نفس‌گیر؛ «سریالی که کمک کرد گرایش جنسی‌ام را آشکار کنم»

سریال پر طرفدار «نفس‌گیر» به یکی از موفق‌ترین تولیدات نتفلیکس تبدیل شده و فصل اول آن که سال گذشته پخش شد،‌ با استقبال گسترده نوجوانان روبرو شد.

با وجود آن که سریال در اصل مخاطبان جوان و نوجوان را در نظر دارد -مانند رمان مصور و بسیار محبوب آلیس اوزمن که سریال از روی آن ساخته شده- در نهایت مخاطبان بسیار گسترده‌تری را در رده‌های سنی گوناگون جذب کرده است.

داستان این مجموعه درباره شکل گرفتن رابطه‌ای میان چارلی اسپرینگ (با بازی جو لاک) و نیک نلسون (با بازی کیت کانر)، دو دوست نوجوان در مدرسه است.

سریال نفس‌گیر (Heartstopper) داستان نیک و مسیر کشف گرایش جنسی او را دنبال می‌کند که در جریان آن می‌فهمد که دوجنسگرا است و فصل دوم سریال که پخش آن تازه آغاز شده، داستان عمیق‌تر شدن رابطه عشقی میان چارلی و نیک را روایت می‌کند.

برای جامعه جوان ال‌جی‌بی‌تی+ سریال نفس‌گیر درباره بازنمایی و هویت این جامعه، و داستان یک عشق اول است، اما هم‌زمان مسائل دیگر نوجوانان مانند قلدری و مشکلات رفاقت را هم نشان می‌دهد.

تماشاگران بزرگتر جذب فضا و تم سریال هم می‌شوند که یادآور دوران مدرسه و نوستالژی بی‌قیدی‌ و رهایی سنین نوجوانی است، هر چند که این خاطرات همیشه شیرین نیست.

برای بعضی اما تاثیر این مجموعه عمیق‌تر از اینهاست.

فیونا -که خواسته با این نام معرفی شود- می‌گوید سریال به او کمک کرده تا در دهه چهل سالگی زندگی‌، گرایش‌ جنسی خود را آشکار کند.

او می‌گوید:‌ «اگر بگویم سریال نفس‌گیر باعث شد که من بفهمم دوجنسگرا هستم، کمی بیش از حد ماجرا را ساده کرده‌ام. احتمالا بخشی از خودم همیشه به این مسئله آگاه بود،‌ اما در عمل نمی‌دانستم چطور با آن کنار بیایم و چه نامی روی آن بگذارم، چون در دوره نوجوانی من کسی نبود که درباره دوجنسگرایی صحبت کند.»

نتایج یک تحقیق تازه نشان می‌دهد تعداد افرادی که به عنوان دوجنسگرا شناسایی می‌شوند از مردان یا زنان همجنس‌گرا بیشتر است.

فیونا که ازدواج کرده و یک فرزند کوچک دارد، وقتی که شروع به کشف گرایش جنسی خود و صحبت درباره آن کرد،‌ حمایت کامل شوهرش را داشت.

اما در دهه ۱۹۸۰ میلادی مسئله اصلا به این راحتی نبود.

او می‌گوید بزرگ شدن در دوره‌ بحران ایدز و محدودیت‌های قانونی برای اقلیت‌های جنسی، به او آسیب زده و به یاد می‌آورد که بزرگترهای در صحبت‌های در گوشی و خصوصی‌شان ایدز را «طاعون هم‌جنس‌گراها» می‌خواندند.

«هر گرایشی جز به جنس مخالف با ترس و وحشت و ضربه روحی همراه بود. من چون به پسرها هم علاقه داشتم، خودبه‌خود به همان سمت، یعنی رابطه با جنس مخالف می‌رفتم. علاقه هم‌جنس همیشه در من وجود داشت اما وقتی به دوجنسگرایی فکر می‌کردم، ذهنم پر از قضاوت و نگاه منفی بود.»

از نگاه فیونا در فیلم و سریال‌ها همواره کمبود داستان‌هایی با محور دوجنسگرایی وجود داشته و این کمبود کمکی به افرادی که چنین گرایشی دارند، نکرده است.

گزارش سال گذشته سازمان «گلاد» -که فیلم و سریال‌های تلویزیونی با موضوع ال‌جی‌بی‌تی را در آمریکا رصد می‌کند- نشان داد که حضور شخصیت‌های دوجنسگرا در مقایسه با سال قبل از آن چهار درصد کمتر شده است.

با وجود آن که در سریال‌های تلویزیونی سال‌های اخیر شخصیت‌های دوجنسگرا حضور قابل توجهی داشته‌اند، -مانند روزا دیاز در «بروکلین ۹-۹» و دریل وایتفِدر در «دوست دختر سابق دیوانه»- شخصیت نیک نلسون در سریال نفس‌گیر بود که باعث شد مسئله در ذهن فیونا کاملا روشن شود و برایش جا بیفتد.

«وقتی سفر او را دیدم و احساساتی را که با آن روبرو می‌شد… هر چه بیشتر فکر می‌کردم بیشتر متوجه می‌شدم که چقدر می‌توانم سرگذشت او را به گذشته خودم ربط دهم. افکارم مثل تکه‌های پراکنده یک پازل بود تا زمانی که نفس‌گیر را دیدم و بالاخره این تکه‌ها در جای خودشان قرار گرفتند.»

او می‌گوید هر چند نمایش این سریال «برای افراد جوانتر خیلی مهم است، چون چنین احساساتی را عادی‌سازی می‌کند، نسلی از افراد بزرگسال‌ هم هستند که با دیدن آن متوجه می‌شوند دوجنسگرا هستند. چون نفس‌گیر به آنها کمک می‌کند وارد مسائلی شوند که در زمان نوجوانی برای‌ آنها مطرح بوده و اکنون آنها را به رسمیت بشناسند».

سریال نفس‌گیر تلاش نمی‌کند مشکلات و موانع آشکار کردن گرایش جنسی را که امروز هم همچنان وجود دارد،‌ پنهان کند. مثلا نیک عضو تیم راگبی خیلی «مردانه‌» مدرسه است که بعضی از اعضایش آشکارا همجنس‌هراس هستند.

فیونا می‌گوید: «ترس از رو کردن گرایش جنسی برای دوستانم، برای من خیلی ملموس بود. این مسئله‌ای است که هنوز هم با آن روبرو هستم.»

با وجود این او می‌گوید نفس‌گیر در عین حال «یک داستان عشقی ساده هم هست که همه‌اش درباره مشکلات و فشارهای روحی نیست»؛ نکته‌ای که به نظر فیونا خیلی مهم است.

«دوره قابل توجهی بود که در آن هر داستانی مربوط به همجنسگرایان به نوعی به اچ‌آی‌وی و ایدز مربوط می‌شد… انگار نمی‌شد که این افراد هم مانند آدم‌های علاقه‌مند به جنس مخالف یک داستان عشقی ساده داشته باشند.»

تماشای سریال نفس‌گیر باعث شد که فیونا محتاطانه شروع به کشف و کنکاش هویت تازه‌ آشکارشده‌اش کند.

«ناخودآگاه به کار بردن این عبارت (دوجنسگرا) را در توصیف و حرف زدن درباره خودم شروع کردم تا ببینم چه حسی دارد. مثل باز کردن قفل بخشی از هویت شماست که همیشه پنهان بوده است.»

«همه چیز یک دفعه در جای خودش قرار می‌گرفت و وقتی در سریال، نیک گرایش جنسی خود را برای مادرش آشکار کرد، من به گریه افتادم.»

فیونا به تازگی در اولین رژه افتخار اقلیت‌های جنسی شرکت کرده اما با وجود آن که شوهرش در مسیر این کشف و شهود حامی و پشتیبان او بوده، هنوز آمادگی در میان گذاشتن موضوع با اعضای خانواده‌ خودش را ندارد.

«خانواده‌ام به شدت به رابطه میان زن و مرد باور دارند. من در این فضا که نقش‌ها بر اساس جنسیت تقسیم شده و مردان باید فلان کار را بکنند و زنان کارهای دیگری را، وصله ناجور هستم و همیشه هم سر ناسازگاری داشته‌ام.»

در حالی که فیونا مسیر آشکارسازی گرایش جنسی‌اش را با آرامی و سرعت مناسب خودش طی کرده، اما کانر، بازیگر سریال نفس‌گیر، دوجنسگرا بودن خود را سال گذشته در توییتر آشکار کرد. او می‌گوید به دلیل فشارها در شبکه‌های اجتماعی مجبور به این کار شده است.

فیونا می‌گوید: «هیچ کس نباید قبل از آمادگی کامل مجبور به آشکار کردن این مسئله شود. آدم‌ها باید زمان کافی برای تصمیم‌گیری درباره این موضوع را داشته باشند. او (کانر) در موقعیتی قرار گرفت که احساس کرد مجبور است این کار را انجام دهد. این به هیچ وجه قابل قبول نیست.»

کانر خودش اخیرا گفته: «یکی از نقاط قوت مهم سریال نفس‌گیر این است که صدا و سخنگوی آدم‌های بسیاری است.»

«ما تلاش می‌کنیم به مردم یاد بدهیم که هر اتفاقی هم که بیفتد اشکالی ندارد؛ اشکالی ندارد که ندانید و بخواهید کشف کنید و خودتان از مسائل سر در بیاورید. بالاخره به مقصد می‌رسید. و وقتی به آنجا برسید، می‌بینید بهترین اتفاقی است که تا کنون برایتان افتاده است.»

در فصل دوم سریال نفس‌گیر رابطه عاشقانه میان چارلی و نیک پیش می‌روند و به بلوغ می‌رسد.

به گفته کانر «این زوج بسیار بسیار خوش‌بین و امیدوار به رابطه‌شان هستند… اما کارها ممکن است آنقدر که خودشان فکر می‌کنند به راحتی پیش نرود، این که آن طور که خودشان می‌خواهند ناگهان گرایش خود را رو کنند و به آن افتخار کنند.»

دکتر جولیا شاو، روان‌شناس و نویسنده کتاب «فرهنگ،‌ تاریخ و دانش پنهان دوجنسگرایی» می‌گوید افراد دوجنسگرا «با تبعیضی دوگانه روبرو هستند، هم از طرف همجنس‌گراها و هم از طرف دگرجنسگراها».

او می‌گوید «این تصور وجود دارد که برای زنان دوجنسگرا احتمالا یک دوره‌ای است که طی می‌شود اما برای مردان دوجنسگرا، قضیه فرق می‌کند… فرض را بر این می‌گیرند که آنها در واقع همجنس‌گرا هستند اما هنوز جسارت و شجاعت آن را پیدا نکرده‌اند که گرایش جنسی خود را به صورت کامل آشکار کنند.»

«غالبا افراد دوجنسگرا را آنقدر کوئیر نمی‌دانند که به عنوان بخشی از جامعه ال‌جی‌بی‌تی و همجنسگرا قبول کنند.»

دکتر شاو شیوه نمایش شخصیت‌های دوجنسگرا در فیلم و سریال‌ها را هم مهم می‌داند.

او توضیح می‌دهد: «روابط اجتماعی ثانوی به روابطی می‌گویند که مخاطب به واسطه نوعی احساس آشنایی، با شخصیت روی صفحه تلویزیون یا پرده سینما یا رسانه‌های دیگر برقرار می‌کند.»

مثلا در سریال نفس‌گیر تماشاگران ممکن است احساس کنند که به دلیل تجارب مشترک، نوعی ارتباط واقعی با شخصیت کانر برقرار کرده‌اند.

خانم شاو می‌گوید: «بنابراین اگر فردی را -که همجنسگرا یا دوجنسگراست- در زندگی واقعی یا از طریق رسانه بشناسید، احتمال پذیرش این موضوع که آن نوع گرایش جنسی واقعا وجود دارد،‌ برای شما بیشتر می‌شود.»

«به باور من نمایش افراد دوجنسگرا در طی پنج سال گذشته به شدت بیشتر شده، هر چند که هنوز هم کافی و متناسب با واقعیت نیست. به نظرم سریال نفس‌گیر یکی از اولین مواردی است که نوعی تصویرسازی ظریف و موشکافانه از دوجنسگرایی در پسرها را ارائه می‌دهد که قبلا شاهد آن نبوده‌ایم.»

آلیس اوزمن، نویسنده نفس‌گیر، که خود را آسکشوال، فاقد گرایش جنسی و عشقی معرفی می‌کند، می‌گوید: «ما می‌خواهیم که مسائل و مشکلاتمان به درستی در رسانه‌ها به نمایش در بیاید، اما هم‌زمان این را هم دوست داریم که رسانه‌ها احساس امیدواری، راحتی و خوشحالی به ما بدهند. من دوست دارم فکر کنم که نفس‌گیر هر دو کار را با هم می‌کند.»

اگر فیونا با اوزمن دیدار می‌کرد به او چه می‌گفت؟

«متشکرم که تصویری را برای نسل من ترسیم کردی که در زمان خود ما امکانش نبود. مطمئن نیستم که خودش واقعا بداند که تا چه حد تاثیرگذار بوده است.»