10:47 گرينويچ - شنبه 20 ژانويه 2007 - 30 دی 1385
ناجيه غلامی
در مشهد
طراحی جلد يکی از مراحل چاپ کتاب است که با وجود کاستی های فراوان در صنعت چاپ کتابهای افغانستان از مدتی قبل در بسياری از کتابهای افغانها که در ايران چاپ می شود اين طراحی به صورت حرفه ای و مدرن صورت می گيرد و سپس کتابها روانه بازار افغانستان می شود.
اين روزها بسياری از طراحان جلد کتاب آن را حتی اثری هنری ، ماندگار و مستقل می دانند که علاوه بر ذکرنام طراح در شناسنامه کتاب امضای او هم در قسمتی از طرح جلد درج می شود.
در افغانستان افراد معدود و انگشت شماری به طراحی جلد کتاب ها به شيوه ها و استانداردهای امروزی می پردازند که وحيد عباسی طراح افغان و يکی از فارق التحصيلان انجمن خوشنويسی ايران يکی از اين افراد است.
آقای عباسی در اين زمينه می گويد:" سال هشتاد ودو به کابل سفرکردم و در آنجا ديدم که برای طراحی مجله ای مثل پرواز که مخصوص کودکان بود طراحی از پاريس دعوت می شد و برای دو يا سه هفته می ماند تا مجله را طراحی کند و وقتی دوستان فهميدند که من هم توانايی انجام چنين کاری را در همان سطح و با هزينه بسيار پايين تر دارم استقبال زيادی کردند."
اين هنرمند همچنين در همکاری با صديق برمک در سال هشتاد و دو اولين مجله ی سينمايی حرفه ای افغانستان را طراحی کرد که آن هم در هفته نامه های کابل بسيار مورد توجه قرار گرفت.
اهميت طرح جلد يک کتاب
ابوطالب مظفری نويسنده افغان با اشاره به نکات ذکر شده می افزايد:" علاوه بر اينها طراحی و صحافی کتابها به شيوه های زيبا و هنری و با به کارگيری از خطاطی و مينياتور يکی از هنرهای اصيل و ماندگار شرقی و اسلامی است که در دهه های اخير کمتر به آن توجه صورت گرفته اما با اين وجود کتابهای امروزی هم می توانند با يک طراحی خوب ماندگاری و اصالت بيشتری داشته باشند."
شيوه های طراحی جلد کتابها
اما به گفته او امروزه چنين برداشتی از جلد يک کتاب وجود ندارد و با توجه به سليقه طراح می تواند به عنوان يک اثر مستقل هنری روی جلد قرار بگيرد و طرح شايد ربطی به محتوای کتاب نداشته باشد.
اما يکی از زيباييهای کار طراحان معدود جلد کتابهای افغانستان اين است که با استفاده از عناصر بومی و محلی و تلفيق آن با هنرگرافيک مدرن به طراحی جلد کتاب می پردازند و تفاوتها را کم کم به وجود می آورند که برای عموم مردم قابل درک باشد.
از نظر اين هنرمندان با توجه به ازدياد و تنوع انتشار مجلات و محصولات فرهنگی در افغانستان و بالا رفتن نسبی سطح توقع دست اندرکاران چاپ و نشر در زمينه کيفيت آثار، بازار کار طراحان حرفه ای و علاقمند در آينده بسيار اميد بخش خواهد بود.