IKIBIRIRAHO, Amasezerano yo kurangiza intambara na Iran aregereje – Trump inyuma yo kwisubirako ku bitero

Amakuru y'ikibiriraho

Gildas Yihundimpundu na Samba Cyuzuzo

1. Iminota 42 irahezeKabila yasabye abanyecongo “guhaguruka bose” bakarwanya guhindura itegekonshinga

   Uwahoze ari perezida wa Repubulika ya Demokarasi ya Congo yatangaje ko uwamusimbuye ashaka guhindura itegekonshinga kugira ngo “agume ku butegetsi butagira imbibi” maze asaba abanyecongo “guhaguruka bose” bakabirwanya.

   Mu itangazo rye ryasohowe n’ihuriro Reconstruire RDC abamo, Joseph Kabila Kabange yavuze ko bitakiri ibihuha cyangwa ibirego ko ubutegetsi bwa Félix Tshisekedi bushaka guhindura itegekonshinga.

   Yavuze ko bashaka “gushyiraho ubutegetsi butagira imbibi” kandi “butemera gusimburana muri demokarasi”.

   Kabila wategetse RDC imyaka hafi 20 hagati ya 2001 na 2019, ku gihe cye na we yahinduye itegekonshinga bituma amara imyaka ibiri y’inyongera ku butegetsi itari iteganyijwe.

   Ku gihe cye kandi ubwo abamushyigikiye bazanaga igitekerezo cyo guhindura itegekonshinga ngo yiyamamarize manda ya gatatu, byamaganwe n’abanyecongo n’amahanga maze mu 2019 manda ze ebyiri zirangiye aha ubutegetsi Tshisekedi.

   Kabila, ushinjwa na Kinshasa na Washington gukorana n’umutwe wa M23, mu itangazo rye yavuze ko yakomeje kuburira ku mitegekere mibi y’uwamusimbuye.

   Ati: “Ariko sinigeze numvwa”

   Avuga ko ubutegetsi buriho bushaka guhindura itegekonshinga “batitaye ku bibazo byashyira ku gihugu”.

   Yavuze ko ingingo ya 64 y’itegekonshinga rya Congo yemerera umunyecongo wese “kuburizamo umuntu wese cyangwa itsinda ry’abantu bategeka bahonyora itegekonshinga”

   Ati: “Si uburenganzira gusa, ni inshingano za politike.”

   Yavuze ko yamagana yivuye inyuma uko guhindura itegekonshinga kandi asaba “abanyecongo bose kujya hamwe ku bwinshi” ngo babirwanye.

   Inteko ishingamategeko ya RD Congo muri iki cyumweru yemeje umushinga w’itegeko utegura kamarampaka yo kwemeza cyangwa kwanga ivugururwa ry’itegekonshinga.

   Perezida Félix Tshisekedi avuga ko iryo tegeko rikeneye kuvugururwa kuko rifite byinshi ribuze n’ibikwiye guhindurwa ku neza y’igihugu.

   Yanemeje kandi ko abaturage nibamusaba kwiyamamariza manda ya gatatu atazabyanga.

   Izindi nkuru wasoma:

   Manda ya gatatu ya Tshisekedi "Ni ho twerekeje" – Minisitiri wa RD Congo

   Tshisekedi yambitse Fally Ipupa umudari w'iteka

2. Haciye amasaha 2Amasezerano yo kurangiza intambara na Iran aregereje – Trump inyuma yo kwisubirako ku bitero

   Perezida wa Reta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, yavuze ko amasezerano y’ibanze agamije kurangiza intambara na Iran yegereje, inyuma y’aho atangarije ko yahagaritse ibitero bishasha vyari bitegekanijwe kugabwa kuri ico gihugu.

   Mu kiganiro yahaye abamenyeshamakuru bari mu biro vy’umukuru w’igihugu (Bureau ovale) ku wa kane, yagize ati: “Twarashitse ku masezerano meza cane yo guhagarika intambara na Iran.”

   N'ubwo biri uko, umuvugizi w’ubushikiranganji bw’imigenderanire wa Iran, Esmail Baghaei, yabwiye imboneshakure ya reta ko ayo makuru yerekeye amasezerano ari “ivyiyumviro vy’ugukekeranya gusa” kandi ko “ata na kimwe kiratungana.”

   No mu bihe vyaheze, Trump yarigeze kuvuga ko Amerika na Iran vyegereje gushika ku masezerano yo guhagarika intambara.

   Amasaha make imbere y’iri tangazo, yari yavuze ko Amerika igiye gusubira gutera Iran “mu buryo bukomeye cane.”

   Ku wa 28 Ruhuhuma (2), Amerika na Israel bagavye ibitero bikomeye kandi vyagutse mu bice bitandukanye vya Iran.

   Iran mu kwivuna, yateye Israel n’ibihugu vyo mu kigobe bicuditse na Amerika, yongera irabuza canke iragabanya cane uruja n’uruza rw’amato muri Hormuz, umuhora uhambaye cane kubera ari ho haca igice kitari gito c’igitoro na gaz bikoreshwa kw’isi.

   N’ubwo muri Ndamukiza (4) bari bumvikanye ku gahengwe, Amerika na Iran bagiye barasana, aho muri iyi ndwi ho habaye ibitero bikomeye vy’ingere ku yindi. Muri ico gihe nyene, Trump yagumye avuga ko hari amahirwe menshi yo gushika ku masezerano na Iran.

   Inyuma y’iri tangazo rya vuba rya Perezida Trump, igiciro c’igitoro mfatirwako ariko kidahinguye kizwi nka ‘Brent crude’ caciye gikoroka gishika hafi ku madorari 89 ku kagunguru, aho cagabanutse ku rugero rwa 4,4 kw’ijana kuri uwo musi.

   Izindi nkuru wosoma:

   Iran yarononye ibigo 20 vya gisirikare vya Amerika kuva intambara itanguye

   FBI yashyizeho 200,000$ ku watanga amakuru yafatisha uyu mugore ivuga ko ari maneko wa Iran

   Rwanda: Karenzi Karake ni nde, kandi kuki uyu wahoze ari umukuru w'ubutasi Kagame amuzanye muri dipolomasi?

3. Haciye amasaha 2Mwaramutse neza!

   Ikaze kuri BBC Gahuzamiryango, aho tubashikiriza amakuru yo mu karere no mu makungu mu buryo bw'ikibiriraho.