«ساختمانی جلوی چشم ما هدف حمله پهپاد قرار گرفت»؛ شهروندان پاکستانی در حملات تهران چه دیدند؟
منبع تصویر، Getty Images
- نویسنده, محمد زبیر خان و محمد کاظم
- شغل, خبرنگار
- منتشر شده در
- زمان مطالعه: ۸ دقیقه
تنشها میان ایران و اسرائیل ادامه دارد و دو طرف حملات هوایی متعددی را علیه یکدیگر انجام دادهاند. از جمعه تاکنون در ایران دستکم ۲۲۴ غیرنظامی و در اسرائیل دستکم ۲۴ نفر کشته شدهاند.
حملات اسرائیل به تهران ادامه دارد و بیبیسی با شهروندان پاکستان در ایران گفتگو کرده تا دریابد مردم بعد از حملات چه میاندیشند، آیا فضای ترس در تهران حکمفرماست و روند زندگی عادی در کشور چگونه است.
سخی عون محمد، دانشجوی پاکستانی ساکن تهران، میگوید بعد از بمباران در هر نقطهای، سکوت بر سراسر شهر حاکم میشود.
او که دانشجوی سال آخر در دانشگاه علوم و تحقیقات و اهل بخش دره غازی خان ایالت پنجاب است، میگوید: «صدای انفجارها شنیده میشود، اما ترس را در میان مردم به ندرت دیدهام.»
او اضافه میکند که وقتی به شهروندان ایرانی نگاه میکنی، اینطور به نظر میرسد که مردم تهران «از پیش برای این حملات (اسرائیلی) آماده بودند.»
طبق اطلاعات سفارت پاکستان در ایران، در زمان حمله اسرائیل حدود ۴ هزار تا ۵ هزار زائر در این کشور بودند که برخی به کشور بازگشتهاند و برخی در راه بازگشت هستند.
به گفته اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، رفت و آمد هوایی از ایران به پاکستان موقتا متوقف شده است ولی با این حال ۵۱ دانشجو و حدود ۵۰۰ زائر به پاکستان برگشتهاند.
در ایران حدود هزار دانشجوی پاکستانی نیز در دانشگاههای مختلف مشغول به تحصیل هستند و بر اساس بنیاد پاکستانیان خارج کشور، در سال ۲۰۲۳ حدود ۳۵ هزار پاکستانی در ایران زندگی میکردند که برخی تابعیت دوگانه نیز داشتند. پاکستانیها در ایران به دلیل تحصیل، تجارت یا کار حضور دارند.
منبع تصویر، Getty Images
«ما شاهد سقوط موشکها در تهران بودیم»
گزیدهای از مهمترین خبرها، گزارشهای میدانی و گفتوگوهای اختصاصی را هر هفته در ایمیل خود دریافت کنید.
اینجا مشترک شوید
پایان % title %
سخی و همراهانش در حال بازگشت به پاکستان هستند و امید دارند دوشنبه به مرز تفتان در بلوچستان برسند. او و همراهانش شب ۱۳ ژوئن را به خاطر دارند، زمانی که اسرائیل حملات موشکی و پهپادی به تهران را آغاز کرد.
او میگوید: «برای چند روز میگفتند اسرائیل ممکن است هر لحظه حمله کند.»
سخی عون محمد که در خوابگاه فردوسی دانشگاه علوم تهران اقامت داشت -جایی که دیگر دانشجویان بینالمللی هم ساکن هستند- میگوید: «شب ۱۳ ژوئن حدود ساعت ۸ شب به وقت رسمی ایران، انفجار مهیبی شد و همهمان فهمیدیم اسرائیل حمله کرده است. پس از آن چند انفجار و صدای آژیرها آغاز شد. خروج ما از خوابگاه به کلی ممنوع بود ولی میتوانستیم ببینیم سامانه دفاعی ایران موشکها و پهپادها را منهدم میکند و برخی حتی به زمین میافتادند.»
او ادامه میدهد: «این روند حتی پس از ۱۳ ژوئن ادامه داشت. یک پهپاد هم روی ساختمانی روبروی خوابگاه ما فرود آمد. ما موشکها و پهپادها را جلوی چشمانمان میدیدیم.»
او میگوید: «تعداد افراد در خیابانها و بازارها کاهش پیدا کرده بود، اما دلیل آن ترس نبود، بلکه احتیاط بود. مردم تهران با نیروهای امنیتی همکاری میکردند و در خیابانها و محلهها حاضر بودند. در واقع مردم تهران برای این حمله آماده بودند.»
او گفت که دانشجویان بینالمللی در خوابگاه از این انفجارها ترسیدهاند، اما مدیریت دانشگاه تلاش کرد روحیه آنها را حفظ کند و پشتیبانی کامل ارائه دهد.
محمد عارف ساکن کراچی که به همراه خانوادهاش به دلیل تجارت در تهران هم زندگی میکند، میگوید: «هنوز وضعیتی از اضطراب در تهران ندیدهام. اینجا فضای ترسآلود هم ندیدهام. صدای انفجارها را شنیدهام، اما تاثیر زیادی بر زندگی مردم تهران ندیدم.»
او افزود: «پاکستانیهای بسیاری در تهران زندگی میکنند که اغلب در کسبوکارشان فعالند.»
او میگوید: «من و دیگر بازرگانان پاکستانی به این نتیجه رسیدیم که الان زمان ترک تهران نیست. من و بسیاری از بازرگانان پاکستانی تهران را ترک نمیکنیم.»
محمد عارف گفت که روال کاریاش در جریان تنشهای اخیر میان ایران و اسرائیل تغییری نکرده است.
او گفت: «در این شرایط نمیتوانم تهران را ترک کنم و این تصمیم بسیاری از پاکستانیها نیز هست. خواهیم دید در آینده چه میشود.»
او گفت که تا کنون کمبودی در کالاهای اساسی وجود نداشته، اما بدون شک شلوغی در پمپبنزینها بیشتر از حد معمول است.
به گفته عارف، کسانی که از مناطق دیگر به تهران آمده بودند، بازگشتهاند و ترافیک خیابانها کمتر شده چون بیشتر ساکنان بومی اکنون در شهر ماندهاند.
«حملونقل عمومی تعطیل است»
امیر عالم، رئیس کاروان زائران پاکستانی از خیبرپختونخوا به ایران، میگوید شب ۱۳ ژوئن هنگامی که اسرائیل به تهران حمله کرد، کاروان او در قم حضور داشت.
او گفت: «پس از حمله اسرائیل، صحنههای احساسی دیدیم. زائرانی از سراسر جهان به شدت متاثر شدند. به همین دلیل بسیاری از زائران خارجی، از جمله پاکستانیها، تمایلی به بازگشت نداشتند. اما مقامات ایرانی از زائران خواستند بازگردند و سفارت پاکستان هم با ما تماس گرفت و دستور خروج فوری را صادر کرد.»
عالم میگوید ۱۴ ژوئن از قم حرکت کردند و اکنون گروه او به تفتان نزدیک شده و امید دارند تا دوشنبه عصر به بلوچستان برسند.
او افزود: «ماشینهای بسیار زیادی از ایران در راه بودند. صفهای طولانی برای سوختگیری در قم و سایر مناطق دیده شد. همینطور صفهای فروشگاهها طولانی بود.»
کاروان امیر عالم در حال رسیدن به پاکستان است اما یک کاروان از زائران از پنجاب شامل ۴۰ مرد، زن و کودک بدلیل نبود وسیله نقلیه در قم مانده است.
منبع تصویر، Getty Images
رهبر کاروان از مصاحبه با بیبیسی خودداری کرد، اما سید آسانفر، ساکن لاهور که همراه کاروان بود، گفت: «شب ۱۳ ژوئن به قم رسیدیم. در راه از حمله اسرائیل به ایران خبر نداشتیم، ۱۴ ژوئن فهمیدیم که به ایران حمله شده.در آن زمان خودروهای کاروان گفتند حملات به تهران صورت گرفته و اسرائیل مرتب حمله میکند. ما از راه دوری برای زیارت آمده بودیم. میخواستیم زیارت کنیم. وضعیت در قم عادی بهنظر میرسید.»
سید آسانفر افزود: «بعد از آن زیارت کردیم و متوجه شدیم کاروانهای زیادی از اینجا بازمیگردند. از سالار پرسیدیم و او گفت «هر طور صلاح میدانید.» شرکتکنندگان تصمیم به بازگشت گرفتند. به هر حال در آنزمان سالار به ما گفت رانندگان ماشینها نمیخواهند برگردند.»
سید آسنفر گفت: «رانندگان احتمالا ترسیده بودند و فکر میکردند که در هر جایی در مسیر هدف گرفته شوند و آنجا گرفتار شوند.»
او افزود: «با سالار تلاش کردیم وسیله برگشتی پیدا کنیم اما خودرویی وجود نداشت. سالار گفت با سفارت پاکستان در تماس است و سعی در فراهم کردن وسیله دارد. احتمالا خودرو فراهم میشود، اما زائران الان میخواهند به پاکستان بازگردند.»
او گفت در قم کمبودی برای آب و غذا وجو دندارد. خودروهای کوچک در جادهها هستند اما خودروهای بزرگ و سنگین دیده نمیشوند. او گفت همچنین شایعهای هست که ممکن است در ماههای آینده کمبود غذا و آب وجود داشته باشد.
اسد عباس، پاکستانی صاحب رستورانی در مشهد، میگوید وضعیت این شهر عادی است. حملونقل و مواد غذایی در شهر یافت میشود و زائران نیز بازگشتهاند.
منبع تصویر، Getty Images
«نمیخواهم آینده تحصیلیام به خطر بیفتد»
یاسر شهزاد، دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی علامه در شهر ایلام واقع در مرز ایران و عراق، نیز پس از حمله اسرائیل از ایران به پاکستان بازمیگردد.
یاسر شهزاد گفت که پهپادهایی را روی کوههای اطراف ایلام دیده که سقوط کردهاند و «انفجارهای کوچکی» آنجا اتفاق افتاده. شایعه شده بود که این شهر بهدلیل قرارگیری در مرز، ممکن است هدف حمله اسرائیل قرار بگیرد.
او میگوید با توجه به این وضعیت، «به درخواست والدین، تقریبا همه دانشجویان تصمیم گرفتند به پاکستان بازگردند». برای این منظور با سفارت پاکستان تماس گرفتند که بازگشتشان را سازمان داد.
با این حال، برخی دانشجویان پاکستانی تصمیم به باقیماندن در ایران گرفتهاند.
حیدر علی نقوی، دانشجوی سال آخر پزشکی در دانشگاه سمنان است.
او گفت: «فقط یک ترم دیگر باقی مانده است. فکر کردم در این مرحله نباید آیندهام را به خطر بندازم. در جنگ معمولا خوابگاهها، مراکز آموزشی و بیمارستانها هدف قرار نمیگیرند.»
او افزود: «والدینم برای پرداخت شهریه و هزینهها زحمت کشیدند. نمیخواهم سال تحصیلیام به باد رود.»
سخی عون محمد نیز در برابر این تهدید آسیبپذیر است. او گفت دانشجویان از بخش اداری دانشگاهشان خواستهاند امتحانات و کلاسها را آنلاین برگزار کنند، اما تاکنون جوابی دریافت نکردهاند.
او گفت: «حالا امتحانات قرار است در بسیاری از دانشگاهها برگزار شوند. اگر امتحانات آنلاین نشوند خطر از دست رفتن سال تحصیلی وجود دارد و ما قبلا هزینه زیادی پرداخت کردهایم.»
او همچنین افزود که از دولت پاکستان خواستهاند که این موضوع مهم را در سطح دیپلماتیک با دولت ایران در میان بگذارد.
منبع تصویر، Getty Images
«دانشجویان در تهران نگرانترند»
به دنبال تنش اخیر ایران و اسرائیل، دانشجویان پاکستانی در شهرهای مختلف ایران، از جمله تهران و زنجان، با خودروهای جادهای عازم مرزهای چاغی و گوادار در بلوچستان هستند.
یکی از آنها عباسخان (نام مستعار)، در تهران دانشجو است.
او گفت مناطق مسکونی نیز توسط حملات اسرائیل تحت تاثیر قرار گرفتهاند و «پنجره خوابگاهش در اثر شدت انفجارها شکسته است.»
برخی از این دانشجویان گفتند به دلیل وخامت اوضاع، خودشان با تاکسی به سمت مرز پاکستان حرکت کردهاند ولی بازگشت بیشتر دانشجویان توسط سفارت پاکستان ترتیب داده شده است.
او که دانشجوی علوم پزشکی در دانشگاه شهید بهشتی است میگوید حملات اسرائیل به تهران شدیدتر شده. او گفت حملاتی که در دو شب اول اتفاق افتاد به طور قطع آنها را نگران کرده و ترسانده است. او گفته که البته آنها حملات را خیلی جدی نمیگرفتند اما بعدا متوجه جدید و شدت آن شدند و فهمیدند بسیار بزرگتر از آنچه فکر میکردند است.
او گفت ما با بخش اداری دانشگاه و سفارت پاکستان تماس گرفتیم اما بخش اداری دانشگاه امتحانات را لغو نکرد.
عباس خان میگوید سفارت پاکستان در تهران گغته که اتوبوسهایی برای بردن دانشجویان به مرز پاکستان فراهم میکند.
او میگوید که وضعیت آنجا هر روز بیشتر برایشان آزاردهنده شد. بنابراین او و سه دانشجوی دیگر خودشان تاکسی گرفتند و به سمت تفتان حرکت کردند.
دانشجویان مرد و زن پاکستانی در شهرهای مختلف ازجمله زنجان درس میخوانند.
یک دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی زنجان که خواست نامش فاش نشود، به بیبیسی گفت که از حملات اسرائیل واقعا ترسیده، اما او و چند دانشجوی پاکستانی تصمیم گرفتهاند برای جلوگیری از تاثیر بر تحصیلشان در ایران بمانند و این کشور را ترک نکنند.
او گفت که خوابگاهشان در یک ناحیه مسکونی نزدیک دانشگاه است و هیچ حملهای به آنجا نشد، ولی یک پهپاد نزدیک خوابگاه دخترانه افتاد، بی آنکه آسیب جدی وارد شود.
به گفته او، در منطقه محل اقامتش ترس یا وحشت در بین ساکنان مشهود نیست و زندگی عادی جریان دارد.
او گفت قصد دارد رئیس دانشگاه را در جریان تصمیمش برای ماندن در ایران قرار دهد، اما قبل از آن سفارت پاکستان با مسئولان دانشگاه تماس گرفته و دستور بازگشت همه دانشجویان به پاکستان را داده است.
او گفت خوابگاه دختران قبلا تخلیه شده و سفارت چهار اتوبوس برای پسران ارسال کرده که اکنون به سمت چابهار در حال حرکتند.
او افزود همدانشگاهیهایش در تهران بسیار نگران شدت حملات بودند و تلاش داشتند هرطور شده خارج شوند. او گفت دانشجویان پاکستانی همچنین گروه واتساپی تشکیل داده بودند برای به اشتراک گذاشتن تجربهها و شرایط بعد از حملات اسرائیل.
او میگوید گروه بزرگتر دانشجویان مقیم تهران وضعیت خطرناک را اینطور توصیف کردهاند که در خلال انفجارهای وحشتناک، در زیرزمین خوابگاهها پناه گرفتهاند.
بازگشت دانشجویان پاکستانی از ایران
بهدلیل تنشها، دانشجویان پاکستانی که ایران را ترک میکردند، وارد شهر مرزی تفتان در بلوچستان شدهاند.
نعیم قاسم شهبانی، معاون کمیسر تفتان به بیبیسی گفت بازگشت زائرانی که از پاکستان به ایران رفتهاند، طبق روال ادامه دارد و تا کنون دهها دانشجوی پاکستانی ساکن ایران هم به تفتان رسیدهاند.
او افزود که ۱۶۰ دانشجوی پاکستانی که در رشته پزشکی تحصیل میکنند، در راه تفتان هستند. او گفت برای این دانشجویان در خانه پاکستان تفتان محل اقامت و غذا آماده شده و از آنجا به محل زندگیشان فرستاده خواهند شد.
