ارتش اسرائیل خانه‌ام را تصرف کرد، از آن مانند هتل استفاده کرد، سپس آن را به آتش کشید

ناصر فرتاوی حلقه‌ای از گل‌های سیلیکونی سوخته و فانوس نیم‌سوختهٔ رمضان را در دست گرفته و میان بقایای سوخته فروشگاه محبوب لوازم جشن و مهمانی‌اش در طولکرم، شمال کرانه غربی اشغالی، در حال جستجو است.

در سه طبقه بالایی که زمانی آپارتمان‌های لوکس خانواده‌اش بود، روی دیوارها پر از گرافیتی است؛ حتی نقاشی‌های توهین‌آمیزی از آلت تناسلی مردانه در اتاق نشیمن و اتاق دخترش دیده می‌شود.

وسایل و مبلمان گران‌قیمت خانه یا شکسته شده‌اند یا از پنجره به بیرون پرتاب شده‌اند، تزئینات لوکس دیوارها کنده شده، همه صفحات یک قرآن پاره شده و بوی تند غذای فاسد شده در فضا پیچیده است.

ناصر به من می‌گوید: «آمدند و همه چیزم را نابود کردند. برایشان همه‌چیز بی‌ارزش است و می‌توان آن را ویران کرد، چون من در این شهر زندگی می‌کنم؛ چون فلسطینی هستم.»

در سوم مارس، ارتش اسرائیل به خانه فرتاوی رفت و به خانواده فقط یک ساعت و نیم مهلت داد تا آن را ترک کنند. ارتش اسرائیل هم‌زمان با عملیات گسترده‌ای در نزدیکی اردوگاه پناهندگان طولکرم، ساختمان را تصرف کرد.

ناصر با ناباوری می‌گوید: «آن‌ها خانه را به پایگاه نظامی تبدیل کردند، سه ماه و نیم مثل یک هتل در آن ماندند و در پایان آن را به آتش کشیدند.»

او می‌گوید در روز یازدهم ژوئن از دور شاهد بود که انبار و فروشگاه‌اش، که مردم ماشین‌هایشان را برای تزئین عروسی به آن می‌آوردند، آتش گرفته‌اند.

ناصر می‌گوید: «دیدن آتش گرفتن کسب‌وکارم برایم بسیار سخت بود. هر چه بیش از ۳۰ سال برایش زحمت کشیده بودم، از بین رفت.» محله‌اش تا همین اواخر منطقه نظامی ممنوعه بود و او تازه در آغاز همین ماه اجازه بازگشت پیدا کرد.

ارتش اسرائیل در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت خانه به بی‌بی‌سی گفت «از وقوع هیچ حریق عمدی به دست نیروهایش خبر ندارد» و شکایتی در این باره «ثبت شده و در دست بررسی است».

در ادامه بیانیه ارتش اسرائیل آمده است: «تخریب اموال غیرنظامی به دست سربازان با ارزش‌های ارتش اسرائیل مغایرت دارد و هر موردی که خارج از دستورها و اصول این ارتش باشد، از سوی فرماندهان بررسی و پیگیری می‌شود.» در این بیانیه درباره گرافیتی‌های توهین‌آمیز اظهارنظری نشده است.

پس از حملات مرگبار حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ که جنگ خونین غزه را شعله‌ور کرد، توجه جهانی بیشتر متوجه آن منطقه شده است. اما هم‌زمان، تنش‌ها در کرانه غربی نیز به شدت بالا رفته و حملات شهرک‌نشینان اسرائیلی و عملیات نظامی که اسرائیل هدف آن را مبارزان فلسطینی اعلام می‌کند، افزایش یافته است.

سازمان ملل می‌گوید که در این مدت بیش از ۹۰۰ فلسطینی در کرانه غربی به دست ارتش اسرائیل و شهرک‌نشینان کشته شده‌اند و هم‌زمان بیش از ۶۰ اسرائیلی نیز در حملات منسوب به فلسطینی‌ها یا در درگیری‌های مسلحانه در کرانه غربی و داخل اسرائیل جان خود را از دست داده‌اند.

در جریان عملیات گسترده اسرائیل، خانه‌های فلسطینی معمولاً به پایگاه‌های موقت نظامی و مراکز بازجویی تبدیل می‌شوند و ارتش اسرائیل این اقدامات را به عنوان یک ضرورت امنیتی توجیه می‌کند.

ارتش اسرائیل اعلام کرد: «برای شناسایی و نابود کردن ریشه‌ای زیرساخت‌های تروریستی، گاهی ناچار است بسته به شرایط و نیاز عملیاتی، مدتی از خانه‌های همان منطقه به عنوان محل استقرار و عملیات استفاده کند.»

ارتش اسرائیل می‌گوید بر اساس قوانین بین‌المللی بشردوستانه عمل می‌کند و می‌کوشد «با اقداماتی، آسیب به غیرنظامیان را تا حد امکان کاهش دهد».

در دو هفته پایانی ژوئن و هم‌زمان با جنگ اسرائیل و ایران، دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) گزارش داد که سربازان اسرائیلی حدود ۲۶۷ خانه فلسطینی را برای مدتی بین چند ساعت تا چند روز تصرف کردند. برآورد اولیه نشان می‌دهد بیش از ۱۳۰۰ نفر آسیب دیدند و اوچا می‌گوید «بیشتر آن‌ها وقتی به خانه‌هایشان بازگشتند، با تخریب اموال خود روبه‌رو شدند.»

اوایل سال، ارتش اسرائیل با ورود به سه اردوگاه پناهندگان متراکم و شهریِ جنین، نور شمس و طولکرم و توصیف آن‌ها به عنوان «پایگاه ترور»، بخش‌هایی از این مناطق را تصرف کرد. در نتیجه حدود ۴۰ هزار نفر ناچار به ترک اردوگاه‌ها شدند و نزدیک به ۳۰ هزار نفر از آنان هنوز نتوانسته‌اند بازگردند.

از بالکن طبقه بالا به‌خوبی می‌توان اردوگاه پناهندگان طولکرم را از خانه ناصر دید؛ جایی که حالا به شهری متروک شبیه است و حدود ۱۰۶۰۰ نفر از ساکنانش همچنان آواره‌اند. بولدوزرهای اسرائیلی راه‌های تازه‌ای در دل اردوگاه باز کرده و آن را به چند بخش تقسیم کرده‌اند.

آژانس امور پناهندگان فلسطینی سازمان ملل (اونروا) گزارش می‌دهد که در سراسر کرانه غربی، از آغاز عملیات «دیوار آهنین» اسرائیل از ژانویه تا ژوئیه، بیش از ۱۴۰۰ حکم تخریب صادر شده است.

آژانس امور پناهندگان فلسطینی سازمان ملل (اونروا) اکنون از پناهندگانی که در خانه‌های شخصی در طولکرم و اطراف آن ساکن شده‌اند حمایت می‌کند و برایشان یک مرکز درمانی موقت و چند مدرسه دایر کرده و آموزش آنلاین دانش‌آموزان را آغاز کرده است.

وزیر دفاع اسرائیل اعلام کرده است که ارتش دست‌کم تا پایان سال در این سه اردوگاه پناهندگان مستقر خواهد ماند.

هرچند ناصر فرتاوی به خانه‌اش بازگشته، اما نمی‌داند چگونه می‌تواند آن را بازسازی کند. او خسارت کلی خود را حدود ۷۰۰ هزار دلار برآورد می‌کند. او می‌تواند از مقامات اسرائیلی شکایت کند، اما شواهد گذشته نشان می‌دهد که دریافت هرگونه غرامت بسیار بعید است.

تشکیلات فلسطینی که بخشی از کرانه غربی را اداره می‌کند و به کمک‌های خارجی وابسته است، پیش‌تر بخشی از هزینه تعمیر خسارت‌های ناشی از یورش ارتش اسرائیل را می‌پرداخت؛ اما اکنون آن‌قدر با کمبود بودجه روبه‌روست که حتی قادر به پرداخت کامل حقوق کارمندان دولت نیست.

ناصر، که فروشگاهش را از دست داده و اجناسش نابود شده‌اند، اکنون هیچ منبع درآمدی ندارد و نگران است دیگر نتواند از پسر و دخترش که در مصر پزشکی می‌خوانند حمایت کند. او از سازمان‌های بین‌المللی درخواست کمک کرده است.

او می‌گوید: «من آدمی معمولی و یک تاجر هستم. عاشق صلحم. هیچ‌وقت در خانه‌ام اسلحه نداشتم و هیچ مشکلی با ارتش اسرائیل نداشتم. فقط می‌خواهم در آرامش زندگی کنم، اما آن‌ها صلح نمی‌خواهند.»