حکومت طالبان از تکمیل روند تغییر کتاب‌های آموزشی مدارس ابتدایی خبر داد

وزارت معارف طالبان از تکمیل شدن تغییرات در کتاب‌های آموزشی مکاتب/مدارس تا کلاس ششم خبر داد. همزمان گزارش شده که مسئولان طالبان همچنین شمار زیادی از کتاب‌ها با عناوین سیاسی و مذهبی را از کتاب‌فروشی‌ها و کتابخانه‌ها جمع‌آوری و ممنوع کرده‌اند.

وزارت معارف طالبان گفته است که کتاب‌هایی را که «خلاف قوانین اسلامی و فرهنگی افغانی» بودند، از برنامه آموشی در مکاتب ابتدایی حذف کرده‌اند.

منصور احمد حمزه، سخنگوی این وزارتخانه در مصاحبه‌ای با تلویزیون دولتی افغانستان تحت کنترل طالبان گفت روند تغییر کتاب‌های آموزشی تا صنف/کلاس ششم تکمیل شده است و در عین حال تیم فنی این وزارت روی کتاب‌های آموزشی کلاس‌های هفتم، هشتم و نهم کار می‌کنند.

آوردن تغییرات در برنامه نصاب آموزشی مکاتب قبلاً از سوی طالبان مطرح شده بود که واکنش‌های زیادی در پی داشت. اکنون خبر تکمیل شدن این تغییرات نیز واکنش‌هایی در پی داشته است.

نگرانی فعالان آموزش و کارشناسان این است که در روند تغییر نصاب تعلیمی توسط حکومت طالبان، محتوای برخی کتاب‌ها به گونه‌ای تغییر کند که کودکان را بیشتر به سمت «افراط‌گرایی دینی» سوق دهد.

برخی نیز ابراز نگرانی کرده‌اند که این تغییر، زمینه تفکر آزاد و آموزش مدرن برای کودکان را محدود می‌کند.

انجلا غیور، فعال آموزش دختران و بنیان‌گذار «مکتب آنلاین هرات» در گفتگویی با بی‌بی‌سی می‌گوید «طالبان با این کار صد در صد برای تثبیت خودش سرمایه گذاری خواهد کرد و برای تثبیت ایده‌های ضد انسانی خودش سرمایه گذاری خواهد».

خانم غیور می‌گوید نسبت به این روند به شدت نگران است.

جمع‌آوری و ممنوعیت کتاب‌ها

همزمان شماری از ناشران و کتابخانه‌داران در کابل گفته‌اند طالبان کتاب‌هایی با عناوین سیاسی و مذهبی را جمع‌آوری و ممنوع کرده‌اند.

یکی از آنها گفت که در ماه‌های اخیر افراد طالبان بارها کتابخانه‌اش را بررسی کرده ‌بودند و در نهایت در روزهای اخیر کتابخانه‌اش را بستند. مقام‌های طالبان اما می‌گویند که تنها کتاب‌هایی‌ را که در تضاد با «شریعت اسلامی» باشد، جمع آوری می‌کنند.

عتیق‌الله عزیزی، معاون وزارت فرهنگ طالبان اخیراً در مراسمی در کابل گفت کتاب‌هایی که مخالف «اعتقادات اسلامی» باشد و «به گونه پروژه‌ای» و برای «تفرقه‌افکنی» چاپ شده‌اند، حذف خواهند شد.

او گفت: «امارت اسلامی (حکومت طالبان) هیچ وقت کتاب‌ها را سانسور نمی‌کند. اما به عنوان یک نظام حق ماست که آن زهری که به شکل کتاب ساخته‌اند که در میان مردم ما تفرقه بیندازند و جنجال‌های سمتی، زبانی، عقده‌ای را دوباره دامن بزنند. مسئولیت ماست که مردم خود را از آن محافظت کنیم.»

او افزود از ناشران خواسته‌اند کتاب‌های «بامفهوم» چاپ کنند.

این کارزار طالبان هم واکنش‌های زیادی در پی داشته است. از جمله شهرزاد اکبر، رئیس پیشین کمیسیون حقوق بشر افغانستان در پستی در اکس نوشته است: «در ادامه کمپین گسترش جهل و محو دانایی، طالبان به مصادره کتاب‌ها آغاز کرده‌اند.»

خانم اکبر افزوده است: «هیچ یک از این تلاش‌های سرکوب‌گرانه طالبان تعجب‌آور نیست. آنها از موضع ضعیف و بی‌منطقی دیدگاه‌ها و پالیسی‌های خود آگاهند و می‌دانند که توان حکومت بر جامعه‌ای آگاه و پرسشگر را ندارند.»

یک استاد دانشگاه که نخواست اسمی از او برده شود به بی‌بی‎‌سی گفت که افراد طالبان به کتابفروشی‌ها و ذخیره‌گاه‌های (انبارهای) ناشران سر می‌زنند و این کتاب‌ها را مصادره می‌کنند.

پیشتر برخی نویسندگان از جمله مجیب‌الرحمن رحیمی، نویسنده و از سخنگویان دولت پیشین، در صفحه فیسبوک خود نوشته است که افراد طالبان کتاب‌هایی مانند «نقدی برساختار نظام»، «احمدشاه مسعود؛ شهید راه صلح و آزادی» و «دین، دولت و تطبیق شریعت» را از برخی از انتشارات و کتاب‌فروشی‌ها در کابل مصادره کرده‌اند و «با احضار ناشران و کتاب‌فروشی‌ها از آنان تعهد کتبی گرفتند تا این کتاب‌ها را در بازار عرضه نکنند».

نذیر احمد، نویسنده و روزنامه‌نگار پشتوزبان هم در شبکه‌های اجتماعی خبر داد که حکومت طالبان کتاب‌ او «آخرین سنگر وزیرستان» را از کتابفروشی‌ها جمع آوری کرده است.

شماری از دانشجویان در کابل نیز می‌گویند که وزارت تحصیلات طالبان کتابخانه‌‌های دانشگاه‌ها را از داشتن کتاب‌های «مخالف تفکر و مذهب طالبان» منع کرده و پژوهش‌های اکادمیک در این حوزه را نیز قدغن کرده است.

به گفته برخی منابع، بخشی از این ممنوعیت هم شامل کتاب‌های مذهبی، به استثنای کتب مربوط به مذهب اسلام حنفی، نیز بوده است.

سال گذشته طالبان همچنین تنها کتابخانه ویژه زنان در کابل موسوم به «کتابخانه زن» را بستند.

کتابخانه زن با ۵ هزار جلد کتاب در زمینه‌های مختلف ویژه زنان و دختران در کابل افتتاح شده بود ولی تنها توانست هفت ماه دوام بیاورد.