اولین واکنش خامنه‌ای به مذاکره با آمریکا: گام اول خوب بود اما از بدبینی و خوش‌بینی افراطی پرهیز کنیم

آیت‌الله خامنه‌ای رهبر ایران در نخستین اظهار نظر خود در مورد مذاکرات عمان گفته است که نباید مثل مذاکرات برجام مسائل کشور به گفت‌‌وگو با آمریکا گره زده شود.

رهبر ایران همچنین خواستار پرهیز از «خوش‌بینی و بدبینی افراطی» به مذاکره با آمریکا شد.

آیت‌الله خامنه‌ای گفت «گام‌های اول» در مسیر مذاکره «خوب» بوده و با وجود «بدبینی به طرف مقابل»، به مذاکرات «نه خیلی بدبین و نه خیلی خوشبین هستیم.»

او در عین حال تاکید کرد که «خطوط قرمز برای ما و برای طرف مقابل کاملاً روشن است.»

آیت‌الله خامنه‌ای در حالی صحبت از خطوط قرمز ایران به میان آورده است که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید در امور خاورمیانه در مصاحبه‌ای تازه روی توان تسلیحاتی ایران انگشت گذاشت و آن را به مذاکرات پیوند زده است؛ موضوعی که سپاه پاسداران امروز یک‌بار دیگر آن را «خط قرمز» ایران خواند.

استیو ویتکاف در مصاحبه‌ با شبکه تلویزیونی فاکس‌نیور گفت هرگونه توافق هسته‌ای با ایران منوط به راستی‌آزمایی توانایی‌های غنی‌سازی و تسلیحاتی ایران است.

آقای ویتکاف که ریاست هیئت آمریکایی در مذاکرات عمان را بر عهده داشت، این مذاکرات را «مثبت، سازنده و قانع‌کننده» خواند اما با تاکید بر لزوم راستی‌آزمایی برنامه غنی‌سازی تهران گفت که ایران «نیازی به غنی‌سازی بیش از ۳‌/۶۷ درصد ندارد.»

رقم مورد اشاره آقای ویتکاف سقف مجازی است که در توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵، برجام، برای برنامه غنی‌سازی ایران تعیین شده بود.

هرچند ساعاتی پس از انتشار این مصاحبه، دفتر آقای ویتکاف بیانیه‌ای را از قول او در شبکه ایکس اجتماعی منتشر کرد که در آن توقف کامل غنی‌سازی ایران، شرط لازم برای حصول هرگونه توافق عنوان شده است.

در این بیانیه آمده است که توافق با ایران باید به صلح، ثبات و ترقی در خاورمیانه منجر شود «به این معنی که ایران باید برنامه غنی‌سازی اتمی و تسلیحاتی کردن آن را حذف و متوقف کند.»

آقای ویتکاف همچنین تاکید کرد که دونالد ترامپ از او خواسته است به توافقی برسد که «محکم و عادلانه» باشد.

آقای ویتکاف گفت «ایران نیازی به غنی‌سازی بیش از ۳‌/۶۷ درصد ندارد. در مواردی آنها به غنی سازی بیش از ۶۰ درصد رسیده‌اند. این شدنی نیست. نمی‌شود آنطور که آنها ادعا می‌کنند برنامه هسته‌ای غیرنظامی داشته باشید اما غنی‌سازی بالای ۳‌/۶۷ درصد بکنید.»

در همین حال این سوال مطرح است که در صورت هرگونه توافقی، سرنوشت ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران که خلوص بالایی دارد چه خواهد شد؛ یک راه‌حل که دوباره مورد توجه قرار گرفته است انتقال این ذخایر به روسیه است.

دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین امروز از پاسخ به این سوال که آیا روسیه برای نگهداری این ذخایر آمادگی دارد، خودداری کرد: «این پرسش را بدون پاسخ خواهم گذاشت.»

پیشتر روزنامه بریتانیایی گاردین در مطلبی نوشته بود انتظار می‌رود که ایران در قبال درخواست آمریکا برای انتقال ذخیره اورانیوم با خلوص بالا به کشوری دیگر مثل روسیه مقاومت کند. این روزنامه این موضوع را یکی از موانع پیشرفت مذاکرات آتی دانست.

آقای ویتکاف گفت راستی‌آزمایی «قابلیت‌های تسلیحاتی» ایران یکی دیگر از نکات «تعیین‌کننده» در مذاکره با تهران خواهد بود:

«این شامل موشک‌ها، انواع موشک‌هایی که در آن‌جا انبار کرده‌اند و چاشنی بمب است».

او در ادامه مصاحبه با فاکس نیوز گفت «می‌خواهیم ببینیم که می‌توانیم این وضعیت را به شیوه دیپلماتیک و با گفتگو حل کنیم یا نه.»

اما امروز سپاه پاسداران یک بار دیگر بر غیرقابل مذاکره بودن توان نظامی ایران تاکید کرد.

علی محمد نائینی سخنگوی سپاه پاسداران سه‌شنبه ۲۶ فروردین گفت: «امنیت ملی و قدرت دفاعی و نظامی جزو خطوط قرمز جمهوری اسلامی ایران است که در هر شرایطی در باره آن گفتگو و مذاکره نمی‌شود.»

او که در سالگرد حمله ایران به اسرائیل صحبت می‌کرد گفت این عملیات « پاسخ نظامی به تجاوز» اسرائیل به کنسولگری ایران بود که «توان آفندی ایران به عنوان یک قدرت موشکی و پهپادی در منطقه و جهان» را نشان داد.

دونالد ترامپ رئيس جمهور آمریکا گفته است که به توافق با ایران امیدوار است اما تهدید کرده در غیر این صورت حمله نظامی بسیار محتمل خواهد بود. او بارها تاکید کرده است که ایران نباید سلاح اتمی داشته باشد و دنبال تضمین این موضوع در مذاکرات با تهران است.

استیو ویتکاف در مصاحبه دوشنبه شب خود با شبکه فاکس نیوز گفت:‌ «پیام رئيس جمهور آمریکا برای برقراری صلح در جهان منعکس شده است» و ادامه داد که «رئيس جمهور در حرف‌هایش مبنی بر اینکه ایران نمی‌تواند بمب هسته‌ای داشته باشد جدی است.»

ایران همواره بر صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای خود تاکید داشته است.

دور دوم مذاکرات کجا برگزار می‌شود؟

دور دوم مذاکرات واشنگتن و تهران در حالی قرار است روز شنبه آینده برگزار شود که اخبار ضد و نقیضی درباره محل برگزاری مذاکرات منتشر شده است.

دیروز خبرگزاری ایتالیایی آنسا از آنتونیو تایانی نقل کرده بود که ایتالیا درخواست میزبانی مذاکرات را از «طرف‌های علاقمند» و همچنین عمان که نقش میانجی را ایفا می‌کند، دریافت کرده و به آن پاسخ مثبت داده است.

پیش از آن وزیر خارجه هلند هم در یک نشست اتحادیه اروپا اعلام کرده بود که این مذاکرات در پایتخت ایتالیا برگزار می‌شود.

اکنون اما ایران می‌گوید با نظر عمان، دور دوم مذاکره نیز در مسقط پایتخت این کشور برگزار می‌شود.

خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی ایران دوشنبه شب به نقل از اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران نوشت «پس از رایزنی های انجام شده، مقرر شد کماکان مسقط میزبان دور دوم این مذاکرات باشد که روز شنبه ۳۰ فروردین ماه برگزار خواهد شد.»

آقای بقایی که خود چند روز پیش گفته بود «احتمالاً دور بعدی مذاکرات در جای غیر از عمان خواهد بود» امروز در پاسخ به پرسشی درباره «علت تجدیدنظر درباره محل انجام مذاکرات» گفت «این تغییر ناشی از مباحث پشتیبانی و هماهنگی بود.»

در ادامه رایزنی‌های دیپلماتیک در خصوص پرونده هسته‌ای ایران قرار است این هفته عباس عراقچی، وزیر خارجه این کشور به مسکو سفر کند.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هم به تهران می‌رود تا با وزیر خارجه و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران دیدار و گفت‌وگو کند.