توافق آتش‌بس غزه؛ تبادل سه گروگان اسرائیلی با ۱۸۳ فلسطینی زندانی

حماس در پنجمین تبادل براساس توافق آتش‌بس غزه، سه گروگان اسرائیلی دیگر را آزاد کرد. این گروگان‌ها که توسط نیروهای حماس اسکورت می‌شدند به صلیب سرخ تحویل داده شده و وارد خاک اسرائیل شدند. سازمان زندان‌های اسرائیل هم اعلام کرد که تمام ۱۸۳ زندانی فلسطینی اکنون آزاد شده‌اند.

زندانیانی که از زندان عوفر آزاد شدند، به کرانه باختری و بخش شرقی بیت المقدس منتقل شده‌اند، در حالی که زندانیان زندان کتسیعوت به کرم شالوم برده شدند.

اوهاد بن‌عامی، ایلی شرابی و اور لوی، سه گروگان آزادشده اسرائیلی غیرنظامی هستند و در حملات هفتم اکتبر سال ۲۰۲۳ به اسرائیل ربوده شدند.

این تبادل در چارچوب مرحله جدیدی از توافق آتش‌بس انجام می‌شود که با هدف پایان دادن به جنگ ۱۵ ماهه در غزه صورت می‌گیرد.

مذاکرات درباره مرحله دوم آتش‌بس که قرار بود از دوشنبه گذشته آغاز شود، یک هفته به تعویق افتاده است.

رسانه‌های اسرائیلی گزارش داده‌اند که یک هیئت اسرائیلی قرار است امروز برای ادامه مذاکرات به دوحه سفر کند.

حماس، اسرائیل را متهم کرده که به تعهد خود برای افزایش ارسال کمک‌های بشردوستانه به غزه عمل نکرده است.

این تبادل جدیدترین مورد از مجموعه مبادلاتی است که تاکنون منجر به بازگشت ۱۳ گروگان اسرائیلی شد و همچنین پنج کارگر تایلندی که در حمله حماس ربوده شده بودند. در مقابل ۵۸۳ زندانی و بازداشتی فلسطینی آزاد شده‌اند.

در مجموع، قرار است ۳۳ گروگان و ۱۹۰۰ زندانی فلسطینی تا پایان مرحله اول آتش‌بس در سه هفته آینده آزاد شوند. اسرائیل اعلام کرده که از این ۳۳ نفر، هشت نفر جان خود را از دست داده‌اند.

با وجود برخی موانع، آتش‌بس ۴۲ روزه و تبادل گروگان‌ها با زندانیان که با حمایت آمریکا و میانجی‌گری مصر و قطر حاصل شد، از زمان اجرایی شدن آن نزدیک به سه هفته پیش همچنان برقرار مانده است.

با این حال، نگرانی‌ها درباره فروپاشی این توافق پیش از آزادی تمامی گروگان‌ها افزایش یافته است، به‌ویژه پس از اظهارات غیرمنتظره رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، که خواستار انتقال فلسطینی‌ها از غزه و واگذاری این منطقه به ایالات متحده برای توسعه آن شده است.

کشورهای عربی و گروه‌های فلسطینی این پیشنهاد را رد کرده‌اند و منتقدان آن را نوعی «پاک‌سازی قومی» توصیف کرده‌اند.

با این حال، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، از مداخله ترامپ استقبال کرده و وزیر دفاع او به ارتش دستور داده است که برنامه‌هایی را برای خروج فلسطینی‌هایی که مایل به ترک غزه هستند، تهیه کند.

دیدار خامنه‌ای با شورای رهبری حماس

در همین حال همزمان با پنجمین مبادله گروگان‌های اسرائیلی با فلسطینیان زندانی در اسرائیل، آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران با اعضای شورای رهبری حماس در تهران دیدار کرد.

این دیدار در دفتر رهبر ایران انجام شد.

در سال جاری خورشیدی این نخستین باری نیست که علی خامنه‌ای با مقامات حماس دیدار و گفتگو می‌کند. او پیشتر با اسماعیل هنیه،‌ رئیس سابق دفتر سیاسی حماس هم دیدار و گفتگو کرده بود.

آقای هنیه، رئیس دفتر سیاسی حماس بود و برای تحلیف مسعود پزشکیان به تهران رفته بود.

او شب پس از مراسم سوگند ریاست جمهوری آقای پزشکیان در اقامتگاهش در شمال تهران از سوی اسرائیل هدف سوءقصد قرار گرفت و کشته شد.

در آن سفر خلیل الحیه آقای هنیه را به عنوان معاون دفتر سیاسی حماس همراهی می‌کرد. او امروز جزو مقام‌هایی بود که با آقای خامنه‌ای دیدار کردند.

محمد اسماعیل درویش، رئیس شورای رهبری حماس و زاهر جبارین رئیس حماس در کرانه باختری دیگر افراد حاضر در این دیدار بودند.

روابط جمهوری اسلامی و حماس از سال ۱۳۶۷ و بعد از اینکه سازمان آزادیبخش فلسطین، اسرائیل را به رسمیت شناخت گرم شد، ولی به گفته یکی از اعضای ارشد حماس، حمایت مالی ایران از این گروه از سال ۱۳۸۵ آغاز شد.

در سال‌های اخیر گزارش‌ شده است که جمهوری اسلامی در مواردی علاوه بر حمایت سیاسی و کمک‌های مالی، کمک تسلیحاتی هم به حماس داشت.