۱۰ نکته در مورد مشهورترین بازیگر زنی که نامش را نشنیده‌اید

سارا برنارد، هنرپیشه قرن نوزدهم فرانسوی، در طول زندگی خود شهرتی جهانی داشت. مارک تواین، نویسنده آمریکایی، در مورد نوشت: «پنج جور زن هنر‌پیشه داریم: هنر‌پیشه بد، هنر‌پیشه متوسط، هنر‌پیشه خوب، هنر‌پیشه عالی و سارا برنارد» اما این روزها سارا برنارد دیگر نام مشهوری نیست.

به مناسبت صدمین سالمرگ سارا برنارد نکات فراموش شده‌ای در باره این هنر‌پیشه نام‌آور بخوانید.

۱. «سارا برنارد» نام هنری او بود

نام اصلی او هنریت روزین برنارد بود. بیشتر دوران کودکی‌اش در پرده‌ای از اسرار پیچیده شده، اما گمان بر این است که در سال ۱۸۴۴ در پاریس به دنیا آمده باشد. او فرزند یک روسپی یهودی طبقه اشراف به نام جودیت برنارد بود. از وقتی کار بازیگری را شروع کرد نام سارا برنارد را برای خود برگزید شاید چون می‌خواست به تبار و میراث یهودی خود در دوران اوج‌گیری تمایلات یهودی‌ستیزانه در فرانسه ادای احترام کند.

۲. سارا در جوانی نزدیک بود راهبه شود

سارا با وجود تبار یهودی‌اش به مدارس کاتولیک می‌رفت و در نوجوانی حتی تصمیم گرفت به کلیسا بپیوندد. نقل است که دوک دی‌ مورنی، معشوق جودیت مادر سارا، پس از شنیدن مشاجره آن دو بر سر انجام تکالیف دینی، گفته است «این بچه باید بازیگر شود و روی صحنه برود».

دوک با روابط قدرتمندی که داشت توانست طوری ترتیب دهد که سارا به کنسرواتوار پاریس راه پیدا کند، جایی که از سال ۱۸۶۰ تا ۱۸۶۲ به آموختن بازیگری پرداخت.

۳. حتی او هم گاهی نقدهای منفی دریافت می‌کرد

حضور برنارد بر صحنه تئاتر پاریس با نقش کوچکی در نمایش ایفی‌ ژنی، اثر ژان راسین، از سال ۱۸۶۲ شروع شد. اجرا چندان موفق نبود و سارا هم این را می‌دانست. وقتی از صحنه پایین آمد از مربی‌اش عذر‌خواهی کرد و او پاسخ داد که او می‌تواند سارا را ببخشد و حتی خود سارا هم ممکن است بتواند خودش را ببخشد اما راسین هرگز او را نخواهد بخشید.

۴. برنارد ستاره‌ای جهانی بود

در سال ۱۸۸۰ برنارد تور یکساله آمریکای شمالی را اجرا کرد. در آن زمان سود حاصل از این سفر در آن منطقه به حدود ۲.۵ میلیون فرانک رسید (با احتساب ارزش پول سال ۱۸۸۰) و چنان محبوبیت و شهرتی در آن سوی اقیانوس‌ داشت که در دوران کاری خود ۹ بار تور دور آمریکا را اجرا کرد.

در انگلستان آنقدر مشهور و محبوب بود که در خانه ثروتمندان لندن برنامه‌های خصوصی اجرا می‌کرد.

۵. شعار شخصی سارا بی‌اعتنایی بود

شعار شخصی سارا برنارد «Quand même» بود که می‌شود آن را به «مهم نیست» یا «خوب که چی؟» ترجمه کرد. این کمابیش نگرش او به همه چیز بود.

در سال ۱۸۶۴ بدون ازدواج صاحب پسری به نام موریس شد و با افتخار نام فامیل خود را به او بخشید. او از مادر شدن خارج از ازدواج خود هیچ احساس شرم یا گناه نمی‌کرد.

۶. ذوق و سلیقه خاص

در سال ۱۸۸۲ او با افسر ارتش یونان و بازیگر به نام ژاک دامالا ازدواج کرد. دامالا ۱۲ سال از سارا کوچک‌تر بود، به تریاک معتاد بود و الهام‌بخش احتمالی شخصیت کنت دراکولای برام‌استوکر. وقتی یکدیگر را دیدند استوکر مجذوب چشمان بی‌روح صورت مثل گچ سفید دامالا شد. برنارد هم ذوق ‌و ‌سلیقه گوتیک داشت و در خانه‌اش پرده‌های سنگین سیاه‌رنگ آویخته بود و عکس‌هایی در حالت خفته در تابوت می‌گرفت.

۷. طولانی‌ترین رابطه عاشقانه برنارد با یک زن بود

در سال ۱۸۷۴ سارا با هنرمندی به نام لوئیز آبمه آشنا شد و ارتباط این دو تا زمان مرگ سارا ادامه پیدا کرد. چون برنارد مجسمه‌ساز آماتور هم بود این دو زن بیشتر اوقات عشق خود را از طریق هنر نشان می‌دادند. سارا تندیسی از لوئیز ساخته بود و با آن عکس‌های فراوانی گرفته است. همچنین مجسمه‌ای از دست‌های در‌هم‌تابیده‌شان ساخت. آبمه هم یک نقاشی از آن دو سوار بر قایق بر دریاچه کشید و با یادداشتی به این مضمون «نقاشی اثر لوئیز آبمه در سالگرد رابطه عاشقانه» به تالار کمدی‌فرانسز فرستاد.

۸. رابطه خوبی با عکس و عکاسی داشت

برنارد وجهه عمومی خودش را به یاری فناوری جدید عکاسی در آن زمان ساخت و بهخوبی مهار کرد. او به‌تنهایی و بدون حضور هنر‌پیشه‌ها و بازیگران مرد در عکس‌ها ظاهر می‌شد و مستقیم به دوربین نگاه می‌کرد. تصاویر او بسیار محبوب بود. در دهه ۱۸۸۰ و فقط در عرض یک سال در آمریکا ۱۰۰هزار نسخه از عکس‌هایش به فروش رفت.

۹. برنارد بازیگر همه‌ فن‌ حریف بود

هرچند نقش او به عنوان زن افسونگر تثبیت شده بود اما برنارد در طول زندگی‌اش بیش از ۷۰ نقش گوناگون بازی کرد. در ۵۶ سالگی تصمیم گرفت نقش هملت را بازی کند و در یکی از تور‌های آمریکا او در هر دو نقش پورتیا و شیلاک در نمایش تاجر ونیزی بازی کرد.

برنارد نه فقط صدایی خارق‌العاده و گیرا داشت بلکه می‌توانست چنان بدن خود را روی صحنه به حرکت درآورد که همه را مسحور خود کند. تنها نقشی که هرگز ایفا نکرد کمدی بود اما برای صحنه‌های تماشایی اجرای مرگ مشهور بود البته از زنی که می‌گفتند در تابوت می‌خوابد چندان عجیب نبود.

۱۰. آخرین اجرای او هم خصوصی بود و هم رویدادی ملی

روز ۲۶ مارس ۱۹۲۳ سارا برنارد در خانه و در آغوش پسرش و در حالی که آبمه کنار بسترش نشسته بود درگذشت. هفته‌های پیاپی روزنامه‌ها گزارش‌هایی درباره وخامت حالش منتشر می‌کردند و جمعیت انبوهی شاهد مراسم تشییع جنازه و خاکسپاری از خانه‌اش تا گورستان پر‌لاشز بودند. سه سال بعد مردی آمریکایی در بازدید گور او نوشت: «بر سر گور برنارد حداقل یک چیز را می‌توان به‌خوبی دریافت، نبوغ سرشار و هنر والا هر دو جهانی و نامیرا هستند».