چرا روسیه در صدد متهم کردن اوکراین به حمله مرگبار به سالن کنسرت است؟

موضوع با ایما و اشاره و تلاش برای تلقین به مردم شروع شد.

حالا دیگر به اتهامی تردید ناپذیر تبدیل شده است.

مقامات روسیه با حدت فراوان این روایت را پیش می‌برند که اوکراین و غرب پشت کشتار ماه گذشته در سالن کنسرت شهر کروکوس در حومه مسکو بوده‌اند. در حمله افراد مسلح به‌ این سالن، ۱۴۵ نفر کشته شدند.

گروه دولت اسلامی – داعش - به سرعت مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت.

اما بلافاصله پس از بازداشت افراد مسلح مظنون به ارتکاب این حمله، ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، تلویحا ارتباط آنها با اوکراین را عنوان کرد.

در آخر هفته، تلویزیون دولتی روسیه فیلم‌هایی از بازجویی از چهار مظنون به این حمله را پخش کرد که همگی شهروندان تاجیکستان هستند.

یکی از این افراد در مقابل دوربین گفت که نقشه این بوده است که پس از حمله «به سمت کی‌یف» بروند.

سخنان آنها را باید با احتیاط کامل تلقی کرد. پس از دستگیری و هنگام حضور در برابر دادگاه برای تفهیم اتهام، علایم شکنجه بر این افراد کاملا مشهود بود.

خبرنگار تلویزیون روسیه که این گزارش را تهیه کرده بود، در ادامه یک رشته ادعاهای عجیب را هم پیش کشید.

او گفت: «به دنبال این حمله تروریستی، منابع غربی و بسیاری از عوامل دست‌نشانده خارجی در روسیه شروع کردند تمرکز توجه ما را از اوکراین انحصارا به سوی دولت اسلامی منحرف کنند.»

در روسیه، بسیاری از منتقدان کرملین به دریافت کمک مالی از خارج متهم شده و از آنان با عنوان افراد «تحت نفوذ بیگانه» یا «عناصر وابسته به خارج» نام برده می‌شود.

به کار بردن عبارت «انحراف تمرکز اذهان به سوی داعش» واقعا تعجب‌آور بوده است.

این گروه نه تنها اعلام کرد که پشت این حمله بوده است، بلکه ویدیویی از صحنه تیراندازی در داخل سالن را هم منتشر کرد.

در مقابل، اوکراین هرگونه دخالت در این موضوع را رد کرده و علاوه بر این، هم ایالات متحده و، براساس گزارش‌ها، هم ایران در مورد خطر حمله احتمالی داعش در خاک روسیه به آن کشور هشدار داده بودند.

تلویزیون دولتی روسیه در گزارش سیزده دقیقه‌ای خود به قبول مسئولیت حمله توسط داعش ابدا اشاره نکرد.

بعد از اشارات اولیه، این گزارشگر مشخصا این اتهام را مطرح کرد که رسانه‌های غربی «با کسانی که حمله تروریستی را انجام دادند و بیش از ۱۴۰ نفر از مردم بی‌دفاع ما را کشتند، بیشتر همدردی نشان دادند تا با قربانیان...»

این تلاشی آشکار برای شیطانی جلوه دادن غرب در افکار عمومی روسیه بوده است.

البته فقط تلویزیون روسیه این را نمی‌گوید. وزارت خارجه روسیه هم آن را تکرار کرده است.

این وزارتخانه در بیانیه‌ای در کانال تلگرامی خود مدعی شد که در غرب «دستور اکیدی صادر شد که رسانه‌ها ابعاد واقعی فاجعه را گزارش نکنند – یعنی گزارش‌های آنها باید بدون ذکر تعداد قربانیان حمله تروریستی، کودکان کشته شده ... باشد.»

این بیانیه افزوده است که «به این دلیل که ابراز حس انسان‌دوستی و همدردی با مردم روسیه مجاز نیست.»

این نوع اظهارات مصداق واقعی دنیای موازی دنیای واقعیت است!

ما می‌دانیم که قطعا بی‌بی‌سی چنین دستوری دریافت نکرده است. و رسانه‌های بین المللی هم به طور گسترده گزارش ابعاد ویرانگر تیراندازی و آتش‌سوزی و کشتار جمعی در شهر کروکوس را منتشر کردند.

در مورد همدردی با مردم روسیه، بسیاری از دیپلمات‌های غربی مامور در روسیه برای امضای دفتر تسلیت در ساختمان وزارت خارجه روسیه حضور یافتندد و بعدا برای قرار دادن گل به یاد قربانیان به شهر کروکوس رفتند.

این رفتار هم باعث نشده است که مقامات روسی از صف‌آرایی برای سرزنش اوکراین و غرب خودداری کنند.

الکساندر بورتنیکوف، رئیس سازمان اطللاعت روسیه – اف اس بی - خک به تلویزیون روسیه گفت: «ما معتقدیم که این اقدام توسط خود بنیادگرایان اسلامی تهیه و هم توسط سرویس‌های اطلاعاتی غربی اجرای آن تسهیل شده است.»

هفته گذشته ولادیمیر پوتین ادعا کرد که «روسیه نمی‌تواند هدف حملات تروریستی بنیادگرایان اسلامی قرار گیرد چون ما کشوری هستیم که نمونه‌ای منحصر به فرد از هماهنگی و همزیستی بین ادیان و وحدت مذهبی و قومی است.»

با این حال، همین ماه گذشته بود که اف اس بی گزارش کرد که طرح داعش برای حمله به کنیسه یهودیان در مسکو را کشف و خنثی کرده است.

پس چرا رهبری روسیه به ظاهر مصمم است که اوکراین و غرب را مسئول تلفات جانی گسترده در حمله شهر کروکوس قلمداد کند؟

در اینجا چند دلیل احتمالی وجود دارد:

دشمن را عوض نکنید

از زمان تهاجم همه جانبه روسیه به کشور همسایه، اوکراین، روس‌ها در معرض این دیدگاه قرار داده شده‌اند که دشمنان اصلی آنها اوکراین و «مجموعه کشورهای غربی» هستند.

این پیامی است که مقامات روس به هیچوجه حاضر به تغییر در آن نیستند.

اگر افکار عمومی مردم روسیه به این نتیجه برسد که بنیادگرایی اسلامی تهدیدی بزرگتر از دولت اوکراین یا رهبران غربی برای امنیت آنهاست، ممکن است تعجب کند که چرا دولتشان به تهدید بزرگتر توجه نکرده و در عوض، به جنگ با اوکراین روی آورده است.

اذهان را منحرف کنید

ولادیمیر پوتین، رییس جمهور روسیه، ماه گذشته علنا دریافت هشداری از سوی سفارت ایالات متحده در مورد «قریب الوقوع بودن» حمله توسط اسلامگرایان را تکذیب کرد.

او گزارش صدور این هشدار تروریستی را «باج‌گیری آشکار... [با] قصد ارعاب و بی‌ثبات کردن جامعه ما» خواند.

حمله به سالن کنسرت شهر کروکوس چند روز بعد از این هشدار روی داد.

مقامات ایالات متحده بعد از این اظهارات به صراحت اعلام کردند که اطلاعاتی که با مقامات روسی در میان گذاشته بودند «اطلاعات ویژه، به موقع و معتبر» بوده است.

مقصر دانستن کیف و غرب ممکن است تلاشی برای منحرف کردن اذهان عمومی مردم روسیه از این سوال باشد که چه اطلاعاتی منتقل شده و آیا مقامات روسیه بر اساس آن عمل کردند.

بهانه‌ای برای تشدید عملیات نظامی علیه

ادعای ارتباط اوکراین و غرب با این حمله به دولت روسیه بهانه‌ای می‌دهد تا هر وقت لازم بداند، هرطور که بخواهد عملیات نظامی علیه اوکراین را شدت بخشد.

اما برخی از مفسران به مقامات روسیه هشدار داده‌اند که برای یک نظام سیاسی، آدرس غلط دادن در مورد دشمن واقعی می‌تواند یک اشتباه مرگبار باشد.

ولادیمیر پاستوخوف، پژوهشگر علوم سیاسی و استاد افتخاری پژوهشی در یونیورسیتی کالج دانشگاه لندن، معتقد است: «این نوع نظام‌های سیاسی معمولا به این شیوه می‌میرند.»

او می‌افزاید: «آنها روی کسانی تمرکز می‌کنند که آنها را دشمن اصلی خود قلمداد می‌کنند در حالیکه در جای دیگر، دشمن واقعی مشغول فعالیت است. در حال حاضر [مقامات] روسی روی اوکراین، غرب، و روی نیروهای ازادیخواه داخلی تمرکز خواهند کرد. و در نتیجه، در پشت خانه باز خواهد ماند تا دمشن واقعی به راحتی وارد شود.»