سراوان گیلان کجاست و اعتراض‌های اهالی‌اش به چیست؟

در بیستمین روز از شروع اعتراضات اهالی سراوان در استان گیلان، امروز نیروهای امنیتی با خشونت به تحصن پایان دادند. معترضان راه عبور کامیون‌های حمل زباله به جنگل‌های اطراف محل زندگیشان را بسته بودند.

سرکوب خشن تحصن معترضان در فاصله چند صد متری یک منطقه بزرگ از جنگل رخ داد که نزدیک به "یک میلیون تن" زباله آنجا انباشته شده است.

در درگیری امروز تعدادی بازداشت شده‌اند. هنوز از رقم بازداشت شدگان اطلاعی در دست نیست اما مقامات قضایی گفتند که با توجه به اینکه افراد بازداشت شده "طرفدار نظام هستند" به زودی آزاد می‌شوند.

در طول سه هفته اخیر معترضان کوشیدند با حمل تصاویر رهبران حکومت ایران و فرزندان خود که در جنگ با عراق کشته شده‌اند، از امنیتی و سیاسی شدن اعتراضاتشان جلوگیری کنند.

دلیل اعتراض‌ها چه بود؟

معترضان تلاش کرده بودند راه کامیون‌هایی را ببندند که روزانه "یک هزار تن زباله را از سراسر استان گیلان در سراوان تخلیه می‌کنند."

روندی که در سال‌های اخیر ادامه داشته و براساس گزارش‌‌های رسانه‌های ایران باعث شده حدود ۱۶ هکتار از جنگل‌‌های منطقه پوشیده از زباله شود و در بعضی از مناطق ارتفاع زباله تا ۹۰ متر هم گزارش شده است.

انباشت زباله باعث انتشار بوی بد در منطقه و همچنین نفوذ زباله یا شیرآبه زباله در آب‌های زیرزمینی شده است. روزانه ده‌ها هزار لیتر شیرآبه سمی وارد سفره‌های آب زیرزمینی می‌شود یا از طریق سیاهرود به تالاب انزلی می‌رسد.

اهالی سراوان مدتهاست از بوی بد و بیماری های پوستی و عفونی به دلیل زندگی در فاصله کمتر از یک کیلومتری محل انباشت زباله‌ها شکایت داشتند.

دولت ابراهیم رئیسی یک نماینده ویژه را برای حل مشکل زباله‌های سراوان تعیین کرده بود و مقامات محلی هم قول دادند دیگر زباله‌ای آنجا تخلیه نشود. اما هنوز تغییری ایجاد نشده است.

درگیری چطور آغاز شد؟

تصاویری که از سراوان منتشر شده نشان می‌دهد که در بدو ورود نیروهای امنیتی، معترضان به سمت آنها گل پرتاب کردند. اما ویدیوهای بعدی نشان می‌دهد که پلیس به سوی معترضان گاز اشک آور پرتاب کرد و با خشونت آنها را بازداشت کرد.

در جریان سرکوب‌های امروز در سراوان، مانند روزهای گذشته از روحانیونی که به عنوان امام جمعه و دادستان محلی میان معترضان می‌رفتند و با آنها افطار می‌کردند، خبری نبود.

در روزهای اخیر صدا و سیمای استانی و رسانه‌های محلی هم با معترضان همدلی نشان می‌دادند. خبرگزاری فارس نوشته است که تحصن اهالی سروان با "میانجیگری" پلیس پایان یافت و دسترسی خودروهای زباله به منطقه جنگلی "بازگشایی" شد.

در این گزارش آمده که "عده ای سودجو" شروع به "سنگ اندازی" به ماموران پلیس کردند.

روشن نیست حالا که راه دسترسی کامیون‌ها باز شده آیا همچنان زباله ها در آن محل تخلیه خواهند شد یا خیر.

بعضی از کارشناسان نگرانند حتی اگر هم زباله بیشتری در سراوان تخلیه نشود، مقامات با پیدا کردن یک محل دیگر صرفا مشکل را جابجا خواهند کرد.

از سابقه تخلیه زبانه در جنگل‌ها چه می‌دانیم؟

دو سال پیش در نقطه دیگری از شمال ایران نیز اتفاق مشابهی رخ داد. معترضان به تخلیه زباله در چهاردانگه مازندران بعد از تحصنی مشابه توسط یگان ویژه سرکوب شدند.

تخلیه زباله در جنگل های شمال ایران ابعاد گسترده‌ای دارد و چندین نقطه از دل جنگل‌های هیرکانی را شامل می‌شود. دولت‌های ایران بارها وعده داده‌اند که معضل دفع زباله در جنگل را حل می‌کنند.

اما درخواست دولت حسن روحانی برای تخصیص بودجه به منظور حل این معضل توسط مجلس وقت رد شد. در سال‌های قبل هم اعتباراتی که اختصاص داده شده بودند به درستی خرج ایجاد زیرساخت‌های لازم نشدند.