Rwanda: Imvo n'Imvano ku nzibutso za Jenoside zashyizwe mu murage w'Isi wa UNESCO

Ndabashuhuje mwese abatezamatwi BBC uyu ni umwanya w’ikiganiro Imvo n’imvano turi kuwa gatandatu tariki ya 23 z’ukwezi kwa 12 umwaka 2023.

Ikiganiro cyacu uyu munsi kiribanda ku nzibutso 4 za jenoside mu Rwanda zashyizwe mu murage w’isi n’ishami ry’umuryango w’abibumbye ryita ku burezi ,ubumenyi n’umuco UNESCO mu kwezi kwa cyenda uyu mwaka.inzibutso 4 zashyizwe mu murage w’isi ni urwa Nyamata, Murambi, Gisozi na Bisesero.

Ni icyemezo cyakiriwe neza na Reta y’u Rwanda n’imiryango y’abacitse ku icumu rya jenoside bavuga ko kizafasha mu kurinda,kwibuka,kurwanya abahakana bakanapfobya jenoside ndetse no gushimangira ingamba zo gukumira jenoside ku isi hose kugira ngo itazongera ukundi.

Ese kujya ku rutonde rw’umurage w’isi bisobanuye iki?

UNESCO ivuga ko ikintu gituma igitekerezo cy’Umurage w’isi kiba umwihariko ari uko aho hantu hahinduka "ah’abantu bose b’isi, hatitawe aho haherereye”.

Ibi ariko ntibisobanuye ko ejo umuntu yafata urugendo ukajya gusura aho hantu uko yishakiye atubahirije ibisabwa.

Abahanga bavuga ko gushyira ahantu kuri ruriya rutonde bisobanuye inshingano UNESCO hamwe n’igihugu baba bagize kuri aho hantu.

UNESCO ivuga ko “ifasha ibihugu kubungabunga” aho hantu, “itanga ubufasha tekinike n’amahugurwa". Itanga kandi "ubutabazi bwihuse ako kanya kuri aho hantu h’umurage w’isi mu gihe hahuye n’icyago".

UNESCO ivuga ko ifasha kandi ibihugu ubukangurambaga bwo kurengera no kubungabunga ahantu nk’aho "ku bw’abantu ba none nab’igihe kizaza".

Muri iki Kiganiro turasura urwibutso rwa Bisesero ruvugwa kuba rufite amateka yihariye.

Turavugana na bamwe mu baharokokeye ndetse n’ukuriye umuryango wa Ibuka atubwire icyo gushyira ziriya nzibutso mu murage w’isi bivuze kubarokotse jenoside no ku banyarwanda muri rusange-

N’ikiganiro mwateguriwe kandi mugiye kugezwaho na Yves Bucyana.