان است و ۲۰ شهریور باید در امارات بازی کند. سومین دیدار تیم ملی ایران نوزدهم مهرماه به میزبانی ازبکستان برگزار خواهد شد.

برگزاری لیگ قهرمانان آسیا و لیگ نخبگان آسیا نیز دیگر چالش فدراسیون در تنظیم تقویم رقابت‌ها خواهد بود.

لیگ نخبگان آسیا از ۲۶ شهریور (۱۶ سپتامبر) به صورت رسمی در مرحله گروهی آغاز می‌شود. دو تیم استقلال و پرسپولیس در این رقابت‌ها حضور خواهند داشت.

لیگ قهرمانان آسیا نیز از ۲۷ شهریور (۱۷ سپتامبر) آغاز می‌شود که سپاهان تنها نماینده ایران در این مسابقات است.

برگزاری هم‌زمان این مسابقات در کنار بازی‌های انتخابی جام جهانی و البته تصمیم‌های محرمانه و معمولا غیر رسمی از سوی نهادهای امنیتی را اگر کنار ورزشگاه‌های معدود، کهنه و فرسوده ایران بگذاریم، متوجه دشواری فدراسیون فوتبال برای پایان دادن به این فصل از رقابت‌ها خواهیم شد.