برای مسیحیان فلسطینی، یافتن امید در کریسمس دشوار است

شهر کوچک بیت لحم در کرانه باختری اشغالی به راستی می‌تواند خود را پایتخت کریسمس بداند، اما امسال در این شهر فرارسیدن کریسمس احساس نمی‌شود.

در این ایام که معمولا زمان حضور گسترده گردشگران در این شهر است، امسال تعداد بسیار کمی بازدیدکننده دیده می‌شود.

در خیابان‌ها هم نشان چندانی از تزئینات معمول کریسمس دیده نمی‌شود و در برابر کلیسای عیسی مسیح هم برخلاف گذشته، درخت کریسمس غول پیکری قرار ندارد. اعتقاد بر این است که این کلیسا در مکان تولد عیسی مسیح بنا شده است.

برای دومین سال پیاپی، جشن‌های عمومی کریسمس به دلیل جنگ در غزه لغو شده است. مسیحیان فلسطینی هم فقط در مراسم مذهبی و گردهمایی‌های خانوادگی شرکت می‌کنند.

دکتر مونتر آیزاک، کشیش محلی کلیسای لوتری، می‌گوید: «این روزها باید زمان شادی و جشن باشد. اما بیت لحم در همبستگی با خواهران و برادران ما در غزه یک شهر غم‌زده است.»

در داخل این کلیسا، امسال در صحنه تولد عیسی، مجسمه کوچک نوزاد روی تلی از آوار قرار گرفته است.

در مراسم دینی امسال نیز محور اصلی دعا و خطبه‌های ایام کریسمس شرایط فاجعه‌بار غزه است.

آیزاک در خطبه خود گفت: «به سختی می‌توان باور کرد که کریسمس دیگری برایمان فرا رسیده و نسل‌ کشی متوقف نشده است. آنهایی که در موضع تصمیم‌گیری هستند به این رضایت داده‌اند که این وضعیت ادامه داشته باشد.»

اسرائیل کاملا اتهام نسل‌کشی در غزه را رد می‌کند و قضات دادگاه سازمان ملل هم فعلا در مورد پرونده شکایت آفریقای جنوبی در مورد نسل کشی تصمیم نگرفته‌اند.

بسیاری از مسیحیان بیت‌ لحم که من با آنها ملاقات کردم احساس یاس و ناامیدی می‌کنند و آنچه را که بی‌توجهی جوامع مسیحی در سراسر جهان در این مورد می‌دانند، مورد سوال قرار می‌دهند.

روابط نزدیک بین اعضای جامعه کوچک مسیحی فلسطینی به این معنی است که بسیاری از مردم محلی خانواده و دوستانی در غزه دارند.

دکتر یوسف خوری، پژوهشگر دینی که اصالتا اهل غزه است، می‌گوید: «مادرم به من گفت که آنچه در تلویزیون می‌بینیم یک درصد از اتفاقات را هم نشان نمی‌دهد.»

پدر و مادر و خواهر او از جمله چند صد مسیحی هستند که بیشتر ۱۴ ماه گذشته را در دو کلیسای غزه گذرانده‌اند.

او می‌گوید: «آنها هم مانند تمام مردم در کل نوار غزه در آستانه گرسنگی هستند و البته که به دلیل بمباران، به دلیل پرواز پهپادها و به دلیل فقدان خدمات پزشکی و درمانی، تقریبا نمی‌خوابند.»

او همچنین اضافه می‌کند: «ما دوستان و اقوام خود را هم در این جنگ از دست داده‌ایم.»

در غزه، بیش از ۴۵ هزار نفر در جنگی که در پاسخ به حملات حماس به جنوب اسرائیل آغاز شد، کشته شده‌اند. این ارقام را وزارت بهداشت حماس داده و سازمان ملل متحد و دیگران آن را قابل اعتماد می‌دانند.

حماس در حمله هفتم اکتبر سال ۲۰۲۳ حدود ۱۲۰۰ اسرائیلی و تعدادی خارجی را کشت و حدود ۲۵۰ نفر را هم گروگان گرفت.

در کرانه باختری هم به موازات جنگ تنش افزایش یافته است.

اسرائیل محدودیت‌های جدیدی را برای رفت و آمد فلسطینی‌ها به اجرا گذاشته و مجوز ورود دهها هزار کارگر فلسطینی را که روزانه برای کار به بیت‌المقدس یا شهرک‌های یهودی‌نشین می‌رفتند، لغو کرده است.

اقتصاد منطقه به ویژه در بیت لحم که به شدت به گردشگری متکی است در وضعیت بدی قرار دارد. راهنماهای گردشگران در کنار کلیسای عیسی مسیح بیکار ایستاده‌اند و به کبوترها غذا می‌دهند.

یکی از راهنماها به نام عبدالله، می‌گوید: «اگر گردشگران به این شهر بیایند، برای همه مردم کار خواهد بود: در هتل‌ها، در بخش حمل‌ونقل، اقامتگاه‌ها در همه آنها. اما [اگر] گردشگری نباشد، در شهر بیت لحم زندگی وجود ندارد.»

عدنان سوبا، فروشنده اجناس سوغاتی در خیابان ستاره می‌گوید: «من ورشکسته هستم! کار ندارم! بیش از یک سال است که خانه‌نشین شده‌ام»

او می‌افزاید: «پسرم راهنمای تور کلیسا است، اما همه ما خانه‌نشین شده‌ایم، همه بچه‌های من در خانه مانده‌اند. نه شغلی، نه کسب و کاری نه گردشگری.»

بسیاری از خانواده‌های مسیحی و مسلمان منطقه طی سال گذشته مهاجرت کرده‌اند.

با تهدید مداوم خشونت و گسترش شهرک‌ها در سرزمین‌هایی که فلسطینی‌ها مدت‌ها در پی ایجاد کشور مستقل خود در آن بوده‌اند، ترس و عدم اطمینان نسبت به آینده افزایش یافته است.

اما یک گروه امداد اجتماعی در بیت لحم تلاش می‌کند تا در این وضعیت تغییراتی ایجاد کند. کار این گروه تهیه و بسته‌بندی بسته‌های غذایی برای نیازمندان است.

در اینجا هیچگونه کمک دولتی برای نیازمندان وجود ندارد، و داوطلبان کمک‌های مالی را از نقاط مختلف جهان از جمله از جوامع فلسطینی در خارج جمع‌آوری می‌کنند و برای این منظور به کار می‌برند.

وائل شاعر، رئیس شعبه بیت لحم باشگاه لاینز فلسطین، می‌گوید: «همانطور که می‌دانید روح کریسمس بخشش، عشق و شادی است و ما امیدواریم که با این بسته‌های غذایی بتوانیم کمی امید و شادی به خانواده‌های ساکن منطقه خود هدیه کنیم.»

من وائل را همراهی می‌کنم تا اولین بسته غذایی خود را به زنی که در آپارتمانی در همان نزدیکی زندگی می‌کند تحویل دهد. شوهر این زن مریض و بیکار است. او با قدردانی از وائل، جعبه حاوی اقلام مختلف را باز می‌کند و یک پاکت پول نقد هم می‌گیرد.

او و وائل تبریک‌های مرسوم کریسمس را رد و بدل و برای یکدیگر سالی آرام را آرزو می‌کنند.

وائل در خروج از این محل به من می‌گوید: «ماموریت انجام شد! باید در کریسمس کمی شادی پخش کنید.»